Antroposen Sohbetler

Bu hafta, Antroposen Sohbetler'de "Fotosentez" konusunu konuşuyoruz. 
Yaşam nasıl ortaya çıktı? Fotosentezin önemi yaşadığımız gezegendeki karasal canlılar için neydi? Fotosentez ile iklim krizi arasındaki ilişki nedir? Bitki biyoçeşitliliği ve fotosentez arasında nasıl bir ilişki var? Genetiği değiştirilmiş organizmalar ve fotosentez arasındaki ilişki nedir? Fotosentez başlığı altında tüm bu sorulara cevap aradığımız bir söyleşi oldu. Konuğumuz Hacettepe Üniversitesi Biyoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Yasemin Ekmekçi.

Muhsin Doğan ile sosyal olduğu kadar biyolojik bir fenomen olan sokak hayvanlarının biyoçeşitlilik üzerindeki etkisini konuşuyoruz.

“Türlerin Kökeni’nin yayınlanmasından sonra doğa tarihindeki gözlemler ve Bashford Dean” başlığı altında Amerikalı ilginç bir küratörün hikayesinden ve kendisinin balıklar üzerine yaptığı ilginç çalışmalardan bahsediyoruz. 

Tür çeşitliliğinin korunmasının önemini öne çıkaran 'Yeni Ekoloji' kavramı üzerine konuşuyoruz.

Biyoçeşitliliğimizi tehdit eden en önemli faktörlerden biri değişen iklime bağlı olarak türlerin dağılım alanlarını değiştirmesi. Türlerin yerli oldukları coğrafyalardan yeni coğrafyalara doğru hareket etmeleri ve bu coğrafyalardaki yerel türleri tehdit edecek boyuta gelmeleri günümüzdeki en önemli sorunlardan biri. İstilacı tür ne demektir? Karasal ve sucul ortamlarda örnekleri nelerdir? Anadolu’da istilacı tür örnekleri var mı? Bu bölümde biyoçeşitlilik ile istilacı türler arasındaki bağlantıyı kurup, özellikle sucul ekosistemlerden örneklerle bu sorulara yanıt vermeye çalışacağım. Konuk: Prof. Dr. Güler Ekmekçi (Hidrobiyolog, Akademisyen).

Antroposen Sohbetlerde konuğumuz Sunay Akın ile "Kardan adamın gözünden küresel ısınma ve iklim krizi" başlığını konuşuyoruz. Akın, 10 yıldır üzerinde çalıştığı kardan adam müzesinin hikayesini, iklim değişimi, küresel ısınma ve ormansızlaşma özelinde anlatıyor. Ayrıca bulunduğumuz çağda müzelerin önemi, müzecilik, kardan adamın masallarda ve edebiyattaki yeri ve bu bilgiler ışığında çevreyle olan ilişkilerimize de değiniyoruz.

Sürdürülebilirlik konusuna farklı bir perspektiften yaklaşıyoruz. Kurumsal alanda biyoçeşitlilik ve iklim krizine dikkat çekmeye çalışan Hayat Kimya küresel iletişim direktörü Çağlayan Kent'i konuk ediyoruz.

Konuğumuz çevre konularında uzman hukukçu Hande Gül Tan ile iklimsel adalet üzerine konuşuyoruz. 

Konuğumuz Enise Burcu Derinboğaz ile mimarlık ve ekoloji arasındaki ilişkiyi konuşmaya devam ediyoruz. 

Küresel ısınma, kuraklık ve yangınlar arasındaki etkileşimler, ısınan dünyada yangına hassas ekosistemlerdeki değişikliklerin en önemli tetikleyicileridir. Akdeniz Bölgesi için yangınlar bölgenin genelinde ağaç ve tür kompozisyonun tekrar yenilenmesi üzerine etkili olurken, küresel ısınma yangınların sıklığını artırmıştır. Orman yangınlarının sebep ve etkilerinin neler olduğunu Türkiye'nin deneyimlediği orman yangınlarını dikkate alarak tüm yönleriyle konuştuğumuz bu bölümde, konuğum yangın ekoloğu Prof. Dr. Çağatay Tavşanoğlu.

Kıvılcım Pınar Kocabıyık ile sosyal sorumluluk projelerinden biri olan Yuvam Dünya platformu üzerine bir sohbet gerçekleştirdim. Sürdürülebilirlik kavramı üzerinden iklim krizi ve biyoçeşitlilik krizine değinerek, böyle bir sosyal sorumluluk projesi ile ne tür bir farkındalıklar oluşturulabilceğini konuştuk. Bu bağlamda, iş dünyasının Antroposen dönemde ortaya çıkan iklim krizi gibi olumsuz olayları önlemek adına aldığı rolleri de söyleşi içinde tartıştık.

Konuğumuz Buket Uzuner'le "Edebiyatta insan dışı canlıların sesi” başlıklı bir söyleşi gerçekleştiriyoruz.

Konuğumuz sinirbilim alanında uzman Prof. Dr. Sinan Canan ile Antroposen Dönem içinde insanın düşünme süreçlerini ve düşünce sistemlerini, ayrıca algı sistemlerindeki değişiklikleri ele alıyoruz. 

Konuğumuz yakın zamanda ikinci baskısını yapan Anadolu Kuş Adları kitabının yazarı Mary Işın ile kitabı üzerinden Türkçe'de kuşlar ve Anadolu kuş adları sözlüğü üzerine konuşuyoruz. 

Antroposen dönemle, yani, insan çağıyla çok farklı açılardan yüzleşiyoruz. Geçtiğimiz yıldan bu yana yaşadığımız Kovid-19 salgını, Avustralya yangınları, bugünlerde Akdeniz havzasında görülen yangınlar ve Türkiye’nin yaşadığı orman yangınları. Ayrıca, tüm bunların yanında uzun süredir gündemde olan kuraklık problemi. Hepsi insan çağının bize sunduğu maliyet.
Birleşmiş milletler (BM), ülkelerin su, arazi yönetimi ve iklim acil durumuyla mücadele konusunda önlem almamaları halinde, kuraklığın bir sonraki salgın olma riskinin yüksek olduğunu söyledi. Esasında kuraklık için salgın kelimesi az kalır, muhtemelen önemli bir kriz olarak dünyanın karşısına gelecek bir sorun olacak. Konuyu Prof. Dr. Murat Türkeş’le tartışıyoruz.