Gündem kategorisinde yer alan içerikler

Seçimler başta olmak üzere, tercih gerektiren ucu açık durumlarda, karar sürecini etkileyen pek çok açık ve örtük faktör söz konusudur. Bu hafta Açık Bilinç'te bu faktörleri ele aldık.

21 Ocak 2017’de TBMM’de kabul edilen ve halkoyuna sunulması beklenen değişikliğin Anayasa’ya uygunluk sorunu, üç açıdan tartışılabilir: şekil, esas ve olağanüstü hal (OHAL).

Yargının tarafsız ve bağımsız olmasının istenmediği bir düzen için, OHAL koşullarında Anayasada değişiklik yapılması demek yargının otorite ve gücünün el değiştirmesi ve güçlü olanların eline geçmesidir ki; Anayasa değişikliğinin en olumsuz ve endişe verici yanı budur.

Aralarında Nobel ödülü sahibi isimlerin de bulunduğu yazarlar, Türkiye'deki tutuklu yazarlara destek olmak için bir dayanışma mesajı yayımladı.

Bütün yürütme yetkisini elinde toplayan başkanın yasama organı karşısındaki etkinliği sadece (kuvvetle muhtemel) çoğunluk partisinin başkanı olmasının getirdiği avantajla ilgili de değil. Düzenlemenin başkanla Meclis arasındaki ilişkilere dokunan her maddesine sinmiş bir “başkancılık” ruhu var. Meclis başkana feda edilmiş; bu çok açık.

Türk Tabipler Birliği (TTB) Başkanı Raşit Tükel, "baskı ve zulüm politikalarına karşı 'Hayır' diyeceklerini" belirterek, "Barışın egemen olduğu laik, demokratik ve özgür bir ülke için mücadele etmeye devam edeceğiz. Çünkü tüm haksızlıkların nasıl son bulacağı referandum sonucuna bağlı” dedi.

“Bu koşullarda meşru bir referandumun dünyada örneği yok” diyor Ralston Saul, “Siyasi bir pozisyon aldığımız için değil, PEN olarak yüz yıldır aynı yerde durduğumuz için söylüyoruz bunu."

Kuzey Ormanları'nın son kapısı Belgrad ve Fatih Ormanları'nı yok etmek üzere harekete geçen sermayeyi ve son mücadeleyi konuşmak üzere Kuzey Ormanları Savunması Yeşil Bülten'in konuğuydu. 

Siirt'in Şirvan ilçesinde 2004 yılından bu yana faaliyetleriyle doğayı kirleten, hayvanların telef olmasına, ağaçların kurumasına ve insanların ekmeksiz kalmasına neden olan bakır madeni yine gündemde. Su Hakkı'na konuk olan İnsan Hakları Derneği Siirt Şubesi Başkanı Zana Aksu anlattı. İşte Siirt Şirvan'daki bakır madeni faaliyetleri sonucu yaşanan doğa katliamı, işçi ölümleri ve geleceği yok edilen insanların hikayesi.

Açık Bilinç’te, 1988 yılında Şili'de yapılan referandum öncesinde ortak paydalarda buluşmayı başaran "Hayır!" kampanyasının hikâyesi aktardık.

HDP Sözcüsü Ayhan Bilgen, anayasa değişikliği teklifinin Meclis'ten geçmesi sonrası referandum sürecinde aktif bir şekilde "Hayır" sonucu çıkması için çalışacaklarını ifade ederken "Hayır, diyerek Erdoğan'ı demokratik bir biçimde durdurabilmek mümkündür ve zorunludur" ifadelerini kullandı. 

Prof. Dr. Metin Günday, Meclis’te kabul edilen ve referanduma götürülmesi planlanan anayasa değişikliği teklifi için “1982 anayasası faşist bir anayasaydı ama bu ondan daha beter. Osmanlı döneminden, 2. Mahmut’tan geriye giden bir değişikliktir. Bunun adı adişah anayasadır” dedi. 

