Antroposen Sohbetler

Konuğumuz Muna Genç ile doğada kamplar düzenleyerek çocukların biyoçeşitlilikle tanışmalarını sağlayan ‘Sınır Tanımayan Çocuklar' adlı sosyal medya hesabı üzerine konuşuyoruz. 

Aynı dünyaya bakan farklı canlıların dünyayı bambaşka şekillerde algıladığını; renklerin doğanın değil, algının ürünü olabileceğini sorgulayarak 'Renk Gerçek mi, Algı mı?' sorusunu soruyoruz. 

İnsan, artan nüfusuyla 1950’li yıllardan günümüze, dünya üzerinde kendi varlığını önemli ölçüde hissettirmeye başladı. Artan nüfusun sonuçlarından biri ise hayatımıza soktuğu farklı endüstriyel ürünler oldu. Ancak 1950’li yıllarda hayatımızı kolaylaştıracağını düşündüğümüz bu ürünler ve maddeler, çevre üzerindeki etkileriyle bugün artık başımıza dert olma düzeyine ulaştı, plastik gibi... Antroposen Çağı'nda plastiklerin en önemli etkisi mikroplastikler ölçeğinde deneyimliyoruz. Plastikler konusunu, özellikle mikroplastikler ölçeğinde konuştuğumuz bu bölümde konuğumuz Doç. Dr. Nihan Tavşanoğlu.

Gözde Koşarsoy Ağçeli'yle biyosferin yaşam destek üniteleri olarak mikroorganizmaların yaşadığımız gezegen üzerindeki rollerini tartışıyoruz.

Mary Işın'la paleolitik çağdan günümüze Anadolu'daki yemek kültürünü konuşmaya devam ediyoruz.

“İklim Dostu ve Yaşanabilir Kentler İçin Ne Yapılmalı?” sorusunu tartışıyoruz. Bu soruyu konuğumuz Aydan Çelik ile tartışırken de nesnemiz ‘bisiklet’. Bisikletin ülkemizdeki tarihinden bahsederek bu sorunun yanıtını arayacağız. 

İstanbul Üniversitesi Zooloji Anabilim Dalı Öğr. Üyesi Dr Fatih Dikmen ile sohbete devam ediyor; Monokültür tarım alanlarında arılar, tarım zararlıları ile mücadelede arıların rolü ve kurumsal ve bireysel olarak arılar için neler yapılabilir üzerine konuşuyoruz. 
 

Konuklarımız Kapadokya Üniversitesi öğretim üyeleri Dr. Öğr. Üyesi Selda Öztürk ve Doç. Dr. Sinan Akıllı ile 'Biyosemiyotik" konusu üzerinden canlıların çevreyle kurduğu ilişkilerde nasıl anlam ürettikleri üzerine konuşuyoruz. 

Bugün yaşadığımız gezegende insanın yarattığı sorunlar şüphesiz küresel boyutta ve her geçen gün artıyor. Bu konuda üç maymunu oynar gibiyiz; ne görüyoruz, ne duyuyoruz, ne de yeterli ölçüde konuşuyoruz. Sulama için çok fazla su kullanıyoruz, soya fasulyesi ve yağ palmiyesi için çok fazla yağmur ormanı tahrip ediyoruz, atmosfere aşırı ölçüde karbon salıyoruz. Hatta karbondan ziyade bir de azot salıyoruz ki asıl problem bu. Bunların etkileri de birleşince karşımıza çıkan sorun iklim krizi ve bu krizin tetiklediği biyoçeşitlilik krizi oluyor. Antroposen dönemdeki iklim değişikliği ve biyoçeşitlilik ile ilişkisini bugün Ömer Madra ile konuşuyoruz.

"Kriz Çağında Doğa ve İnsan Arasındaki Köprüler: Ex situ koruma stratejileri ve biyoçeşitlilik krizi" başlığı altında Eskişehir Zooloji Parkı yöneticilerinden park müdürü Nurben Koptekin ve EAZA koordinatörü Cenk Korugan ile konuştuk.

Konuğumuz Tuğrul Özkaracalar ile yoksulluk konusunu biyoçeşitlilik ve iklim krizinin hüküm sürdüğü çağımızda açlık ve eşitsizlikler bağlamında konuşuyoruz.

Konuğumuz klinik psikolog İbrahim Eke ile 'travma ve eko-anksiyete' kavramları üzerine konuşuyoruz.  

Konuğumuz Dünya Gazetesi yazarlarından Aslı Dede ile 'yerel davran, küresel düşün, sürdürülebilirlikte kültürel dönüşüm' başlığı altında konuşuyoruz. 

Dünyada tanımlanmış 1 milyon 900 bin farklı tür var. Bu türlerin Latince isimleri yanı sıra İngilizce yaygın isimleri de var. Bu isimlerin karşılığı biyoçeşitliliğin anlaşılması ve korunması için oldukça önemli. Ancak bu isimlerin yaygın halleri İngilizce, bu isimlerin Türkçeleştirilmesi, yaşadığımız gezegendeki organizmaları tanımak, onları korumak için oldukça önemli. Tür isimlerinin Türkçe karşılıklarının bulunması için güzel bir örnek dünya kuşlarının Türkçe karşılıklarının oluşturulması projesi. Dünyada yaklaşık 10 bin kuş türü olduğunu düşündüğümüzde, bu türlerin Türkçe karşılıklarının nasıl bulunduğunu, Türkçenin bu konudaki zenginliğini bu uzun soluklu projeyi gerçekleştiren iki isimle konuşuyoruz. Konuklarımız Prof. Dr. Sancar Barış ve Kerem Ali Boyla.

Antroposen çağ içinde biyoçeşitlilik eğitimi neden önemli? Çocuklar ve gençler biyoçeşitliliği nasıl algılıyor? Bu sorulara cevap aradığımız ve ekolojik okur yazarlık üzerine konuştuğumuz bu programda konuğumuz Burcu Meltem Arık.