Açık Mimarlık

Mimarlıkta lisans sonrası araştırma ve farklı akademik ya da akademi dışı araştırma hallerini konu eden yeni bir program serisine başlıyoruz, programların ilkinde Dr. Hasan Cenk Dereli ile birlikteyiz.

Eray Çaylı ile Everest Yayınları'ndan geçtiğimiz günlerde yayımlanan İklimin Estetiği: Antroposen Sanatı ve Mimarlığı Üzerine Denemeler kitabını konuşuyoruz. Kitabın bölümlerinden birinin konusu olan antroposen ve COVID-19 ilişkisini, önümüzdeki programlarda tartışacağız.

Bugünlerde Türkiye'nin de de dünyanın da gündeminde yüz yüze eğitime geçişin nasıl olacağı, hangi önlemlerin alınmasının gerektiği tartışılıyor. Eğitim yapıları konusunda uzun süredir çalışan PAB Mimarlık ekibi, Ali Eray, Burçin Yıldırım ve Pınar Gökbayrak konuğumuz. Kendileri, pandemi sürecinde okulların açılmasıyla nasıl modeller uygulanabileceği, eğitim yapılarının nasıl yeni koşullara uyarlanabileceği üzerine araştırmalarını ve önerilerini pabedu girişimi bünyesinde paylaşıyor. Ekiple bu araştırmalarını, pandemi öncesinde dünyada tartışılan eğitim modellerini, sonrasında bu modellerin Covid-19 önlemleri ile birlikte nasıl düşünülebileceğini, olası fiziksel düzenlemeleri konuşuyoruz.

Venedik Mimarlık Bienali 17. Uluslararası Mimarlık Sergisi, "Birlikte Nasıl Yaşayacağız?" başlığı ile 22 Mayıs'ta açıldı. 2020 yılında açılması planlanan sergi, Covid-19 salgını nedeniyle bu yıla ertelenmişti. Küratörü Hashim Sarkis, bienalin temasını günümüzün politik çalkantıları ve ekonomik eşitsizlikleri içinde yeni mekansal sözleşmeleri düşünmek için bir çağrı olarak açıklıyor. 21 Kasım tarihine kadar sürecek bienalin ana sergisinde 46 ülkeden 112 katılımcı yer alıyor, 61 ulusal pavyondaki sergiler de farklı çerçevelerden tartışmaya katkı sağlıyor. Yelta Köm ile birlikte bu programda bienalin kavramsal çerçevesini, sergide yer alan isim ve konuları, Covid-19 salgınında bienal düzenlemeyi konuşuyoruz.

Mimarlık tarihçisi ve restorasyon uzmanı, "hocaların hocası" Doğan Kuban 22 Eylül 2021 tarihinde, 95 yaşında aramızdan ayrıldı. Kendisinin doktora öğrencileri ve çalışma arkadaşları olan, İstanbul Teknik Üniversitesi öğretim üyeleri Gülsün Tanyeli ve Yıldız Salman bu programda konuklarımız. Doğan Kuban'ın farklı evrenlerine birlikte bir yolculuk yapıyoruz.

Herkes İçin Mimarlık Derneği onuncu yılını kutluyor. Farklı uğraşlardan öğrencilerin ve profesyonellerin gönüllü olarak bir araya geldiği topluluk, sosyal ve kentsel sorunları yaratıcı yollarla gündeme getirerek mimarlık ve tasarım alanlarından çözüm yolları üretmeyi amaçlıyor. Bu programda konuklarımız Herkes İçin Mimarlık üyelerinden Merve Gül Özokcu, İbrahim Emre Gündoğdu ve İdil Bayar; birlikte derneğin 10 yılına bakıyoruz. Nasıl bir ortamda hangi niyetlerle kurulduğunu, yaptıkları projeleri, çalışma biçimlerini, on yılda nasıl dönüştüğünü konuşuyoruz.

Konuğumuz mimar ve öğretim üyesi Dr. Ezgi Tuncer ile bu programda göçmen kadınların kent deneyimleri, kamusal alan kullanımları ve kentsel hareketlilikleri üzerine konuşuyoruz. Kendisinin Eleonore Kofman ile birlikte yürüttüğü “Uluslararası Emek Göçünün Toplumsal Cinsiyet Dinamikleri” araştırma projesi, Türkiye, Irak, Lübnan ve Pakistan’da eşzamanlı olarak yürütülerek bu dört ülkede emek göçü ve yeniden yerleşme süreçlerini toplumsal cinsiyet bakımından inceledi. Araştırmanın Türkiye ayağında yüksek eğitimli göçmen profesyonel kadınlar ve göçmen ev işçisi kadınlarla çalışıldı. United Kingdom Research Innovation Global Challenges Research Fund tarafından desteklenen ve London School of Economics and Gender, Justice and Security Hub bünyesinde yürütülen projeden hareketle Türkiye araştırmalarını, çıkış noktalarını ve sorularını, saha çalışması süreçlerini, bulgularını konuşuyoruz. 

