Kültürel Miras Ve Koruma: Kim İçin? Ne İçin?

Kanal İstanbul projesinin gösterilen rotasından çok daha geniş bir alanı nasıl derinden etkileyeceğini ve bu bölgenin biyokültürel miras alanı olarak bütün değerleriyle korunması gerektiğini konuğumuz Prof. Dr. İclal Dinçer ile konuşuyoruz.

Konuğumuz Mois Gabay ile Galata ve Beyoğlu’nda Yahudi kültürünün izlerini, bu kültürün geleneklerini, kent mekanıyla ilişkilerini ve bunların yeniden zihinlerde yer alması için neler yapıldığını konuşuyoruz.

Konuğumuz Mahmut Boynudelik ile insanlığın tarih boyunca atfettiği öneme ve değerlere karşın zeytin ağacının bugün karşı karşıya olduğu tehditleri konuşuyoruz. Zeytinlik alanlarına göz dikmiş madencilik ve enerji yatırımları bir tarafta, konut alanlarını buralara genişleten imar kararları öbür tarafta, zeytinciler çaresiz durumdalar. Oysa geleneksel zeytinciliğin yapıldığı bu küçük aile işletmeleri bütün üretim kültürü, kültür varlıklarıyla birlikte Türkiye’nin kültürel peyzaj mirasının çok önemli bir unsuru.

1924 yılında İstanbul Belediyesi tarafından yayınlanan aylık İstanbul Şehremaneti Mecmuası’nın eski Türkçe basılmış ilk 51 sayısının tıpkıbasımı ve bugünün Türkçe alfabesi ile yeniden yazımı ile birlikte erişime açıldı. “İBB Belleğine Sahip Çıkıyor” başlığı ile tanıtılan bu İBB Miras projesini, yöneticisi Prof. Dr. Bülent Bilmez’den dinliyoruz.

Kültürel Mirası Koruma Derneği tarafından tamamlanan Edirne: Risk Altındaki Mimari Miras projesini Edirne Büyük Sinagogu’nda gerçekleşen proje sergisinin küratörü Dr. İnci Türkoğlu'yla konuşuyoruz.

Depremin hemen ardından kurulan Hatay Ortak Meselemiz Konseyi’nin sözcüsü Ayhan Kara'yla Antakya Kentsel Sit Alanı'nın yeniden imarını konuşuyoruz.

Mimarlar Odası Hatay Şube Başkanı, Antakyalı serbest mimar, Mustafa Özçelik ile TMMOB Hatay İl Koordinasyon Kurulu'nun Antakya Tarihi Kent Merkezi’ne ilişkin raporunu ve akabindeki gelişmeleri konuşuyoruz. 

Bu akşam programımızda 13 Ocak’ta yayınlanan Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu’nun Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlıklarının Güçlendirilmesi İlke Kararı’nı değerlendiriyoruz. İlke kararında 'Korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarının yıkılmadan korunmasının esas olduğuna' da karar verildiği belirtilirken, öte yandan sadece kültür varlıklarının güçlendirilmesi değil, aynı zamanda yıkılabileceğine karar verilen kültür varlıklarının yeniden yapma (rekonstrüksiyon) ilkelerinin de ne olacağını detaylandırıyor. Konuğumuz İTÜ Mimarlık Fakültesi Restorasyon Programı Öğretim Üyesi Dr. Umut Almaç.

Türkiye’de kültür mirası olarak nelerin korunacağına ilişkin kararları Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Kültür Varlıklarını Koruma Kurulları karar veriyor. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ile teşkil edilen, kısa adı ile Koruma Kurullarının, görevlerinin ve sorumluluklarının neler olduğunu ve bu kurullarda karar verenlerin kimler olduğunu, nasıl atandıklarını, kararların nasıl alındığını ele alıyoruz. 

Konuğumuz Aylin Öney Tan ile yemek kültürlerinin insanları nasıl birleştirdiğini, ortaklaştırdığını; bu mirasın ve bilgi birikiminin iklim krizinden çıkış için nasıl yol gösterici olabileceğini konuştuk.

UNESCO Dünya Miras Komitesi (DMK) kararlarında bilimsel tutum ne derecede etkili, siyasi yaklaşımlar ne derecede belirleyici olabiliyor? Programda DMK’nın yapısına, karar süreçlerine ve geçtiğimiz günlerde yapılan 44. Oturumda alınan önemli kararlara bakıyoruz. Malatya, Arslantepe Höyüğü’nün Dünya Miras Listesi’ne kaydedilmesini kutluyoruz!

Kültürel miras alanında çalışan uzmanların ve karar vericilerin kültürel miras hakkını insan haklarının bir parçası olarak ele almaları suretiyle kültürel ifadelerin çoğullaşması, toplumların demokratikleşmesi ve barışçıl, bir arada yaşamın gelişmesi yönünde önemli adım atılacaktır. 
Bu bağlamda insan hakları, kültürel haklar, kültürel miras hakkı üzerine konuşuyoruz.

Bu programda, Milli Saraylar İdaresi tarihinde, 1980’li yıllardan başlayarak 25 yıl boyunca çok önemli bir rol oynamış Prof. Dr. Metin Sözen ile kendisinin Milli Sarayları o dönem nasıl canlandırdığını, eğitimi, araştırmayı ve bilimsel çalışmaları merkezine alan bu yeni yapılanma fikrini hayata geçirerek bu miras değerlerinin kapılarını nasıl herkese açtığını ele alıyoruz.  

Ankara’da birçok modern mimarlık eseri Melih Gökçek döneminden bu yana yıkım süreci yaşadı ve yaşıyor. Ankara’nın Cumhuriyetle birlikte başkent olması sürecinde inşa edilen ve çoğu yarışma ile elde edilmiş önemli mimarların eseri olan kamu yönetimi yapılarının birer birer neden yıkıldıklarını konuğumuz ODTÜ Mimarlık Fakültesi öğretim üyesi ve Docomomo_TR Ankara temsilcisi Prof. Dr. Elvan Altan’a soruyoruz.

İBB Şehir Planlama Katılım Koordinatörü Miray Özkan ve Uzman Bengi Çakmak'la Beyoğlu Mekansal Strateji Planı üzerine konuşuyoruz.