Ekokozmopolitan

Konuğumuz Oylum Yılmaz ile son romanı Ağaçların Rüyası’nı konuşuyoruz. Büyükada tarihinin ve Büyükada Rum Yetimhanesi’nin hikayesinin peşi sıra giderken, romanın kahramanı Nihan ve Füsun’un dostluklarıyla, ağaçların, çam kozalakların ve denizanalarının fısıltılarıyla bir tarihin yeniden nasıl yazılabildiğini tartışıyoruz.  

Kutay Onaylı ile Metis Yayınları’ndan geçtiğimiz aylarda çıkan türkolmak kitabını konuşuyor; hafıza, kimlik, yer üzerine çalışmalarından ve politik şiir imkanlarından bahsediyoruz.

Mavi Beşeri Bilimleri konuşmaya devam ediyoruz; hem Mavi Beşeri Bilimlerin çağdaş edebiyattaki yerini, hem de Amitav Ghosh'un etkileyici Silah Adası romanını konuşuyoruz.

Amitav Ghosh’un 2019 yılında yayımlanan bu romanı mit, iklim değişikliği, göç ve çevresel yıkımı bir araya getirdiğinden çok önemli. Roman, Brooklyn’de yaşayan Bengal kökenli antika kitap satıcısı Dinanath ""Deen"" Datta’nın hikâyesi üzerinden ilerliyor. Deen’in ailesinden dinlediği bir Bengal efsanesine —“Silah Tüccarı”na— dayanan ve peş peşe gelişen olağanüstü olaylar, okuru Sunderbans’ın bataklık ormanlarından Los Angeles’taki orman yangınlarına, suya gömülen Venedik’e kadar uzanan bir yolculuğa çıkarıyor.

Konuğumuz Koç Üniversitesi, İngiliz Dili ve Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü’nde öğretim üyesi, şair ve çevirmen Nazmi Ağıl ile Emily Dickinson şiirini ve Bana Hiç Yazmayan Dünyaya adlı kitabını konuşuyoruz.

Ekolojik kederi ve ekolojik yası, iklim krizinin duygu repertuvarını konuşuyoruz.

Bu program, iklim krizi ilişkili duyguları, iklimsel duygu politikalarını konuştuğumuz ilk kayıt olacak ve gelecek haftalarda da konuklarımızın katılımıyla sürecek.

Clara de Massol de Rebetz'in Remembering the Anthropocene: Memorials Beyond the Human adlı kitabı üzerinden çevresel bellek çalışmaları alanının yükselen bir disiplin olarak tanımlanmasını, bu alanın Antroposen bağlamındaki imkânlarını, zorluklarını, umutlarını ve sınırlamalarını konuşuyoruz. 

Amitav Ghosh'u konuşmaya devam ederken, 2021'de yayınladığı kurgu dışı eseri The Nutmeg Curse'ü de (Muskat'in Laneti) konuşuyoruz.

Amitav Ghosh’un The Nutmeg’s Curse: Parables for a Planet in Crisis (2021) adlı eseri, tarihi, ekolojiyi, siyaseti ve maneviyatı bir araya getirerek sömürgeciliğin modern dünyayı ve günümüzün iklim krizini nasıl şekillendirdiğini çok çarpıcı biçimde anlatıyor. Kitabın merkezinde, bir zamanlar dünyanın tek muskat kaynağı olan Banda Adaları’nın sarsıcı geçmişi bulunuyor.

Amitav Ghosh, Hollanda Doğu Hindistan Şirketi’nin 1621 yılında bu adalarda uyguladığı baskıcı ve yıkıcı müdahaleleri tarihsel bir örnek olarak sunuyor. Bu olay aracılığıyla, sömürgeciliğin hem insanlara hem doğaya yönelik denetim kurma anlayışını nasıl geliştirdiğini ve bu zihniyetin kapitalizmle birlikte günümüze kadar nasıl sürdüğünü çok çarpıcı biçimde gösteriyor.

Konuğumuz sinema ve hafıza çalışmaları alanında çalışan Esin Paşa Cengiz ile tarihsel filmlerin geçmişi nasıl temsil ettiğini, görünür kılınanlar kadar bastırılan hikâyeleri ve sinemanın kolektif hafıza üzerindeki etkisini konuşuyor; travma, gizli tarihler ve kadın anlatıları üzerinden “tarihi kim yazıyor?” sorusunu tartışıyoruz. 

Konuğumuz yazar Melike Koçak ile ilk öykü kitabı HiçKuşu üzerine konuşuyoruz.

Virginia Woolf'un radyo merakından, ses ve teknoloji üzerine düşüncelerinden bahsediyoruz. Woolf, radyoyu çok seviyordu ve BBC için çok ender olan radyo kayıtları yapmıştı. Hem 1930'ların sonundaki İngiltere, Londra ses dünyası, hem de Woolf’un radyo kayıtlarının bugün için önemi üzerine konuşuyoruz. 

Konuğumuz akademisyen Mine Yıldırım ile Salt Beyoğlu’ndaki 'Hayvanların Yaşamı' sergisinde yer alan “İhtimam ile Şiddet Arasında: İstanbul’un Köpekleri” adlı araştırma projesini konuşuyor ve bu projeden yola çıkarak insan-hayvan ilişkilerinin kent, adalet, aidiyet gibi kavramlarla nasıl örüldüğünden bahsediyor, köpeklerin tarihi ve hafızası nasıl yazılabilir konusunu tartışıyoruz. 
 

Konuğumuz felsefeci, yazar Eva Meijer ile dilin sınırları ve çoktürlü sanat yaratımı üzerine konuşuyoruz. 

Toplumsal cinsiyet ve ekoloji arasındaki ilişkiyi değerlendiriyoruz.

Konuğumuz Galimi Çınarlı Kırsal Kalkınma ve Turizm Derneği'den Dr. Öğretim Üyesi Adil Çamur ile Marmara Adası'nı, Adadayız projesini, Adalar Araştırmalarını ve Yaşar Kemal'in Bir Ada Hikayesi romanları hakkında geçtiğimiz sonbahar birlikte Ekinlik Adası'nda gerçekleştirdiğimiz Yaşar Kemal okumalarını ve etkinliklerini konuşuyoruz.

Dünya Edebiyatını ulus aşırı ve dil aşırı olarak okurken hayvanların, bitkilerin tarihinden, göçlerinden, yollarından geçerek de yeniden düşünebilir miyiz sorusunu soruyoruz.

Dünya edebiyatının dünyaları sadece insanlardan mı ibarettir? Edebiyatta hayvanların, bitkilerin, mantarların, mikroorganizmaların ve bu varlıklar arasındaki etkileşimlerin işitilebilir, görülebilir ve hissedilebilir hâle gelebilmesi için nasıl bir edebi dil gerekir?

Bu sorulardan yola çıkarak insan olmayan muhatapların varlığı ve yakınlığını tartışıyoruz.