Açık Mimarlık

Şehir plancısı ve akademisyen Evren Uzer ile New York'taki salgın sürecini konuştuğumuz söyleşinin ikinci bölümü. Bu kez konumuz pandemide aktivizm, direniş ve sivil toplum.

Serideki son konuğumuz, uzun süreli programcımız Yelta Köm. Yelta ile bağımsız araştırmacı olarak yer aldığı farklı projelerden, konuk araştırmacı programlarından, uluslararası araştırma fonlarından ve mecralarından konuşuyoruz.

Yılın ilk programında konuklarımız Esra Kahveci ve Sevgi Türkkan ile 2020 gündemini konuşmaya devam ediyoruz. Bu kez konuşmamız kamusal alan, kamu ve katılımcılık ekseninde. Covid-19 salgını kentlerde gündelik hayatı çarpıcı biçimde değiştirerek kamusal alan ve özel alan, kentsel ve kırsal gibi ikiliklerin çözündüğü bir süreç yarattı. Öte yandan kamusal mekân İstanbullular için yılın ikinci yarısında ayrıca yoğun bir gündem konusuydu; İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve İstanbul Planlama Ajansı'nın düzenlediği "İstanbul Senin" yarışmalarıyla kentin önemli meydanları proje yarışmalarına açıldı. Halkoylamasına sunulan bu yarışmalar hem kamusal alan hem de katılımcılık üzerine canlı bir tartışma ortamı yarattı.

Yeditepe Üniversitesi öğretim üyesi Aslı Can ile, doktora tezinden kitaplaştırdığı "Paul Bonatz'ın Türkiye Yılları" kitabını ve araştırma sürecini konuşuyoruz. 1877-1956 yılları arasında yaşamış Alman mimar Paul Bonatz, üç Türkiye ziyaretinin ardından 1943-1954 yılları arasında Türkiye'de yaşamış ve genç Cumhuriyet'in mimarlık üretiminin önemli aktörlerinden birisi olmuştu. Aslı Can, çalışmasında Bonatz'ı bir iktidar figürü olarak ele alıyor ve "milli mimari" söylemi ile iktidarını nasıl pekiştirdiğini araştırıyor. Çalışma, Bonatz'ın Türkiye yıllarındaki farklı pratiklerinin her birini "farklı bir iktidar aygıtı" olarak inceliyor ve sergi komiseri, müşavir, jüri üyesi, mimar, eğitimci, mühendis, yabancı mimar olarak Bonatz'ı ayrı bölümlerde detaylı inceliyor.

Kundura Sahne ve Rimini Protokoll işbirliğiyle projelendirilen Remote Istanbul oyunu, kentle ve gündelik hayatla yeni biçimlerde ilişkilenmeyi gözetiyor. Kadıköy’de iki saatlik bir yürüyüşle deneyimlenen oyunda katılımcılar, yapay zekanın oluşturduğu bir ses tarafından kulaklıklardan yönlendiriliyor. Oyun sürecinde kente farklı gözlerden bakılıyor; kent-doğa, insan-teknoloji, topluluk-birey gibi ikilikler sorgulanıyor. Ağustos 2021 boyunca devam eden ve İstanbul’da ikinci kez gerçekleşen oyun, 50’nin üzerinde kentte oynandı ve her kentin kendi dokusu, gündemi, kültürü ekseninde uyarlandı. Projenin sanat yönetmenliğini yürüten, Beykoz Kundura’nın kültür ve sanat direktörü Buse Yıldırım bu programda konuğumuz.

"Tasarla ve Yap!" çalışmaları, MEF Üniversitesi Sanat, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi birinci sınıf stüdyoları bünyesinde gerçekleşiyor. Stüdyo kapsamında öğrenciler, Türkiye'nin farklı şehirlerine giderek yerinde tasarladıkları çeşitli işlev ve ölçeklerde projeler gerçekleştiriyor. 2021 yılında yapılan Tasarla ve Yap! projeleri, bir kitap olarak yayımlandı ve açık kaynak paylaşıldı; böylece isteyenlerin bu projeleri kendi imkanlarıyla gerçekleştirmeleri mümkün kılındı. Kitaba https://www.fada.mef.edu.tr/publications adresinden ücretsiz olarak erişilebiliyor. Bu programda konuklarımız fakülte öğretim üyeleri Arda İnceoğlu, Başak Eren ve Derya Uzal. Hem Tasarla ve Yap! stüdyo kitabını hem de stüdyo kapsamında bu yıl yangından etkilenen Bodrum Mazı Köyü'nde gerçekleştirdikleri çalışmaları konuşuyoruz.

Solar Decathlon, ABD Enerji Bakanlığı tarafından iki yılda bir düzenlenen ve her ayağı farklı bir ülkede farklı bir temada gerçekleşen, sürdürülebilir ve enerji etkin yapıların yerinde inşa edildiği bir öğrenci proje yarışması. Bu yıl "Goes Urban" temasıyla Almanya'da düzenlenen yarışmada, Avrupa'nın mevcut yapı stokunu enerji etkin biçimde yenilemeyi amaçlayan proje önerileri bekleniyor. Yarışmaya Türkiye ve Almanya'dan katılan Deeply High ekibi, tasarım ve mühendislik disiplinlerinden üniversite öğrencileri, akademisyenler ve profesyonellerden oluşuyor. Ekipten Ilgın Yeşim Eldeş, Melike Ersoy ve Reha Demir bu programda konuklarımız.

