Uygar Özesmi
Brezilya’nın eski Uluslararası İlişkiler Bakanı Tatiana Rosito’nun açıklamasına göre, Brezilya hükümeti, Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva’nın mevcut dört yıllık görev süresi boyunca 48,4 milyar dolardan fazla sürdürülebilir yatırımı harekete geçirmeyi hedefliyor ve 2026 yılı, halihazırda devam eden girişimlerin pekiştirilmesine odaklanacak. Temmuz ayından itibaren Dünya Bankası’nın Çin, Kore ve Moğolistan direktörü görevini üstlenecek olan Rosito, Brezilya’nın G20, BRICS ve COP30’daki liderliği sırasında geniş kapsamlı bir finansal araçlar dizisi oluşturduğunu belirtti.
Gezegenin geri dönüşü olmayan geniş çaplı bir hasara doğru ilerlediğine dair güçlü kanıtlara rağmen, Dünya iklim değişikliğinin risklerine karşı hâlâ “hazırlıksız” durumda. Bir grup uzman, Nature adlı bilim dergisinde yayımladıkları bir makalede, hükümetlerin ve vatandaşların sera gazı emisyonlarını azaltmanın aciliyetini anlamalarına yardımcı olacak “yetkili ve güncel bir iklim değişikliği risk değerlendirmesinin” dünyada bulunmadığı konusunda uyarıda bulundu.
Uzman kuş gözlemcileri, tanıdık olmayan kuşları tanımlama konusundaki olağanüstü yeteneklerinin temelinde yatan beyin farklılıklarına sahip ve kuş gözlemciliğinin, dil veya müzik aleti öğrenmekle aynı şekilde beyni yeniden şekillendirebileceğini öne sürmekte. Bu tür aktiviteler, beynin yaşlanmaya karşı kendini savunma ve hasara uyum sağlama yeteneği olan bilişsel rezervi güçlendirebilir. Bir beceriyi öğrenirken veya uygularken, beyin kendini yeniden düzenler, ilgili yolları güçlendirir ve düzene sokar. Nöroplastisite olarak bilinen bu yetenek, uzmanlığın gelişimini destekler.
Bursa'nın Karacabey ilçesinde balıkçı Adem Yılmaz ile kurduğu dostlukla bilinen Yaren leyleğin eşi Nazlı, göç yolculuğunu tamamlayarak Eskikaraağaç Leylek Köyü'ne ulaştı. Bu yıl 15'inci kez köye gelmesi beklenen Yaren leylek henüz ortalarda görünmezken, eşi Nazlı'nın sabah saatlerinde yuvaya konduğu, ardından Yılmaz'ın evinin çatısına geçtiği belirtildi. Yaban hayatı fotoğrafçısı Alper Tüydeş tarafından görüntülenen bu anlar, leyleklerin göç takviminde yeni bir rekor olarak kayıtlara geçti.
İklimle ilgili bir başka araştırmaya göre şu anda dünya genelinde 1,5 milyar inek, koyun ve keçiye ev sahipliği yapan otlak alanlar, iklim değişikliğinin etkileri nedeniyle yüzyılın sonuna kadar %36 ila %50 oranında küçülebilir. Çalışmayı yürüten Potsdam İklim Etki Araştırma Enstitüsü (PIK), iklim değişikliğinin Afrika’daki otlaklar üzerindeki etkilerinin özellikle endişe verici olduğunu belirtti. Afrika’daki iklim koşulları halihazırda otlakların dayanabileceği sınırların neredeyse en uç noktalarında.
Kahramanmaraş’taki Afşin-Elbistan A Termik Santrali’ne yapılması planlanan iki yeni ek ünite için verilen Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu raporuna karşı yapılan ek bilirkişi raporu da ÇED raporunun uygunsuzluğuna işaret etti. Ek raporda da ÇED olumlu kararının çevre mühendisliği, orman mühendisliği, ziraat mühendisliği, maden mühendisliği, jeoloji ve hidrojeoloji mühendisliği ile sosyoloji yönünden uygun olmadığı vurgusu yinelendi.
Avrupa'nın büyük kısmında olduğu gibi, İzlanda 2025'te en sıcak yılını yaşadı. İzlanda Meteoroloji Ofisi'ne göre, ülkede geçen yıl ortalama sıcaklık 5,2°C oldu. Sıcaklıklar yılın neredeyse tüm aylarında, özellikle de ilkbaharda, "ortalamanın çok üzerindeydi". Ülkenin büyük bölümünde son 10 yılda yıllık yağış miktarı ortalamanın altında kalsa da, pek çok noktada hâlâ 1991-2020 ortalamasının üzerine çıktı.
Daha temiz enerji kaynaklarına geçiş konusunda iyi haberler var. Rüzgar ve güneş gibi yenilenebilir enerji kaynakları artık dünyanın en büyük enerji kaynağı. Dünyanın en büyük karbon salıcısı olan Çin'in karbon emisyonları yakında düşüşe geçebilir. Ancak, tehlikeli iklim değişikliğini önlemek için değişim yeterince hızlı gerçekleşmiyor.
“Kaş Limanağzı'ndaki İzinsiz İnşaatı Durdurun” başlığıyla change.org/limanagzi adresinde Kaş Çevre ve Kültür Derneği tarafından bir kampanya başlatıldı. Kampanyada, Kaş–Kekova Özel Çevre Koruma Bölgesi içindeki Limanağzı'nda, inşaat ve çevre tahribatı gerçekleştiği, ormanın tahrip edildiği, zeytin ağaçlarının söküldüğü, onaylı imar planı ve gerekli izinler olmadan yürütülen bu hukuksuz faaliyetlerin derhal durdurulması gerektiği anlatılıyor.
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, İtalya ve Afrikalı ortaklarının son görüşmelerinde kıtanın borç yüküne odaklandıklarını ve Roma’nın aşırı hava olaylarından etkilenen ülkelere geri ödemeleri askıya alma şansı sunduğunu söyledi. Addis Ababa’da düzenlenen ikinci İtalya-Afrika toplantısının kapanışında konuşan Meloni, “Bugün bir kez daha Afrika için çok önemli olan bir konuya, yani borç meselesine odaklandık” derken şöyle devam etti: “Ortak kalkınma projeleri için borç dönüşümüne yönelik geniş kapsamlı bir girişim başlattık.
