İstanbul ve Türkiye’nin sağlık tarihi, toplumsal ve kültürel hafızası için çok önemli bir kurum olan Heybeliada Sanatoryumu'nu konuşmak üzere programımızda tıp tarihçisi ve Heybeliada sakini Doç. Dr. Fatih Artvinli'yi ağırladık.
Tarih kategorisinde yer alan içerikler
Botanik resmin kadın öncülerinden Giovanna Garzoni
Botanitopya'da Barok dönemin İtalya'sına uzanıp Giovanna Garzoni (1600-1670)'yi konuştuk. Onun gerçekçi ölü doğaları sadece sanatsal değeriyle değil, bilimsel bitki resmine öncülük etmesi açısından da özel ilgiyi hak ediyor.
Osmanlı Döneminden bir kadın fotoğrafçı: Elisa Zonaro
1891 yılında geldiği Osmanlı başkentini bir çok fotoğraf karesiyle kaydeden Elisa Zonaro'nun sanat çalışmalarını ve hayat hikayesini konuştuk.
Unut(tur)ulan Üsküdar ve Üsküdarlılar
Deniz Gündoğan İbrişim, Metropolitika'da Mehmet Fatih Uslu ve Sevengül Sönmez ile unut(tur)ulan Üsküdar ve Üsküdarlıları konuştu.
Koronavirüs: 20 yaş altında yüzde 21, 70 yaş üzerinde ise yüzde 69 ağır klinik tablo oluşuyor
Açık Gazete’nin köşelerinden Korona Günleri’nde Selim Badur, son çıkan bilimsel yayınları paylaşmayı sürdürdü.
Guillaume Antoine Olivier ve seyahatnamesinden 1700'lerin sonunda Anadolu florası ve faunası
Kimi seyahatnameler o gezginlerin dolaştığı coğrafyaların flora ve faunasına dair çokça bilgi verdiği için doğa tarihi açısından birer hazine değerinde... 16. yüzyıldan sonra Osmanlı topraklarına gelen birçok gezgin var; Anadolu florası ve faunasıyla ilgili ilk bilgilerimizi de bu ilk araştırmacıların, yurtlarına döner dönmez kaleme aldıkları seyahatnamelerden elde etmişiz.
Kuzey Amerika flora ve faunasını resimleyen ilk doğa bilimci: Mark Catesby
Kuzey Amerika flora ve faunasını resimleyen ilk doğa bilimci Mark Catesby’nin hayatını ve eserlerini mercek altına alıyoruz.
“Bir salgın hastalık asla sadece bir salgın hastalık değildir”
Aysim Türkmen’in hazırladığı bu haftaki Metropolitika’nın konuğu felsefeci Ferda Keskin’di.
Çöküşten öte: Muhtemel akıbet hakkında üç düşünce
İnsan türü evrimin ve tarihin neresinde, nasıl bir geleceğin eşiğinde? Dünya, bu salgın nihayet sona erdiğinde, nasıl bir yer olacak? Seçeneklerimiz ne, yapabileceklerimiz neler?
Salgınlar 19. yüzyıldan bugüne kentlerin planlamasını nasıl değiştirdi?
Şehir plancısı Gizem Kıygı ile iki haftalık söyleşimizin ilk bölümü.
“Dört beyefendi çiçek”: Bambu, orkide, erik çiçeği ve krizantem
Geçen hafta Cizvit papazların Çin’den Avrupa topraklarına taşıdığı bitkilerden bahsetmiştim; bugün yine Çin’de dolaşmaya devam edip onların çiçek kültürüne derinliğine bakıp daha sonra en çok öne çıkan “dört beyefendi çiçek”, bambu, orkide, erik çiçeği ve krizantemden konuşalım…
Çiçek ülkesinden Avrupa topraklarına: Cizvit misyonerlerin Çin’den taşıdığı bitkiler
Cizvit misyonerlerin, “çiçekli ülke” Çin’den toplayıp Avrupa bahçelerine taşıdığı bitkilerden konuşacağız. Ve tabii o bitkilerin resimlendiği kitaplardan da… Binlerce yıl boyunca Batılılara karşı “gizemini koruyan” bu geniş toprakların, Afyon savaşlarının kaybetmesinden sonra, müttefiklere vermek zorunda kaldığı imtiyazlarla yarı sömürgeye dönüştüğü bir dönemi kapsıyor bu hikâye.