Herkes İçin Mimarlık onuncu yılı vesilesiyle her ayın üçüncü perşembe günü Açık Mimarlık'ı devralıyor. Bu ayki programda Emre Gündoğdu ve Hayriye Sözen, yerelde mimarlık pratiği ve yerinde yapmak üzerine bir söyleşi gerçekleştirdi.

Hasan Cenk Dereli ve Yağmur Yıldırım, bu programda kütüphaneler üzerine konuşuyor. İzmir ve İstanbul'da yeni açılan Ahmet Adnan Saygun Sanat Merkezi Müzik Kütüphanesi, Moda İskelesi Kütüphanesi, Kütüphane Troleybüs, AKM Sanat Kütüphanesi, Müze Gazhane Afife Batur Kütüphanesi gibi kütüphanelerdeki deneyimlerini, izlenimlerini paylaşıyor.

Afet sonrası barınmanın farklı türleri nelerdir, geçici barınma nedir, bu alanlar oluşturulurken nelere dikkat edilmesi ve nasıl bir yaklaşım kurulması gerekir? 6 Şubat depremlerinin ardından geçici barınmanın aciliyetini ve önemini şehir plancısı Dr. Evren Uzer ile konuşuyoruz.

6 Şubat depremleri sonrasında hem Türkiye'de hem pek çok ülkede insanlar bir araya gelerek örgütlendi, dayanışma ve destek kampanyaları düzenlendi, yeni toplumsal ağlar oluştu. Öte yandan, afet yeni göçmenler ve yeni diasporalar yarattı. Bu anlamda afetin kendisinin, afet bölgesinin ötesinde mekansallıkları olduğunu iddia etmek mümkün. New York-İstanbul'da yaşayan sanatçı Civan Özkanoğlu ve Hong Kong-Rotterdam'da yaşayan mimar Merve Bedir konuklarımız, hem de yurtdışındaki afet sonrası örgütlenmelere dair hem de sahadaki dair gözlemleri ve deneyimleri üzerine konuşuyoruz.

Mimarlar Odası Kayseri Şubesi tarafından düzenlenen Kayseri Mimarlık Festivali’nin ikincisi, 'Yeni Hayat' temasıyla 5-7 Ekim tarihleri arasında tarihi Gevher Nesibe Darüşşifası’nda gerçekleşti. Emre Gündoğdu, festival küratörü Kerem Piker ile etkinlik programını ve temayı konuşuyor.

Herkes İçin Mimarlık ekibinin yürüttüğü aylık köşede bu ay, Emre Gündoğdu'nun konukları İdealist İç Mimarlık Derneği'nden Aynur Yılmaz ve Erhan Sağır. Derneğin amacını ve kuruluşunu, güncel çalışmalarından meslek okulları ve deprem farkındalığı konusunda yaptıkları işleri konuşuyoruz.

Londra Mimarlık Festivali'nin 20.'si, "re-imagine" başlığıyla 1-30 Haziran tarihleri arasında gerçekleşecek. Festival kapsamında 26 Haziran günü bir sunum yapacak olan Mert Eyiler, Murat Şanal, İdil Mersin, Zeynep Beyza Gergin bu programda konuklarımız; kendileriyle festivali, "re-imagine" temasını, "re-imagine Tarlabaşı" başlıklı çalışmalarını konuşuyoruz.  

Her yıl Ekim ayının ilk pazartesi günü, Uluslararası Mimarlar Birliği'nin (UIA) kararıyla Dünya Mimarlık Günü olarak kutlanıyor. Bu sene 7 Ekim'de gerçekleşecek olan Mimarlık Günü'nün 2024 teması "gelecek nesilleri kentsel tasarıma katılmaya teşvik etmek" olarak belirlendi. Türkiye'de de pek çok yerde hafta boyunca çeşitli etkinlikler düzenlenecek. Bu programda, mimarlık günü vesilesiyle gerçekleşecek farklı etkinlikleri, düzenleyen ekiplerin ağzından dinliyoruz. 3-5 Ekim tarihlerinde 3. Kayseri Mimarlık Festivali, 4-12 Ekim'de Diyarbakır Mimarlık Haftası, 5 Ekim'de 7. Konya Mimarlık Festivali, 6-7 Ekim'de Denizli Mimarlık Festivali'nin ilk organizasyonu, 7-11 Ekim'de 18. İstanbul Uluslararası Mimarlık ve Kent Filmleri Festivali, 9-12 Ekim'de Salt'ın Mimarlık Günü programları ve 8 Kasım'da başlayarak tüm yıla yayılacak olan 5. Bursa Mimarlık Festivali'ni bu programda dinliyoruz. Etkinlikleri düzenleyenlerden Zafer Tarık Taner, Sevince Bayrak, Tuğba Acar Panayır, Elifcan Duygun, Dicle Beştaş, Canan Yıldeniz, Özge Zabun, Orkun Dayıoğlu, Eylül Şenses konuk olarak aktarıyorlar.