Dünyadan kategorisinde yer alan içerikler

Altın Saatler'de bu hafta Kanada Trent Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Ekonomik Kalkınmalar Bölümü'nden Prof. Dr. Feyzi Baban konuğumuzdu. Dr. Kim Rygiel ile birlikte yazdıkları ve İKSV tarafından yayımlanan ve mülteci ve göçmenler ile ev sahibi nüfusun uzun vadede bir arada yaşama pratikleri geliştirmesinde kültür ve sanatın rolüne odaklanan "Birlikte Yaşamak: Kültürel Çoğulculuğu Sanat Yoluyla Geliştirmek" başlıklı rapordan yola çıkarak bu alanda hem Avrupa'nın çeşitli ülkelerindeki hem de ülkemizdeki durumu konuştuk.

Ümit Şahin, Yunanistan Yeşilleri’nden Ekolojist Yeşil Parti üyesi Mihail Bakas ile  Yunanistan'daki son yangınlarını ve bu yangınların iklim değişikliği ile doğrudan bağlantısını konuştu.

“İnsanlığın tarihinde benzersiz bir an içinde yaşadığımız olgusunu ne kadar vurgulasak az. Aslında, 1945’ten beri bu ânın içindeyiz biz. 1945’te insanın tarihi dramatik biçimde değişti. 1945 Ağustosu’nda insanlar, yere göğe sığdırılamayan o zekâlarıyla Yeryüzü’nde hayatı yok etme aracını icat ettiklerini ispatladılar... 1945’te sadece nükleer çağa değil, jeologların Antroposen (İnsançağı) dedikleri yeni bir jeolojik çağa girdiğimizi bilmiyorduk."

Torunlarımız görürse ürkerler diye korktuğumuz o yaratıklar havaya uçup gittiler: kötümserlerin bile öngördüğünden daha hızlı olup bitti bu.

Başta komşumuz Yunanistan'da 81 kişinin hayatını kaybettiği yangın olmak üzere, küresel ölçekte görülen ve can kayıplarına neden olan olağanüstü sıcak hava dalgaları, İsveç'te ve Kuzey Kutup Dairesi'nde bugüne dek pek de sık karşılaşılmayan orman yangınları gibi bir çırpıda sayabildiğimiz, ama daha niceleri ile karşı karşıya olduğumuz yangın, kuraklık, sel felaketlerinin ve aşırı hava olaylarının küresel iklim değişikliği ile olan ilişkisini 350.org'dan Mahir Ilgaz'la konuştuk.

Yunanistan'daki yangında ölü sayısı en az 74’e yükseldi, Mati sahilinde alevlerden kaçamayacaklarını anlayan 26 kişi birbirlerine sarılarak ölümü kucaklamayı seçti, Güney Asya ülkesi Laos'da aşırı yağışlar, seller ve heyelan sonucu çevreci hareketin yıllardır karşı çıktığı hidroelektrik santrallerden biri sonunda çöktü, yüzlerce kişi kayboldu, 6600 kişi yersiz yurtsuz kaldı, Japonya'da yaşanan sel baskınlarında en az 225 kişi hayatını kaybetti, 13 kişi hâlâ kayıp, 8 milyondan fazla insana da evlerini tahliye etmeleri uyarısı ya da emri gönderildi.  Türkiye'de ise mevsim normalleri dışında yağışlar devam ediyor. 

Geçen sene bir video projesi için Hansen ile bir röportaj yaptım. Kendisine gençlere bir mesajı olup olmadığını sordum. “Basit şey şu,” dedi. “Arkamızda böylesine lanet olası [s..tirici] bir enkaz bıraktığımız için özür dilerim.” Acaba bundan daha açık ve net bir mesaj olabilir mi?