İstanbul'un çokkültürlü mirasını keşfedin: Hrant Dink Vakfı'ndan KarDes Çokkültürlü Hafıza Turları uygulaması
"Baklahorani" - Bir İstanbul Karnavalı Yeniden
Hüseyin Irmak ve Gülay Şubatlı "Baklahorani" - Tatavla Karnavalı'nı Açık Dergi'de anlatıyor.
Galileo davası: Bilimsel gerçeğin Katolik Kilisesi'nin yargısıyla sınavı
Geçen hafta beraatlerle sona eren Gezi davasını da bu tarihi çözümleme ışığında düşünmek mümkün. Gerekçeli kararda da okuyabileceğiniz gibi, hiç olmaması gereken bu davanın çürük yapısı tamamen çöktü. Gerçek kazandı, ama geride bir sürü insanın yıllar süren mağduriyeti kaldı.
Şair Emily Dickinson’ın bahçıvanlığı, bahçesi, herbaryumu, çiçeklerin dizelerindeki mecazi anlamları
Emily Dickinson’un çocukluk yıllarında beri oluşturduğu herbaryumu, bilim ve şiirin buluştuğu nadir eserlerden biri sayılıyor. Botanikle erken yaşta tanışmış; yaşamı boyunca bahçecilik -bahçıvanlık bilgisini geliştirmekle uğraşmış ve bu, ömür boyu süren ve şiirle iç içe geçen bir bağlılığa dönüşmüş.
1930'lar ve 40'larda melankoli: Neslihan Şık ile Mimar/Arkitekt dergilerindeki metinler üzerine söyleşi
Tournefort Seyahatnamesi’nde Türkiye florası
17. yüzyılın sonlarına, 18. yüzyıla doğru uzanıp, Fransız hekim ve botanikçi Joseph Piton de Tournefort’un seyahatnamesinde Türkiye florasına, botanik tarihine dair neler var, ona bakacağız.
Efsanevi bitki ressamı Pierre-Joseph Redouté: “Üstün bir zevke, sanata dair derinlikli bilgiye sahip”
“Tecrübemden şunu idrak ettim: Kendimi en ayrıntılı botanik çalışmalarına adadım ve inanıyorum ki uç hususu başararak amacıma ulaştım: Doğruluk, kompozisyon ve renk… Sadece bu üç niteliğin birleşimi sizi botanik illüstrasyonunda mükemmelliğe götürür.”
Azteklerin “altın elma”sı domates
Dünyayı değiştirmiş; daha doğrusu neyi nasıl yediğimizi kökünden değiştirmiş ve yıllarca sebze muamelesi görmüş bir meyveyi anlatacağım size… Tahmin etmişsinizdir elbette; domatesten konuşacağız...
Has bahçenin çiçeği sümbül
Mis kokulu bir çiçeğin hikayesini var bu programda… Bizim topraklarımıza ait bu çiçek, Bir zamanlar lalenin gölgesinde kalsa da bugün bahçelerin en “popüler” çiçekleri arasında…
Fotoğrafla resmin etkileşimi: Bir dargın, bir barışık ilişki
İcadından sonraki ilk zamanlarında fotoğraf ne kadar resme benziyorsa o kadar başarılı kabul ediliyordu. Tabii ressamlar da konularını ve detayları ince ince işleyip, gerçekmiş gibi resimler yaparak fotoğrafa yaklaşıma çabası içindeydiler. Zamanla bu iki sanat birbirini pek çok açıdan etkiledi. İşte bu haftaki konumuz fotoğrafla resim arasındaki, bir dargın bir barışık ilişkiye dair.
Saraya damat olmak: “Sultana babası tarafından verilen sarayda yaşayacak, damat bey de buraya iç güveysi gelecek”
Ahşaptan Betona Mecidiyeden Jetona’da bu hafta Pınar Erkan, Osmanlı İmparatorluğu’nda ‘saraya damat olmayı’ işledi.
“Haliç'ten Beyoğlu'nun Tepebaşı tarafına çıkan dik yamaçlar tamamen mezarlıktı, manzarası muhteşemdi”
Pınar Erkan’la Ahşaptan Betona Mecidiyeden Jetona’da bu hafta Beyoğlu’nun 19. yüzyıldaki değişimi ele alınıyor.