Tarih kategorisinde yer alan içerikler

Açık Bilinç’te bu hafta Dr. İlke Boran’la müzik algısının evrimi serisinin "postlüd" programında, insanlık tarihinde müziğin gelişimini konuştuk.
 

Köpek (İsim): Sadakat, Dostluk, Koruma, Bekçi x  Alçaklık, Karaktersizlik, Yaltaklanma

At (İsim): İşbirliği, Hız, Asalet, Dostluk, İtaat, Güç

Seyahat (İsim): Gezi, Merak, Beklenti, Cevelan, Turist, Turizm, Yenilenme, Değişim, Keşif, Engel, Sınır

Kadın (İsim): Ötekileştirme, Başka, Eziyet, Esirlik, İtaat

Kış coğrafyası (İsim tamlaması)

Sansür (İsim): Sistem, Yasak, Sakıncalı, Suç, Ceza

Kitap (isim): Ketebe, Kitabe, Tabletler, Papirüs, Kodeks, Parşömen, Kutsal kitap

 Eylem (İsim): Protesto, İsyan, Devrim, Anarşi, Efelenmek, Yürüyüş

Vahşi (isim, sıfat): İçgüdü, Saldırganlık, İd, Özgürlük, Eğitilmemişlik, Doğallık, İlkel, Kapitalizm

Bir kaplan ya da ilkel (!) kabile üyesi mi vahşi yoksa çevreyi yok eden, ırklar ve etnisiteler arasında ayrım yapan, savaşlar çıkarıp kendi türünün mahfına neden olan medeni (!) insan mı? "Kim vahşi?" sorusunun gittiği yerlerde dolaşıyoruz. 

Cuma Adlı Adamlar'da bu hafta tarihçi ve yazar Peter Linebaugh'la yaptığımız bir söyleşiyi biraz gecikmeli olarak yayınladık. Peter Linebaugh "Müşterek Aalanlar" başlıklı bir konferans için Haziran ayında İstanbul'daydı, kendisiyle konferansın kapsamıyla çok yakından ilgili olan son kitabından yola çıkarak - Stop, Thief!: The Commons, Enclosures, and Resistance-, müşterekler, ortaklaşmak, kamusal alan kavramları ve çitlerle çevrelenen müşterek alanlar, kapitalizm ve müştereklerimizi korumak için direnişin çeşitli yolları hakkında konuşmuştuk.

Açık Dergi için, Tütün Deposu'nda Erhan Arık'la buluştuk, "Gayan" başlığını taşıyan sergisini konuştuk. "Gayan" 1915 sonrası hayatta kalabilen Ermenilerin bir araya gelip yeni baştan bir yaşam kurdukları yerlere verilen ad. Her biri "gayan" olarak tabir edilebilecek olsa da, her biri ayrı bir yaşam ayrı bir hikâye. Ve her bir hikâyeyi birbirine bağlayacak olansa, unutturulduğu, bastırıldığı için anlatılmayan tek bir hikâye: hepimizin hikâyesi. 

Radyo (İsim):

İcat, Haber, Eğlence, İletişim, Demokrasi, Özgürlük, Muhalefet, Propaganda, Nostalji, Oyalama

Elektromanyetikten radyoya ışık hızıyla uzanan çizgide; radyonun kâşiflerinden BBC ilkelerine, korsan radyolardan arkası yarına, radyo dalgalarından nostaljik radyo günlerine, kısıtlamalardan bağımsızlığa giden yolda pek çok konudan bahsederek vardığımız sözcükler bunlar... Stüdyoda bu defa bir konuğumuz da var: Ömer Madra

Nefret (isim): Ötekileştirme, İletişimsizlik. Nefret tohumları ekip nefret kusan toplumların nefretle kınadığı eylemlerden, nefret türlerine (korkan, hor gören, güç ifade eden, kıskançlıktan kaynaklanan, nefretten kaynaklanan nefret, zulmedenin nefreti, kurbanın nefreti vd...) masaya yatırdığımız bu hastalıklı duygudan bu defa sadece iki kelimeye vardık. 

Mahalle (isim): Aidiyet, Baskı, Güven, Sınır, Birlik, Kaçış, Koruma, Tecrit.  En küçük idari birim oluşundan, insani ilişkilere, baskılara, ayrımlara ve örgütlenmelere kadar uzayan anlamları içinden seçtiklerimiz...

