Açık Mimarlık

Avrupa'da 40 yaş altı 40 mimara verilen Europe 40 Under 40 ödülünü bu yıl kazanan Ilgın Avcı ile mimarlık pratiği ve projeleri üzerine bir sohbet gerçekleştirdik.

Yelta Köm ile mimarlık ve veri üzerine yeni bir program serisine başlıyoruz. Bu giriş programında mekan ve veri ilişkisinin kapsadığı konuları, akıllı şehirleri, teknokapitalizmi konuşuyoruz.

Mimarlık eğitiminin temel unsurlarından mimari tasarım stüdyosuna feminist eleştiri perspektifinden bakmak hangi soruları ortaya çıkarıyor? Bu sorular mimarlık pratiğindeki tahakküm ve dışlama mekanizmalarına ilişkin neleri ortaya koyuyor? Feminist pedagojiler, yeni eleştirel bakışlar kurmaya, ayrımcılık ve ayrışma zeminlerini ortadan kaldırmaya, farklı kimlik ve deneyimlere alan açmaya dair nasıl olasılıklar yaratabilir? Hangi örnekleri bu bağlamda tartışabiliriz? Konuğumuz mimar ve öğretim üyesi Gülşah Aykaç ile bu soruları konuşuyoruz.

Hem kent haberlerini aktarmak hem de bayram tatilini İstanbul'da geçirecek dinleyiciler için öneriler paylaşmak amacıyla bu programda yeni açılan mekânların, başlayan uygulamaların duyurularını paylaşıyoruz. Kadıköy'de bulunan Hasanpaşa Gazhanesi, 26 yıllık koruma mücadelesinin ve uzun bir restorasyon-yeniden işlevlendirme proje sürecinin sonunda, geçtiğimiz hafta sonu Müze Gazhane olarak İstanbullularla buluştu. Yapıların 1990'lar başında atıl kalmasından bugüne kadarki süreci, açılıştan izlenimlerimizi ve duyuruları, Müze Gazhane'de neler olduğunu dinleyicilerle paylaşıyoruz. Bir başka duyurumuz ise İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür Varlıkları Daire Başkanlığı'nın İstanbul'daki çeşitli restorasyon şantiyelerini ziyarete açması üzerine. Bukoleon Sarayı, İstanbul karasurları, Rumelihisarı, Anadoluhisarı gibi restorasyon şantiyelerini İstanbullular belirli günlerde rehberli turlarla ziyaret edip arkeolog, akademisyen, mimar, koruma uzmanlarından buraların tarihi ve devam eden restorasyon çalışmaları hakkında bilgi alabiliyor.

Konuklarımız Abra Tasarım Stüdyosu kurucuları Başak Bakkaloğlu ve Cem Cemal Çobanoğlu. Bina ölçeğinden nesne ölçeğine farklı ölçeklerde çalışan Abra, son dönemde kamusal alanda, kamusal alan için bir dizi proje gerçekleştirdi. Kalamış Parkı projeleri Onaranlar Kulübü, Nike ve Kadıköy Belediyesi işbirliğinde tasarlanıp uygulandı ve bu yıl Türkiye Mimarlık Yıllığı’na seçilen projelerden biri oldu. İstanbul için geliştirdikleri modüler kent mobilyaları, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin yarışmasında birincilik ödülü kazandı ve üretildi. Bursa için tasarladıkları kent mobilyaları da yine bir yarışma sürecinin ardından birinci mansiyon ödülüne değer görüldü. Abra ile son dönemde gerçekleştirdikleri bu projeler üzerinden kamusal alanda tasarım hakkında konuşuyoruz.

Blok zincir, kripto para, NFT, metaverse gibi kavramlar son dönemde hayatımıza giren ve çokça tartışılan yeni olgular. Bunlar nedir ve nasıl işler, mekanın üretimini ve mimarlık pratiklerini nasıl etkileyebilir? Metaverse evreni, sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik mekan deneyimimizi nasıl dönüştürebilir? Bu soruları tartışacağımız programda konuğumuz mimar ve öğretim üyesi Sabri Gökmen.

Herkes İçin Mimarlık onuncu yılı vesilesiyle her ayın üçüncü perşembe günü Açık Mimarlık'ı devralıyor. Bu ayki programda Emre Gündoğdu ve Sarper Takkeci, çocuklarla birlikte oyun alanını tasarladıkları Çamlıca Şehit Onur Ensar Ayanoğlu İlkokulu’ndan bildiriyor. Mart ayında tasarımına başladıkları ve mayıs ayında uygulamasını yaptıkları oyun alanı, Herkes İçin Mimarlık’ın çocuklarla tasarlama denemelerinin yeni bir etabı oldu. Emre ve Sarper hem bu süreci hem de çocuklarla tasarlamak pratiği üzerine konuşuyor. 