Gezegen Burger Olmamak İçin Etliye Sütlüye Karışmamanın Artık Tam Zamanı: Hayvancılık ve tarım endüstrisinin gezegen üzerindeki tahribatı hakkında bugüne kadar yapılmış en kapsamlı araştırma ve analiz, Science dergisinin 1 Haziran 2018 tarihli sayısında yayınlandı. Araştırmaya göre özetle, gezegen üzerindeki çevresel etki ve tahribatını azaltmamızın en önemli tek yolu, et ve mandıra ürünlerini (süt, yumurta, peynir vb) tüketmekten vazgeçmek.

Açık Gazete'nin Ufuk Turu'nda Ahmet İnsel'le önce, ekonomik iflasın eşiğini çoktan geçmiş olan Venezula'da yapılan seçimleri, daha sonra İtalya'daki seçimleri ele aldık. Programın sonunda Ahmet İnsel, Türkiye'de yaklaşan 24 Haziran seçimine dair önemli bir noktaya dikkat çekti: Bu seçimden sonra, tüm siyasi partilerin parlamentodaki pozisyonunu, meclis aritmetiğini belirleyecek en önemli faktörün HDP'nin barajı geçip geçmemesi olduğunu belirtti.

Açık Gazete'nin Ufuk Turu köşesinde Ahmet İnsel'le, İsrail'in Gazze'de Filistinli sivillere karşı yürüttüğü, 58 kişinin öldürüldüğü binlerce kişinin yaralandığı şiddet, bastırma ve sindirme operasyonunu konuştuk. Bu konuda tüm dünyadan gelen uluslararası tepkilere, kınamalara ve aynı günlere denk gelen ABD'nin İsrail Büyükelçiliği'ni Kudüs'e taşıması sırasındaki kutlamalara da değindik.

Açık Gazete'nin Nereye Doğru köşesinde Cengiz Aktar'la, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın “Şayet bir gün milletimiz ‘Tamam’ derse ancak o zaman biz kenara çekiliriz,” sözlerinin ardından Twitter üzerinde başlayan ve çok kısa sürede 1 milyon 970 bine ulaşan #tamam başlığına dair haberleri konuştuk. Ardından ABD'den önemli bir haberi ele aldık: Senato İstihbarat Komitesi son seçimlerde Rus hackerların 3 eyalette Clinton'ın oylarının silindiğini açıkladı. 59'a 42 oy ile Paşinyan'ın başbakan seçildiği Ermenistan seçimlerinin ardından, artık neredeyse unutulan Avrupa Günü de konularımız arasındaydı. 

Açık Gazete'nin Ufuk Turu köşesinde Ahmet İnsel'le, programın başında geçen hafta üzerinde durduğumuz Ermenistan'daki seçimlere ve gelişmelere dair bir haber takibi yaptık; daha sonra Lübnan'da 2009'dan bu yana ertelenen seçimlere ve Tunus'taki katılımın çok az olduğu yerel seçimlere değindik. Programın sonunda ABD Başkanı Trump'ın, tüm dünyayı ilgilendire, canalıcı bir konu olan İran'la yürürlükteki nükleer anlaşmadan çekilip çekilmeyeceğiyle ilgili nihai kararını açıklayacağını Twitter'dan duyurması hakkında konuştuk.

Amerikan Time dergisinin kapağına bakıyorum: Putin, Erdoğan... Bu ikili son birkaç yıldır ne kadar çok yan yana getiriliyor. Özellikle demokrasilerin nasıl tökezlediğini, nasıl çöktüğünü anlatan makale ve kitaplarda Putin ve Erdoğan isimleri sık sık birlikte anılıyor.

Mayer Hillman, başka kimsenin adını anmaya cesaret edemeyeceği iklim gerçeği hakkında konuşuyor. 86 Yaşındaki sosyal bilimci, yeryüzünde hayatın büyük çoğunluğunun sonunun gelmek üzere olduğunu kabul etmenin, bu ömrü uzatmamıza yardımcı olacak en önemli unsur olabileceğini söylüyor.

