Gündem kategorisinde yer alan içerikler

"Çok fazla insan, toprağa acı getirir ve toprak kendi acısını insana aktarır." O. Soemarwoto

"Nüfus ve ekonomi, kaynakları yerine koyamadan tükettiğinde, sürdürülemez bir düzeyde kirletici maddeler ürettiğinde ve destekleyici önlemler bu tüketim ve kirletme hızını düşürebilecek kadar güçlü olmadığında, limit aşımındadırlar. Limit aşımı gecikmiş bilgilenme yüzünden, daha doğrusu sistemin içindeki karar alıcılar bu bilgiyi, limitler aşılıp da çok geç olana kadar anlamadıklarından, ya da inanmadıklarından dolayı olur." Donella Meadows, Denis Meadows, Jorgen Randers

Kamus, sözlük demek. Dilimizin unutulmuş bir yerlerinde "Kamusla güreş olmaz" diye bir söz var. 'Sözcüğün sözlükte bir anlamı vardır, bu tartışılmaz' manasında bir deyiş... Biz, Didem Gürzap ve Kerem Doğan, sözcüklerin alışılagelmiş tanımlarının dışında, yanında yöresindeki diğer anlam ve çağrışımlarını araştırır ve karıştırırken tam da bunun dışında bir yolda ilerliyor. kelimelerle güreşe tutuşuyor, yeniyor, yeniliyor, yenişemiyoruz. Bu yolda, programımızın adına "Kamusla Güreş" koyduk.

12 programı geride bıraktıktan sonra, A'dan L'ye neler yaptığımıza göz atıp seçtiğimiz her sözcükten vardığımız yolları, çıkardığımız kimi anlamları ve bazı stüdyo anılarımızı dinleyicilerimizle birlikte anımsamak istedik. Ve dahi konuşup söyleştiğimiz yüzlerce başlıktan bazı seçmeleri içeren bilgi ve görsellerimiz artık  Açık radyo web sitesinde, onun müjdesini vermek, twitter adresimizi paylaştığımız bir program bu. 

https://twitter.com/kamuslagures

Geçmiş ve gelecek programlarımızın sözcükleriyle ilgili çağrışım, bilgi, kaynak paylaşımlarınızı twitter adresimize bekliyoruz. (Önümüzdekiler için mümkün olduğunca kullanmak, geçmişte kalanları da program bitince (umuyoruz) kitaplaştırmak için...

"Herhangi bir yaşam alanı ancak sınırlı sayıda insanı sürekli olarak destekleyebilir. İnsan kontrolünün dışında olan toprak ve iklim şartları mutlak limiti belirler, uygulanabilir (gerçekçi) limit ise o yaşam alanının nasıl kullanıldığına bağlıdır. Eğer telafi edici, dengeleyici değişiklikler yapılmadan bu limit aşılırsa, tahrip edici döngüler harekete geçer, yaşam alanının mahvolmasına açlığa ve sonunda nüfusun azalmasına neden olur." William Allan

"Tarih boyunca, insanın dünyayı istismarı şu sırayı izledi: Sömürgeleştir, mahvet, bir başka yere geç." Garrett Hardin

Popülist bir damara sahip yeni bir otoriter rejimin konsolidasyonuna şahit olduğumuza kuşku yok. Barrington Moore’dan bir alıntıyı hatırlamadan edemiyorum: “…faşizm demokrasi olmadan veya kimi zaman daha abartılı biçimde kitlelerin tarih sahnesine girişi olarak adlandırılan durum olmadan anlaşılamaz. Faşizm gericiliği ve muhafazakarlığı popüler ve avama ait kılmaya yönelik bir girişimdi ki, elbette muhafazakarlık bu yolla, özgürlükle olan bağlantısını yitirmiş oldu…”

"Bu tarihi anın belirleyici gerçeği, katlanarak artan büyümenin gerçeği." Lisi Krall 

Bu hafta Açık Bilinç'te Doç. Dr. Burak Acar’la demans ve beyin görüntülemede bilgi işleme teknolojilerinden söz ettik.

Liman (İsim)

Karşılama, Uğurlama, Zenginlik, Dışa Açılma, Turizm, Ticaret, Kapitalizm, Sömürge, Terör, Savaş

Liman kentleri New York'tan Hamburg'a, Hong Kong'tan İskenderiye'ye gezerken şehirler ve şiirler arasında ulaştığımız sözcükler...

