Dünyadan kategorisinde yer alan içerikler

Açık Gazete'nin Ekonomi Politik köşesinde Ali Bilge'yle,  "Misak-ı Milli"yi Cumhurbaşkanı ve diğer iktidar yetkililerinden bazılarının "yeniden" sahiplenmesi, COP23 iklim zirvesinin tam ortasında Türkiye'de enerji bakanının yerli kömürü sahiplenmesi, Türkiye'nin bölgede ve dünyada dış politikasındaki belirsizlik ve kırılganlığı sürdürmesini ele aldık.

Bu sene iklim müzakerelerinde ileriye doğru iki önemli adım atıldı. Tabii ikisi de sivil toplum ve iklim hareketinin çabasından kaynaklanıyor: Kömürden çıkış ve 1,5 derece.

Açık Gazete'nin 10 Kasım tarihli  programında, Atatürk'ün kendi sesinden "demokrasi"nin önemini vurguladığı o kısa ve önemli konuşmasını dinledik.

Birleşmiş Milletler İklim Zirveleri (COP, yani Conference of Parties, yani Taraflar Konferansı), tarihinin 23. yılında, aradan 16 yıl geçtikten sonra yeniden Almanya’ya döndü. 

Kamusla Güreş'te Akla Kara dizisi devam ediyor. Bu hafta, akın karaya ettiklerini anlatan hikâyenin içinden geçen kelimeleri konuştuk: Haksızlık, Ayrımcılık, Köle, İftira, Başkaldırı ve İkiyüzlülük  

Açık Gazete'nin Ekonomi Politik köşesinde Ali Bilge ile, yeni yayımlanan Cennet Belgeleri (Paradise Papers) adı verilen dokümanlardan yola çıkarak, Panama Belgeleri'ni, yolsuzlukları, Rusya Devlet Başkanı'nın Türkiyeli iş adamına verdiği dostluk madalyasını, TC Devlet Başkanı'nın yerli otomobil üretimi için "5 babayiğit" diye tanımlayarak 5 iş adamına yaptığı çağrıyı, elektrikli arabaları, hibrid arabaları ve bütün bunlarla bağlantılı olarak iklim krizini konuştuk.

Açık Gazete'nin Ufuk Turu köşesinin ilk bölümünde Ahmet İnsel'le, birinci yılına giren ve 4. duruşması bugün görülen Cumhuriyet Davası'nı, tutuklu gazetecilere destek eylemlerini, sürmekte olan Özgür Gündem davasını, OHAL'de sayıları artan tutuklu öğrencileri, yasakları, mağduriyetleri konuştuk. 

Açık Gazete'nin Ekonomi Politik köşesinde Ali Bilge ile, IMF'nin son yıllarda "neoliberalizmi" eleştiren yaklaşımlarını tarihi bir perspektifle gözden geçirdikten sonra, şimdi de Fransa'da zenginlerin vergilerinde indirime gidilmesini "tarihi bir hata" diye nitelendirmesine değindik. IMF'nin bu eleştirel söylemleriyle beraber yürüttüğü politikalara birarada bakarak bir değerlendirme yapmaya çalıştık. Dünya milyarderlerinin sadece 2016'de yüzde 17 artarak toplam 6 trilyon dolarlık yeni servetleriyle dünyada yeni "Yaldızlı Çağ"a girişlerini konuştuk.

Açık Gazete'nin Ufuk Turu köşesinde Ahmet İnsel'le, önce yakın tarihinde çok kanlı bir iç savaş dönemini atlatan Liberya'da yapılan ve George Weah'ın oyların yüzde 40'a yakınını alarak önde bitirdiği seçimlerden bahsettik. George Weah'ın yapılacak ikinci turda Liberya Devlet Başkanı olması büyük olasılık olarak görünüyor. İkinci olarak, Avusturya'da 31 yaşında Avrupa'nın en genç başbakanı unvanını alacak olan Sebastian Kurz'un lideri olduğu ve aşırı sağ ve göçmen karşıtı muhafazakâr politikaları ile tanınan Halk Partisi'nin (ÖVP) zaferle çıktığı seçimi ele aldık.

Bu makale,  görmediğimiz/bilmediğimiz tüm kayıplarımızı anmak için yazılmış küçücük bir hatırlatma. Pek bir şey söyleyemedim; ama hepimizi  bu yaz yaşanan büyük yangınlarda ve sel felaketlerinde hayatlarını kaybeden canlılar için saygıya ve yasa davet ediyorum. Onlar hakkında fazla bir şey bilmiyoruz, onları tanımıyoruz. Ama yaşadıklarını ve öldüklerini biliyoruz. Ve onların ölümünün hepimizi eksilttiğini de biliyoruz.

Doğal alanları yeniden kurmaya çalışmak hiç bozmamaktan çok daha maliyetli. Sel, su kıtlığı, kontrolsüz yangınlar ve iklimdeki bozulmalardan korunabilmek ve bunlarla yaşayabilmek için doğayla birlikte çalışmak zorundayız. Doğaya karşı geldiğimizde kendimize de karşı gelmiş oluruz.

Harvey Kasırgası, İrma Kasırgası, bir anda parlayan yangınlar, âni kuraklıklar: Bütün bunlar bize tek bir şey söylemekte – nasıl yaşayacağımız konusunu bir an gecikmeksizin gözden geçirmek zorundayız.

Altın Saatler'de konuğumuz İstanbul Teknik Üniversitesi'nden Prof. Mikdat Kadıoğlu'ydu. ABD'nin Teksas eyaletini vuran Harvey kasırgasının ardından Atlas Okyanusu'nda tarihte kaydedilen en güçlü kasırga olan Irma'dan yola çıkarak bu olağanüstü hava durumlarını iklim değişikliği ve afet yönetimi gibi açılardan ele aldık.