Yerleşik ya da medeni hayat dediğimiz şey dünya yüzünde 10 bin yıldan az bir süredir var sadece. O çok özel ve olağandışı toplumsal kurgumuz, evren için bir nano saniyeden ibaret. Çok kısa ve ölümcül bir deneyden ibaret birşey de olabilir pekâlâ. Belki de Franz Kafka’nın yazdığı gibidir: “Umut var da; bizim için değil.”

Açık Gazete'de Çernobil felaketinin yıl dönümünde Fukuşima nükleer felaketine tanık olan Ökuma kasabası sakini Masumi Kowata konuğumuzdu. Masumi-San’ın tanıklığını ve bölgedeki son gelişmeleri Pınar Demircan'ın çevirisi ile ele aladık.
 

Ermenistan'da 10 gündür süren protestoların ve sivil itaatsizlik eyleminin ardından Başbakan Serj Sarkisyan istifa etti. Açık Gazete'nin Ufuk Turu köşesinde Ahmet İnsel'le Ermenistan'daki bu gelişmeyi konuştuk. Hemen ardından 24 Haziran seçimleri öncesindeki kritik günlerde bir ilk değerlendirme yaptık. 

Trump başka bir Cumhuriyetçi açısından ‘siyasi intihar’ denebilecek şeyler söylese de destekçilerinde bir eksilme gözlemlenmiyor. Beka sorununu sürekli biçimde vurgulayan Trump, beyni tutucu yaklaşımlara ve ayrımcı söylemlere karşı olumsuz değil, olumlu yanıt veren bir psikolojik durum yaratıyor.

“Zor bir dönem”, “kargaşa ortamı”, “tehlikeli gelişmeler” falan demiyorum; yaşadığımız günleri nitelemek için abuk, saçma, absürt sıfatları yetersiz kalıyor. 

Körfez Akıntısı (Gulf Stream) son 1600 yılın en düşük seviyesinde. Akıntının durması Avrupa’nın soğuması, ABD’nin doğu kıyılarında su seviyesinin hızlı bir yükselişi ve tropikal yağmur düzenlerinin bozulması anlamına geliyor.

Geçtiğimiz Cumartesi günü, Suriye'de Şam'ın Duma bölgesinde, 100'ün üzerinde kişinin hayatını kaybettiği,1000'in üzerinde kişinin de yaralandığı bir kimyasal saldırının haberleri geldi. Suriyeli aktivist ve sivil toplum çalışanı Assaad Al Ashi ile Duma'da olanlara dair konuştuk, bilgi aldık.

Aşırı sağ hükümetlerin iş başına gelmeye devam ettiği, otoriter rejimlerin baskısının, adaletsizliğin ve eşitsizliğin giderek arttığı, çatışma ve savaşların şiddetlendiği tüm dünyada, kapitalizm ve demokrasi arasındaki bağın kopuşunun en önemli göstergelerinden biri olan büyük sermayenin, özellikle medya alanında nasıl el değiştirmekte olduğunu, bir örnek olarak Doğan Medya Grubu'nun satışı üzerinden konuştuk.

Teması "Müşterekler" olarak belirlenen 15. Açık Radyo Dinleyici Destek Günleri'ne denk gelen bu haftaki Açık Bilinç'te, George Monbiot'nun 2017 tarihli yeni kitabı “Out of the Wreckage” ( Enkazdan Çıkmak) adlı kitabının ışığında, 'insan doğası', müşterekler, dayanışma, ve "insanlığımızı diriltecek yeni bir aidiyet siyasetinin ipuçları"nı konuştuk. 

Açık Gazete'nin Ekonomi Politik köşesinde bugün Ali Bilge'yle, halen devam eden savaşların yanısıra, başlayan ve biten savaşların yıldönümlerinin gölgesinde bir program yaptık. 19 Mart 2003'te başlayan Irak işgalinden bu güne doğru hafızamızı tazeledik.