Antroposen Sohbetler

Antroposen çağ içinde biyoçeşitlilik eğitimi neden önemli? Çocuklar ve gençler biyoçeşitliliği nasıl algılıyor? Bu sorulara cevap aradığımız ve ekolojik okur yazarlık üzerine konuştuğumuz bu programda konuğumuz Burcu Meltem Arık.

İnsan cinselliği nasıl evrimleşti? Menopoz neden sadece insan dişisinde görülen bir olay? Diğer memelilerde de menopoz görülüyor mu? İnsan erkeği neden yavrusunu emzirmez? 
"İnsan Cinselliğinin Evrimi" üzerine konuştuğumuz bu programda, Jared Diamond'un aynı isimli kitabını referans alarak, eşleşme sistemlerinden, memelilerde yavru bakımına ve menopozun evrimine dair farklı konuları Dr. Levent Mert Günay ile konuşuyoruz.

Konuğumuz Kadir Has Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Asker Kartarı ile farklı bir konu konuşuyoruz. 'İstanbul’un tarihi ve bu tarihin Antroposen’le şekillenen kısmı' başlığını konuşurken odak noktamız Balat. Asker Bey’in “Balat’tan Kalan” başlıklı yakın zamanda yayınlanan belgeseli de konuştuğumuz konular arasında.

Konuğumuz Yuvam Dünya iletişim koordinatörü Kübra Güler Dağtekin ile sivil toplum kuruluşlarının iklim iletişim stratejileri üzerine konuşuyoruz. 

Konumuz "Antroposen ne zaman başladı?" Bu sorunun cevabını Antroposen teriminin tarihine dikkat çekerek yapmaya çalışıyoruz. Bir dönemi tanımlarken insan eylemlerinin ne kadar önemli olduğu fikrinin altını çizdiğimiz bu bölümde Antroposen dönem içindeki önemli bir krize de ayrıca yer veriyoruz; bu da insan çağı için çok dikkat edilmesi gereken azot krizi. 

Bu hafta Antroposen Sohbetlerde "Biyoçeşitlilik algısında doğa belgeselciliğinin rolü" üzerine konuşuyoruz. Konuğumuz, TRT emekli prodüktörlerinden, Dev Kanatlar belgeselinin de yapımcısı olan Muzaffer Evci.

 Program konuğumuz Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Dönmez ile "Yaşar Kemal'in eserlerinde biyoçeşitlilik algısı" başlığıyla, Yaşar Kemal külliyatı ile Anadolu doğasını konuşuyoruz. Dönmez, öğrencileriyle birlikte Yaşar Kemal'in eserlerindeki biyoçeşitlilik bileşenlerini ortaya çıkarmış ve bu konu üzerine öğrencilerinin geniş katılımı ile bir proje gerçekleştirmiş. Programda esasan bu projeyi ve projenin çıktılarını konuşuyoruz. Böylece Anadolu doğasına da tarihsel biyocoğrafya perspektifiyle bakıyoruz.

Konuğumuz Buket Uzuner'le kendisinin son romanı "Ateş" vesilesiyle tabiat dörtlemesinden iklim krizine değinirken, Anadolu mitolojisinden de bahsediyoruz. 

Konuğumuz Hacettepe Üniversitesi, Biyoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Ergi Deniz Özsoy ile çevirisini yaptığı Charles Darwin’in biyoloji ve bilim tarihi açısından önemli eseri Türlerin Kökeni üzerine konuşuyoruz. 

Türkiye'nin kuş faunası diğer gruplarla karşılaştırıldığında nispeten iyi bilinmektedir. Anadolu'da kuşlarla ilgili ilk gözlemler 1830'lu yıllarda başlamış. Özellikle son 70 yılda, Ergene (1945) ile başlayan ve ardından Kasparyan (1956), Kumerloeve (1961), Beaman (1978), Kiziroğlu (1989), Bilgin ve Akçakaya (1990) gibi birçok araştırmacının listeleri yayınlanmıştır.  Son olarak, ülkemizde 491 kuş türü olduğu belgelenmiştir. Özellikle vatandaş bilimiyle ilgilenenlerin ivmeli artışı, ülkemizde kuşlarla ilgili verilerin ve yayınların artmasını sağlamış durumda. Buna en iyi örnek TRAKUS platformu. Herkese açık olan bu platforma üye olan kuş gözlemcilerin yaklaşık 15 yıllık birikimleri bugün bir esere dönüştü ve bugüne kadar verilen listelere ek olarak Türkiye’nin ilk özgün rehber kitabı geçtiğimiz günlerde yayınlandı. Bu programda uzun soluklu bir proje olan bu kitabı ve Türkiye kuşlarını hem tarihsel hem de güncel bir perspektifle konuşacağız. Konuklarım kitabın editörlerinden Ömer Furtun ve Doç. Dr. Kiraz Erciyas Yavuz. 

Konuklarımız, biyolog Deniz Zeyrek ile yurtdışına biyoçeşitlilik ve ekoloji haberleri yapan gazeteci Selin Uğurtaş ve Yetkin Report kurucusu Murat Yetkin.

Konuğumuz, Atlas dergisinin editörü Özlem Numanoğlu ile Çernobil üzerine konuştuk.

"Sağlık denklemlerinin içine biyoçeşitliliği ve iklimi sokmak gezegendeki yaşamı sürdürülebilir yapar mı?” sorusuna yanıt arıyoruz. Konuğum Hacettepe Üniversitesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı öğretim üyesi ve aynı zamanda Yuvam Dünya Bilim Kurulu üyesi Prof. Dr. Mine Durusu Tanrıöver. Mine Hanım, ekosistem sağlığının insan sağlığını yakından etkilediğini ve son dönemde yaşadığımız salgının da bunun en önemli belirteci olduğunu söyledi. 
 

Konuğumuz Enise Burcu Derinboğaz ile mimarlık ve ekoloji arasındaki ilişkiyi konuşuyoruz.

Akdeniz doğası ve Akdeniz üzerine tehditleri konuşuyoruz. Bu vesileyle Muğla Çevre Platformu’nun yaptığı etkinliklerle, Akbelen Ormanındaki tehditlere değiniyoruz. Konuklarımız Prof. Dr. Çağatay Tavşanoğlu, Muğla Çevre Platformundan Neşe Tuncer ve Umay Karabaş.