Konuğumuz Hasan Cenk Dereli ile İzmir yazlarından, Ege'de yazlık evlerde 1990’lı yıllarda gündelik hayattan, bu sene Ağustos ayı sonunda gerçekleşen Bozcaada Caz Festivali’nden konuşuyoruz.

Kırkayak Kültür'den Ayşegül Ateş'le kurucularından olduğu Mutfak/Matbakh kadın atölyesini, Gaziantep'in göçle dönüşen kent dinamiklerini ve bu ortamda nasıl bir müşterek mekân kurduklarını konuşuyoruz.

Herkes İçin Mimarlık'tan Emre Gündoğdu ve Merve Gül Özokcu, Kahramanmaraş Mimarlar Odası Başkanı Yunus Emre Kaçamaz'la Maraş'taki durumu, kent ve mimarlık açısından şehrin geleceğini konuştu.

Etrafı ahşap paravanlarla çevrili, deniz üzerinde kazıklarla sabitlenmiş, kadın ve erkek ayrı yapıları olan deniz hamamları, İstanbullular’ın hayatına on dokuzuncu yüzyılın ortalarında girdi. 1875’te İstanbul Şehremaneti, çıkardığı bir nizamname ile deniz hamamlarını kurallara bağladı; deniz hamamları da böylece meşrulaşmış oldu. Bu yeni pratikle İstanbullular’ın hayatına denize girme kültürünün girişi, beraberinde yeni alışkanlıkları, kafa karışıklıklarını, müzakereleri, çatışmaları da getirdi. Galata Köprüsü’nden Boğaz köylerine, bir zamanlar İstanbul’un hemen her kıyısında yer alan deniz hamamlarını anlattığımız bu bölümde, Hikmet Feridun Es, Ziya Osman Saba, Malik Aksel’in hatıralarından aktardıklarına da yer veriyoruz.

Konuğumuz iç mimar ve sanatçı Metehan Özcan ile Versus Art Project'te devam eden kişisel sergisi "Prova"daki işleri ve mekan, arşiv, hafıza üzerine konuşuyoruz.

31 Mart günü gerçekleşen yerel seçimlerin ardından yeni yerel yönetimler belirlendi. Önümüzdeki süreçte yapılacak vizyon ve strateji planları nedir, planlama süreçleri nasıl organize edilir, nasıl yürütülür? Bu planlar katılımcı bir yaklaşımla nasıl oluşturulabilir ya da yürütülebilir, dünyadan ve Türkiye'den nasıl örnekler var? İstanbul'da planlamayı daha katılımcı kılmak için ne yapılmalı, nasıl katılımcılık modellerine ihtiyaç duyuyoruz, İstanbullular olarak ne talep etmeliyiz? Şehir plancısı Dr. Miray Özkan ile konuşuyoruz.

Çalışma mekanları üzerine konuştuğumuz program serisinin devamında, bu haftaki konuğumuz  ortopedi, travmatoloji, omuz-el ve dirsek cerrahisi uzmanı Prof. Dr. Arel Gereli. Kendisi ile ofis hastalıkları, çalışanlarda sık rastlanan ortopedik sorunlar ve ergonomi konuları üzerine konuşuyoruz.

Su krizi Türkiye'de kendisini giderek hissettirirken, mimarlığı susuz peyzaj ilkeleriyle nasıl yeniden düşünebiliriz? Yerel yönetimlerle birlikte nasıl politikalar geliştirilebilir? Dünyada ve Türkiye'deki iyi susuz peyzaj uygulamalarından ne öğrenebiliriz? Bu anlayışın Muğla gibi turistik ve her yaz ciddi su sorunları yaşayan bir yerde yaygınlaşması niçin çok önemli? Muğla Serbest Mimarlar Derneği'nin Muğla Büyükşehir Belediyesi'nin de katkılarıyla birlikte düzenleyeceği Susuz Peyzaj konferansında bu sorular birlikte tartışılacak. Muğla SMD'den Dicle Hökenek ve Esin Tercan bu programda konuklarımız.