Amerika’yı Yeniden Beklemeye Almak. (Make America Wait Again). Donald Trump’ın enerji politikası işte buna varıyor.  Bütün saatleri durdurun, teknoloji devrimini askıya alın, fosil yakıtlardan temiz enerjiye geçiş sürecini elden geldiğince erteletin.

Rakel Dink, Hrant Dink'in katledilişinin 10 yılıında bize şöyle seslendi: "Sadece birlikte yaşamak değil, eşit ve mutlu yaşamak önemli olan. Ve onurlu, özgür yaşamak… Gelin, bu ülkedeki güvercin tedirginliğini kaldıralım. Gelin, güvercinlere kıymayalım. Çutagımın dediği gibi, Gelin önce birbirimizi anlayalım...Gelin önce birbirimizin acılarına saygı gösterelim... Gelin önce birbirimizi yaşatalım."

Açık Bilinç’te 2014’ten bu yana, Evrim Kuramı'nın temel ilkelerini ve evrimci yaklaşımla yapılan araştırmaları konu alan bir dizi program yaptık. ​Ülkemizde lise son sınıf biyoloji müfredatından evrim ünitesinin çıkartılması tartışmaları sürerken, faydalı bir kaynak olabileceği ümidiyle bu programların bağlantılarını bir araya getirdik. Yeniden dinlemek isterseniz hepsi burada:

Bu ayın Soma Nöbeti'nde, Eynez'de 301 işçinin hayatını kaybettiği madendeki işçilerden Uğur Çolak'ın annesi Gülsüm Çolak ile konuştuk. 

Açık Bilinç’te son iki haftadır izlediğimiz  öğrenilmiş çaresizlik, toplumsal ayrışma, ve otoriteye itaat temasını sürdürerek, liderlerin peşine takılan kitlelerden ve güruh psikolojisinin bireysel yapı taşlarından bahsettik.

Güler misin, ağlar mısın; anayasanın canına okunur ve devlet organları etiyle kemiğiyle bir ‘makama’ teslim edilirken, TBMM’nin cevval vekilleri ilk üç maddeye canhıraş biçimde sahip çıkma gösterisi sundular. Kutlarım!

Sorunları iki türlü çözme yolu var. Ya demokrasi, ya baskıcılık. Baskıcılıkla da sorunlar geçici  bir müddet çözülebilir. Demir yumruk politikası uygularsınız ve ortada sorun kalmaz(!). Uygulanan OHAL ve demokrasiden uzaklaşma gayreti sorunları bir süreliğine çözülmüş gibi hissettirecektir ancak kaosu bitirmek yerine daha çok artıracaktır. Zira var olan siyasi, ekonomik kaosun nedeni dış güçler vb. değil demokrasiden uzaklaşmadır. Peki toplum kaosun gerçek nedenini biliyor mu?

Eski AİHM yargıcı Rıza Türmen, Meclis'te oylanan anayasa değişiklik teklifine ilişkin olarak, "Teklif edilen anayasanın geçmesi halinde demokratik sistem tamamen ölür" görüşünü dile getirdi.

Anayasaya uymadan anayasa değiştirilemez. Yani anayasanın nasıl değiştirilebileceğine ilişkin kurallar yine anayasada belirtilmiştir. İki temel kural var. İlk kural malum, milletvekili sayısının beşte üçünün yani 330 milletvekilinin oyu gerekiyor. İkinci kural da öyle, oylama ancak gizli olursa anayasa değişikliği yapılabiliyor. Yani nasıl 330 yerine 300 milletvekiliyle anayasa değiştirilemezse, gizli oy kuralı delinerek de anayasa değiştirilemez. 

TBMM’nin yerini OHAL KHK’lerinin aldığı; Meclis’e kurucu iktidar misyonunun yüklenmeye çalışıldığı; halka ise, seyirci konumunun çok görüldüğü bir ortam ile ‘anayasa tartışmaları’nın bayağılaşması arasında paralellik kurulabilir.