İstanbul Ticaret Üniversitesi'nden mimarlık ve tasarım fakültesi öğrencileri, pandemi günlerinde yeni konular öğrenme arayışıyla kendi imkanları ile bir podcast serisi başlattı: "Kreatif Sohbet" ismindeki bu programın her bölümünde farklı alanlarda çalışan bir konukla tasarım üzerine söyleşiler gerçekleştiriyorlar. Ekipten, iç mimarlık üçüncü sınıf öğrencileri olan Murat Ünsal ve Sena Dursun bu bölümde konuklarımız. Kreatif Sohbet'e nasıl başladıklarını, neler yaptıklarını, mimarlık ve tasarım hakkındaki düşüncelerini, öğrencilik deneyimlerini konuşuyoruz.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı, Şehir Planlama Müdürlüğü'nün Beyoğlu’nda yürüttüğü planlama çalışmalarını Miray Özkan, Sibel Dündar Doğan, Gözde Ağartan ve İrem Öztemiz ile konuşuyoruz. Eylül 2020'de başlayan ve katılımcı bir süreçle yürütülen çalışmaların ardından hazırlanan Beyoğlu Mekansal Strateji Planı, Kasım 2022'de düzenlenen bir lansman toplantısında tanıtıldı. Plan çalışmasında daha yaşanabilir, üretken, adil ve dirençli bir Beyoğlu için 6 tema altında 9 temel politika, 49 strateji ve 215 eylem öneriliyor.

Doç. Dr. Bülent Batuman ile Batuman'ın afet kentleşmesi tezini ve bunun üzerinden AKP’nin 20 yılını, kentleşme politikalarını, mekansal stratejilerini konuşuyoruz.

Dr. Ezgi Tuncer ile bu programda İstanbul’da çalışan ve yaşayan yüksek eğitimli göçmenlerin göç etme ve yerleşme süreçlerini, kentsel yaşam-mekân deneyimlerini ele alıyoruz. Küresel kuzey ve küresel güney ülkelerinden çalışmak ve yaşamak üzere İstanbul’a göç etmiş ulus-ötesi toplulukların göç nedenleri ve süreçleri, kendi ülkelerindeki ve İstanbul’daki kentsel yaşamları, özel ve kamusal mekân deneyimleri, kentteki hareketlilikleri gibi konular üzerine konuşuyoruz. 
 

19. yüzyıldan itibaren posta, telgraf, radyo gibi iletişim teknolojilerindeki gelişmeler gündelik yaşamı, kamusal alanı ve mekan algısını nasıl dönüştürdü? Konuğumuz Loughborough Üniversitesi'nden Dr. Burçe Çelik ile bu sorular üzerine konuşuyoruz. Çelik'in Communications in Turkey and the Ottoman Empire: A Critical History kitabı 2023 yılında Illinois University Press'ten yayımlandı.

Kerem Erginoğlu ve Hasan Çalışlar'ın otuz yıllık mimarlık üretimleri üzerine "Zaman Cetveli" sergisi, Tophane-i Amire Kültür Merkezi'nde açıldı. Mayıs ayı sonuna kadar açık olacak sergi hem Erginoğlu&Çalışlar bürosunun otuz yıllık serüvenini, projelerini, bu sürede gerçekleşen mesleki dönüşümleri inceliyor. Sergi boyunca turlar, paneller, atölye çalışmaları gibi etkinliklerle de tartışma ve paylaşımların derinleşmesi gözetiliyor. Kerem Erginoğlu, Hasan Çalışlar ve sergi küratörü Meriç Öner bu programda konuğumuz.

Cenk Dereli ve Serter Karataban ile her ayın son haftası farklı temalarda gerçekleştirdiğimiz seri programlarda bu ay spor mekanları konusuna başlıyoruz. "Spor kenti" olmayı, Paris Olimpiyatları'nın sona ermesi vesilesiyle büyük ölçekli spor etkinliklerinin kentte planlanmasını ve etkilerini, İstanbul'un olimpiyat adaylığını, 2027'de gerçekleşecek olan Avrupa Oyunları'nı konuşuyoruz.

Herkes İçin Mimarlık'ın her Açık Mimarlık içinde her ayın üçüncü haftası yürüttüğü köşede bu ayın konusu çocuklar için tasarlamak. Betül Ergün, Cansu Dinç ve Emre Gündoğdu, Cansu'nun yazdığı çocuk kitapları, Kahramanmaraş Türkoğlu'nda dernek olarak yaptıkları süper kerpiç çocuk kitaplığı ve burada gerçekleştirdikleri çocuk atölyeleri üzerine konuşuyor.