Kamus, sözlük demek. Dilimizin unutulmuş bir yerlerinde "Kamusla güreş olmaz" diye bir söz var. 'Sözcüğün sözlükte bir anlamı vardır, bu tartışılmaz' manasında bir deyiş... Biz, Didem Gürzap ve Kerem Doğan, sözcüklerin alışılagelmiş tanımlarının dışında, yanında yöresindeki diğer anlam ve çağrışımlarını araştırır ve karıştırırken tam da bunun dışında bir yolda ilerliyor. kelimelerle güreşe tutuşuyor, yeniyor, yeniliyor, yenişemiyoruz. Bu yolda, programımızın adına "Kamusla Güreş" koyduk.

12 programı geride bıraktıktan sonra, A'dan L'ye neler yaptığımıza göz atıp seçtiğimiz her sözcükten vardığımız yolları, çıkardığımız kimi anlamları ve bazı stüdyo anılarımızı dinleyicilerimizle birlikte anımsamak istedik. Ve dahi konuşup söyleştiğimiz yüzlerce başlıktan bazı seçmeleri içeren bilgi ve görsellerimiz artık  Açık radyo web sitesinde, onun müjdesini vermek, twitter adresimizi paylaştığımız bir program bu. 

https://twitter.com/kamuslagures

Geçmiş ve gelecek programlarımızın sözcükleriyle ilgili çağrışım, bilgi, kaynak paylaşımlarınızı twitter adresimize bekliyoruz. (Önümüzdekiler için mümkün olduğunca kullanmak, geçmişte kalanları da program bitince (umuyoruz) kitaplaştırmak için...

Japonya (isim):

Savaşçılık, Doğa, Onur, Sadakat, Güneş, Deniz, Tezat, Emperyalizm, Devrimci değişim, Uyum, Çalışkanlık, Eğitim, Teknoloji, Atom bombası

Bir yandan Şintoizm dininin temelinde yatan doğayı yüceltirken bir yandan da yoksun olduğu kaynaklar ve savaşçı samuray geleneğinin de etkisiyle saldırgan politikalar izleyen tezatlarla dolu bir büyük uygarlığın bir ucundan tuttuk. Devede kulak seçkimizden çıkan sözcükler de Japon kültürünün kılıç, krizantem tezatını vurgular nitelikte.

Aret Gıcır’ın ‘Günden Güne’ başlıklı sergisi, 7 Mayıs Cumartesi Galata Rum İlkokulu’nda açıldı. Açık Dergi'de, çizer ve ressam Aret Gıcır’la, Patrik Mesrob Mutafyan’ın hastalığına odaklanarak, toplumsal hafızanın zamanla soluşuna işaret eden yapıtları hakkında konuştuk.

"Öncelikle 'boş alanlar'ın bir sentez olduğunu belirtmeliyim. Gerçekten de, 'soykırım' ya da imparatorluktan cumhuriyete geçiş dönemi olarak nitelenen, tarihteki o çok hassas zamanın bir sentezi."

amerika (isim):

Yeni, Güç, Keşif, İstila,  Hakimiyet, Rüya, Dönüşüm, Aşk-Nefret, Kibir-Özeleştiri

Amerikalı deyince anlaşılan şeyi, kovboylar ya da Kızılderililerden öte noktalara taşırken Paul Robeson'dan Marcus Garvey'e, 'Mystic River'dan Dvorak 'Yeni Dünyadan' Senfonisi'ne, Amerika'nın çoklu anlamlarına bakarak vardığımız ikincil anlamlardan bazıları....

Mesut Varlık ve Gökhan Aslan İnceden Kültür'de bu hafta, Türkiye'de siyaset bilimi ve siyasi düşünce tarihi alanındaki paha biçilmez katkılarıyla tanıdığımız, araştırmacı, yazar, "hocaların hocası" ve bunun yanında en eski Açık Radyo programcılarından da olan Prof. Dr. Mete Tunçay'ı ağırladılar; Türkiye'de tarih ve siyaset biliminin, solun, akdeminin geçmişi ve bugünü üzerine sohbet ettiler.

Rahmi Aksungur’un “İşkence Mağdurlarına Saygı Anıtı”'nın hikâyesi ve ona ek olarak, Askeri Darbelerin Asker Muhalifleri Derneği'nin eski üyelerinden, Kıdemli Üsteğmen Faik Güleçyüz'ün Türkiye Hikâyelerini Anlatıyor programında yayınlanan "Bir Köşk Varmış" başlıklı hikâyesi.

Yakın tarihimizin utanç verici bir sayfası olan Tan Matbaası Baskını'nın 70. yılı nedeniyle Tan Evi'nde açılan “Sertel Ailesi: Selanik’ten Sılaya” başlıklı sergiyi konuşmak üzere Tina O'Brien Açık Dergi'de konuğumuzdu.