Açık Mimarlık

Salt Araştırma'dan mimar Orkun Dayıoğlu’yla, 2020 yılında kaybettiğimiz mimar Şevki Pekin'in online erişime açılan arşivi üzerine konuşuyoruz.

Yılın son programında Hasan Cenk Dereli ve Yağmur Yıldırım stüdyoda, geçirdiğimiz yıl üzerine konuşuyor. Programın ikinci yarısında, 30 Ekim depreminde hasar gördüğü için tahliye edilen ve tartışmalı bir sürecin ardından yıkılan İzmir Büyükşehir Belediyesi ana hizmet binasını tartışıyor. 1966 yılındaki mimari proje yarışması ile belirlenen, Özdemir Arnas - Altan Akı - Erhan Demirok tasarımı olan projenin inşaatı 1982 yılında tamamlanmıştı. İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkanı Tunç Soyer, yıkılan binanın yerine Konak Meydanı ile ilişkilenecek bir yapının düşünüldüğünü ve bir mimari proje yarışması süreci planlandığını duyurmuştu. Mimarlar Odası İzmir Şubesi ise, yapının kültür mirası olduğunu ve yıkım kararının hatalı olduğunu açıklamıştı.

Deniz Aslan, Özge Meriç, Volkan Taşkın ve Zeynep Gülşen ile Yapı Fuarı - Turkeybuild İstanbul kapsamındaki "Mimari Ustalık Sınıfı" etkinliklerinin bu yılki teması olan 'umudu inşa etmek' konusu üzerine konuşuyoruz.  

Herkes İçin Mimarlık'ın her ayın üçüncü perşembe günü Açık Mimarlık'ta yürüttüğü köşede bu ayın konusu, Kahramanmaraş Türkoğlu'nda tamamlanan süper kerpiç kitaplık projesi. Emre Gündoğdu sahada sırası ile Mina Öner, Ceren Yıldırım, Güçlü Polat, Berfin Büşra Özel, Doruk Can Koçak, Mikail Yaşar, Yunus Emre Rahvalı, