Gündelik Hayatın Sosyolojisi

Konuğumuz bağımsız araştırmacı Dr. Pınar Demircan ile bir araya geliyor ve kendisiyle nükleer santralleri, santrallerin toplum sağlığı üzerindeki etkilerini konuşuyoruz. 

Konuğumuz sosyolog Özgür Aktükün ile "Sosyal Politika - Sosyal Hizmet Uygulamaları" üzerine sohbet ediyoruz.

Konuğumuz tarihçi Dr. Murat Can Kabagöz ile Kemalizmin Mâbedi: Halkevleri ve Gündelik Hayat kitabı üzerinden Halkevlerini konuşuyor; erken Cumhuriyet’in bu önemli kültürel projesinin nasıl bir yurttaşlık ve toplum anlayışı inşa etmeye çalıştığını, “halk terbiyesi” fikrinin dönüşümünü ve halkevlerinin bugüne kalan mirasını ele alıyoruz.

Konuğumuz sosyolog Dr. Osman Özarslan ile editörlüğünü üstlendiği Biyokapital: Beden, Mülkiyet, Yaşam, Ölüm adlı kolektif kitabı (Nika Yayınları, 2026) ele alıyoruz.

Söyleşide, biyolojik olanın nasıl metalaştığı; bedenin, genetiğin, sağlığın, doğumun ve ölümün piyasa ilişkileri içinde nasıl yeniden şekillendiği üzerinde duruluyor. Genetik veri bankalarından organ ticaretine, yaşamı uzatma vaatlerinden taşıyıcı anneliğe ve GDO’lu gıdaların doğurduğu sonuçlara uzanan geniş bir çerçevede, biyokapitalin işleyiş mantığına odaklanıyoruz.

Konuğumuz sosyolog Dr. Murat Küçük ile 'Mardin Fragmanları' üzerine konuşuyoruz. 

Konuğumuz etnograf Doçent Dr. Leyla Bektaş Ata ile bir araya geliyor ve kentte gündelik hayat, toplumsal cinsiyet ve otoetnografik araştırmalar üzerine söyleşiyoruz. 

Ayşe Berna Uçarol, Ali Sipahi ile Soğuk Savaş’ın gölgesinde Türkiye’de etnografik araştırmalar yürüten bir grup Amerikalı antropoloğun hikâyesinin söyleşisi için bir araya geliyor.

Konuğumuz tarihçi Dr. Hakan Kaynar ile 100 Dublede Cumhuriyet Tarihi kitabının ortaya çıkış sürecini, kronolojik olmayan bir tarih yazımını ve gündelik hayatın izini süren yaklaşımını konuşuyoruz.

Kitap, büyük anlatıların ötesine geçerek; kadınların hayata katılma mücadelesinden, kent deneyimlerine, edebiyat ve sanatla şekillenen toplumsal hafızaya uzanıyor. Darbelerden 6-7 Eylül Olayları’na, Madımak’tan gündelik yaşamın küçük kırılmalarına uzanan bir çerçevede, Cumhuriyet tarihine alternatif bir bakış sunuyor.
 

Konuğumuz sosyolog Dr. Diler Bulut ile 2000’lerden günümüze uzanan Linç, Toplum ve Devlet (İletişim Yayınları, 2024) kitabından hareketle, linçi dinamikleri ve taraflarıyla ele alıyoruz.

Söyleşide, konvansiyonel linç ile medya ve sosyal medya linçleri arasındaki benzerlikler ve farklar üzerinde durulurken, gündelik dilde yaygınlaşan “linçlenmek” ifadesinin anlamı ve bu durumun bugünün toplumsal ilişkileri üzerindeki etkileri de değerlendiriliyor.

Konuğumuz Berkay Özcan ile göç, yaşlanan nüfus, doğum oranları ve bunların sosyal ve ekonomik politikaların şekillenmesindeki rolü üzerine konuşuyoruz.

Konuğumuz kent sosyoloğu, İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Kamu Yönetimi ve Siyaset Yönetimi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hatice Kurtuluş ile Marksist düşünür Henry Lefebvre'nin gündelik hayatın eleştirisi üzerine yazdığı kitaplar hakkında konuşuyoruz. 

Konuğumuz Hasan Cem Çal ile 'hareketli görüntünün evrimi ve dijital iletişim' ekseninde söyleşiyor; hareketli görüntünün filmden televizyona, kinetik emojilerden Instagram reel’larına dek bir iletişim aracı olarak evrimine ve bu evrimin toplumsal dayanak ve etkilerine mercek tutuyoruz.

Konuğumuz sosyolog Doç. Dr. Murat Arpacı ile 'Ebedi Misafir: Almanya’daki Göçmen Ailelerin Ayrımcılık Deneyimleri' başlıklı kuşaklar arası araştırmasını konuşuyoruz. 

Programda, 1961 Almanya–Türkiye İşgücü Anlaşması sonrasında Almanya’ya göç eden Türkiyeli 'misafir işçi' ailelerin maruz kaldığı ayrımcılığın kuşaklar arasında nasıl deneyimlendiği ele alınıyor. Birinci kuşak için ayrımcılığın; kolonyal çağrışımlar taşıyan sağlık muayeneleri ve işyeri deneyimlerinde yoğunlaştığı, ikinci kuşak için ise özellikle eğitim sistemindeki uygulamaların belirleyici olduğu vurgulanıyor. Ayrıca kurumsal pratiklerin, ailelerin kolektif belleğinde kuşaklar arası utanç ve sessizlik deneyimlerine dönüştüğü ve kurumların bu sürecin kurucu bir parçası olduğu tartışılıyor.

Konuğumuz sosyolog Özgür Aktükün ile Türkiye’de çocukluk deneyimini ele alıyor; artan şiddet vakaları, çocuk emeğinin yaygınlaşması ve eğitim alanındaki dönüşümler üzerinden çocukların içinde bulunduğu koşullara yakından bakıyoruz.

Söyleşide, çocuklar arasındaki şiddeti yalnızca aile ve okul üzerinden değil, daha geniş toplumsal ve ekonomik bağlamıyla anlamaya çalışıyoruz. Mevcut sosyal politikaların sınırlarını değerlendirirken, çocukların yalnızca kriz anlarında değil, gündelik hayatın her aşamasında korunabildiği bir yapının nasıl mümkün olabileceğini tartışıyoruz.