"Orta Çağın vebasından ya da günümüzün henüz anlayamadığımız hastalıklarından farklı olarak, modern nüfus vebası keşfettiğimiz imkânlar ve sahip olduğumuz kaynaklar ile çözülebilir bir sorun. Eksik olan şey bu sorunun nasıl çözüleceğine dair bilgimiz değil, eksik olan sorunun vahametine dair evrensel bir bilinç ve eğitim, yaşanan sorunun bizzat kurbanı olanların eğitilmesi."  Martin Luther King 

Mersin Akkuyu’da yapılması planlanan nükleer güç santralinin ÇED Olumlu Kararı'nın iptali için TEMA Vakfı dahil 13 kurum ve 80 kadar vatandaş tarafından açılan davada 11 Temmuz 2016 tarihinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapıldı. Yeşil Dalga'da bu hafta, Ege Üniversitesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ali Osman Karababa ile nükleer enerjinin insan sağlığı üzerine etkilerini konuştuk. 

"Acil kurtarma sorunları ve depremler nedeniyle yaşanan kayıplar daha az bir nüfus ile daha az olur. Günümüzdeki nüfus, beraberinde getirdiği sorunlar ile,  giderek daha da kaotik bir hal alan başka bir soruna sebebiyet veriyor. Artan nüfus da insanlığın sorunlarını, bu sorunlar nerede yaşanıyor olursa olsun, ister ivedilikle çözülmesi gereken sorunlar, ister uzun vadeli sorunlar olsun, bu sorunları çözmek için gereken tüm çabaları yerle bir ediyor." Walter Youngquist

"Salt ekonomik bir gelişmenin devamında, dünyevî mal mülkün sonsuz toplamında ne milli bir amaç ne de kişisel bir tatmin bulacağız." Robert F. Kennedy 

Katliamların hemen ardından, hayatını kaybedenlerin ortaya çıkmaya başlayan hikâyeleri. Zaman geçtikçe azalmaya başlayan hikâyeler ve yerini dava güncellemelerine bırakan ajans haberleri. Soma Katliamı ve haberlerinin 'okunma' oranlarını Diken, Evrensel ve BirGün Gazetesi internet editörleriyle konuştuk. 

"Son 200 yılda gezegenimizin nüfusu, senede yüzde 1.9 oranında, katlanarak arttı. Bu oranda, nüfus her 40 yılda katlanarak artarsa, devam ederse, 2600 senesinde hepimiz kelimenin tam anlamıyla yan yana, omuz omuza ayakta duruyor olacağız." Stephen Hawking 

Açık Bilinç'te bu hafta Prof. Dr. Ayşenil Belger’le otizm ve bu konudaki yeni beyin görüntüleme araştırmalarından söz eettik. Geniş bir spektrum içinde yer alan ve çocukların yanısıra ailelerini de derinden etkileyen otizmi bir hastalık değil de sosyal iletişim ve davranışlarda farklılık, bir tür aksaklık aksaklık gibi görmek daha mı doğru?

Hamişden Sesler'de Türkiye'de yaşayan Suriyeli göçmenlerin topluma sağlıklı bir şekilde entegrasyonu için yapılması gerekip de yapılmayan şeyleri, yaşanan sorunları, olmayan yasal statülerini, eğitim, sağlık, çalışma, ekonomi ve sosyal alanda karşılaştıkları zorlukları çeşitli yönleriyle ele almaya çalıştık. Bu konuyu takip etmeye devam edeceğiz.

Kedi (Kedi):

Avcı, Karakter sahibi, Nankör, Esnek, Kutsal, Lanetli, Evcil, Yırtıcı

İnsanın bizi, tezat sözcükler arasında  dolaştıran kediye bakışından geriye yumuşacık patiler, Da Vinci'nin doğanın başyapıtı olarak gördüğü bir estetik ve asla ehlileştirilemeyen bir yan kalıyorbize... Kediden işte bu sözcüklere vardık.

"Zaman ve mekân – tek başına olabileceğin zaman ve gezebileceğin alan – bunlar yarının nadir bulunan şeyleri olabilir pekâlâ." -  Edwin Way Teale 

Mega kentler, devasa insan yığınları ve insan yapımı her şey, şimdi artık pek çok farklı kıtaya yayıldı.  10 milyardan fazla kişiden oluşan bu yığınlar, kentli insan yığınları olarak adlandırılıyorlar ekseriyetle. Tokyo, Delhi, Şangay ve Sao Paulo gibi mega kentler yerkürenin uzak köşelerinden gelen kaynaklarla besleniyor.  Gelişen dünyanın mega kentleri çoğunlukla kırsal kesimlerden şehre yeni gelen insanların yaşadığı gecekondularla çevrili. Bu insanların sadece bazılarının karşısına yaşamlarını idame ettirebilecekleri ekonomik imkânlar çıkıyor geldikleri kentlerde. Hepsinin ortak karşılaştığı şey ise kalabalık, izdiham ve kirlilik.