Gündelik Hayatın Sosyolojisi

Konuğumuz sosyolog Dr. Diler Bulut ile 2000’lerden günümüze uzanan Linç, Toplum ve Devlet (İletişim Yayınları, 2024) kitabından hareketle, linçi dinamikleri ve taraflarıyla ele alıyoruz.

Söyleşide, konvansiyonel linç ile medya ve sosyal medya linçleri arasındaki benzerlikler ve farklar üzerinde durulurken, gündelik dilde yaygınlaşan “linçlenmek” ifadesinin anlamı ve bu durumun bugünün toplumsal ilişkileri üzerindeki etkileri de değerlendiriliyor.

Konuğumuz Berkay Özcan ile göç, yaşlanan nüfus, doğum oranları ve bunların sosyal ve ekonomik politikaların şekillenmesindeki rolü üzerine konuşuyoruz.

Konuğumuz kent sosyoloğu, İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Kamu Yönetimi ve Siyaset Yönetimi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hatice Kurtuluş ile Marksist düşünür Henry Lefebvre'nin gündelik hayatın eleştirisi üzerine yazdığı kitaplar hakkında konuşuyoruz. 

Konuğumuz Hasan Cem Çal ile 'hareketli görüntünün evrimi ve dijital iletişim' ekseninde söyleşiyor; hareketli görüntünün filmden televizyona, kinetik emojilerden Instagram reel’larına dek bir iletişim aracı olarak evrimine ve bu evrimin toplumsal dayanak ve etkilerine mercek tutuyoruz.

Konuğumuz sosyolog Doç. Dr. Murat Arpacı ile 'Ebedi Misafir: Almanya’daki Göçmen Ailelerin Ayrımcılık Deneyimleri' başlıklı kuşaklar arası araştırmasını konuşuyoruz. 

Programda, 1961 Almanya–Türkiye İşgücü Anlaşması sonrasında Almanya’ya göç eden Türkiyeli 'misafir işçi' ailelerin maruz kaldığı ayrımcılığın kuşaklar arasında nasıl deneyimlendiği ele alınıyor. Birinci kuşak için ayrımcılığın; kolonyal çağrışımlar taşıyan sağlık muayeneleri ve işyeri deneyimlerinde yoğunlaştığı, ikinci kuşak için ise özellikle eğitim sistemindeki uygulamaların belirleyici olduğu vurgulanıyor. Ayrıca kurumsal pratiklerin, ailelerin kolektif belleğinde kuşaklar arası utanç ve sessizlik deneyimlerine dönüştüğü ve kurumların bu sürecin kurucu bir parçası olduğu tartışılıyor.

Konuğumuz sosyolog Özgür Aktükün ile Türkiye’de çocukluk deneyimini ele alıyor; artan şiddet vakaları, çocuk emeğinin yaygınlaşması ve eğitim alanındaki dönüşümler üzerinden çocukların içinde bulunduğu koşullara yakından bakıyoruz.

Söyleşide, çocuklar arasındaki şiddeti yalnızca aile ve okul üzerinden değil, daha geniş toplumsal ve ekonomik bağlamıyla anlamaya çalışıyoruz. Mevcut sosyal politikaların sınırlarını değerlendirirken, çocukların yalnızca kriz anlarında değil, gündelik hayatın her aşamasında korunabildiği bir yapının nasıl mümkün olabileceğini tartışıyoruz. 
 

Konuğumuz Dr. Aybike Mergen ile Toksik Liderlik üzerine konuşuyoruz.

Konuğumuz siyaset bilimci Dr. Yetkin Başkavak ile küresel endekslerin anlattığı dünyanın anlamını ve bu göstergelerin toplumsal karşılığını konuşmak için bir araya geliyoruz. 

Konuğumuz akademisyen Candan Türkkan ile "Kırdan Kente Değil, Kentten Kıra! Eski Kentli-Yeni Köylü Tarım Girişimcileri ve Türkiye’de Dönüşen Tarım" araştırmasını ele alıyoruz. 

Konuğumuz sosyolog Nihan Ozansoy Tunçdemir ile günümüz Türkiye’sinde genç olmayı, gençlerin eğitim, istihdam, borçlanma, gelecek kaygısı ve toplumsal beklentilerle şekillenen gündelik deneyimlerini sosyolojik bir çerçevede ele alıyoruz. 

Konuğumuz Uğur Kocager ile sosyal bilimlerde yapay zekâ dönüşümünü konuşuyoruz.

Söyleşide, dünya genelindeki tartışmaları değerlendirirken Türkiye’de öne çıkan iki yaklaşımı ele alıyoruz: bir yanda yapay zekânın yarattığı riskler, diğer yanda sunduğu imkânlar. Bu dengenin nasıl kurulabileceğini sorgularken, yapay zekâ ile sosyal bilimler arasındaki ilişkinin önümüzdeki dönemde nasıl şekillenebileceğine de değiniyoruz.

Konuğumuz Dr. Burcu Asena Salman ile Türkiye'de 'Instagram Anneliği' üzerine yaptığı araştırma hakkında konuşuyoruz. 

Konuğumuz İstanbul Politik Araştırmalar Enstitüsü eş-direktörü siyaset bilimci Dr. Edgar Şar ile gençliğin itirazının siyasal ve toplumsal kaynağı üzerine konuşuyoruz.

Konuğumuz antropolog Şafak Kılıçtepe ile “Üremenin Antropolojisi: Üremeye Yardımcı Teknolojiler, Doğurma Hakkı, Toplumsal Eşitsizlikler” üzerine söyleşiyoruz. 

Konuğumuz sosyolog Dr. Ayça Yüksel ile doktora araştırmasına dayanan “Hopa’da Çayın Hikâyesi: Bitkilerle Elbirliği” başlıklı çalışması üzerine bir söyleşi gerçekleştiriyoruz.

Programda, çay tarımının tarihsel kökenleri ve zaman içinde geçirdiği dönüşümün yanı sıra, yol açtığı ekolojik tahribat ele alınırken; ayrıca “yeşil çitleme” kavramı, bitkilerin hikâyeleri, türler arası elbirliği ilişkileri ve feminist çoklu-türler etnografisi yöntemi tartışılıyor; kadınların sürdürdüğü geçimlik bostanlar üzerinden bitkiler ile insanlar arasındaki ilişkilere farklı bir bakış açısı sunuluyor.