Bu hafta Açık Yeşil'de, Teksas'ı vuran Harvey'den sonra Karayipler'den Florida'ya doğru ilerleyen ve Atlas Okyanusu'nda tarihte kayda geçen en güçlü kasırga olan Kategori 5 seviyesindeki Irma'yı konuştuk. En yoksul kesim başta olmak üzere binlerce kişiyi vuran felaketi, çeşitli boyutlarının yanısıra iklim adaleti açısından ele aldık.

İklim İçin'de bu hafta ABD'de yaşanan, binlerce kişinin evsiz kaldığı Harvey Kasırgası'nı konuştuk. Felaketin ardından Trump'ın Teksas Eyaleti'ne yaptığı ziyareti, Teksas Valisi'nin ve ABD Çevre Koruma Ajansı EPA'nın başkanı Pruitt'ın iklim değişikliği ile felaketin bağlantısını inkar eden açıklamalarını ele aldık.

O zamanlar 16 yaşında bir ergen olarak, Hitler ve öteki faşistleri gösteren aktüalite filmlerine gülüp geçerdim. Umuyorum ki, ondan sonra olup bitenlere şimdi torunlarımın kuşağı yeniden tanık olmaz. Yazar Harry Leslie Smith II. Dünya Savaşı’nda Britanya Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAF) gazilerindendi. Şimdi 94 yaşında.

Açık Radyo'da yeni bir okuma programı başladı. Haftaiçi hergün Açık Gazete'nin ardından John Holloway'ın "Öfke Günleri: Paranın Hükümranlığına Karşı Öfke" kitabını dinleyebilirsiniz. John Holloway’in Leeds Üniversitesi’nde verdiği bir dizi derse dayanan metin, öğrencilere hitap etmenin etkililiğiyle ve heyecanıyla akıyor. Dünyayı değiştirme azminin enerji kaynaklarına inen, küçük ve tutkulu bir söylev...

Beğenelim beğenmeyelim, geleceğimiz konusunda iki zıt uç arasındaki beklentilerin itici gücüne kapılmış gidiyor ve çelişkiler içinde yaşıyoruz. “Altıncı kitlesel yokoluş”un insan türünü kapsayacağı ya da en azından insan toplumunu taşlı – sopalı bir teknolojiye, mağaralar ve ormanlarla kısıtlanmış bir yaşam ortamına döndüreceği konusundaki korkular gittikçe daha akla yatkın hale gelmekte. 

85 bin toksik kimyasaldan sadece yüzde 7'si için bir araştırma yapılmış durumda. Hollanda ve Almanya ise Romanya'dan ithal ettiği yumurtalarda sinek ilacı ya da bit öldürücü ilaç kalıntısı olduğu için hepsini iade ediyor, toplatıyor. AB'nin kısıtlı sayıdaki ülkesi şimdilik bu skandalla çalkalanırken, Türkiye bu zincirden uzak kalabilir mi? Açık Sofra'da konuştuk

“Basit gerçek şu ki, beslenme tarzımız son 50 yıl içinde kökünden değişmiş durumda. Beslenme biçimindeki bu değişimler halk sağlığına sigara içmek kadar büyük bir tehdit oluşturuyor. Fazla yağ, fazla şeker ya da tuz, kalp hastalıklarına, kansere, obeziteye ve diğer öldürücü hastalıklara doğrudan bağlanabilmektedir ve bağlanıyor da. Toplamda, Amerika Birleşik Devletleri’nde başlıca 10 ölüm sebebinden altısının beslenme tarzımızla bağlantılı olduğu saptanmıştır." 

İklim değişikliğinin yaratacağı kasvetli geleceği gözüpeklikle kabullenen bir kederi kucaklamalıyız. Her türlü direniş eyleminden –o nafile bir eylem olsa bile –bir zafer çıkartmak zorundayız. Afrikalı-Amerikalılar belki de yalnızca ezilenlere özgü bir kavrayışla anlıyorlar ki, şahsiyetimiz ve haysiyetimiz, bizleri ölümün pençesine hapsetmiş olan habis güçleri adlı adınca adlandırıp, onlara direnebilme yeteneğimizle ölçülecektir. 

Altın Saatler'de konuğumuz, yangın ve can güvenliği uzmanı Aydın Özkaya ile Londra'da geçtiğimiz hafta Salı gecesi, çoğu gelir düzeyi oldukça düşük olan 600 kişinin ikamet ettiği 24 katlı Greenfell Tower binasında meydana gelen ve 79 can kaybıyla sonuçlanan yangını çeşitli boyutlarıyla konuştuk. Binanın özelliklerini ve içinde yaşayanların sosyoekonomik durumlarını dikkate alarak yangının bu kadar büyük can kaybı ile sonuçlanmasının en önemli sebebinin ne olabileceği üzerinde durduk.

Bazıları, "elindeki tek gereç bir çekiçse tüm problemleri bir çivi olarak görürsün," der. Keşke bundan ibaret olsaydı. Başkan Trump’ın bir çekici var ama, dünya hayret ve endişe içinde izlerken, o bunu sadece başkalarının inşa ettiği şeyleri kırmak için kullanıyor. Bunun son ve en kaygı verici örneği, Paris İklim Sözleşmesi’ni yok etmeye yönelik kararı.

Açık Dergi'de, gazeteci, radyocu ve yazar Ayşe Acar ile Siyah Kitap tarafından basılan yeni romanı "Yüzyıl: Bay Binet" hakkında konuştuk.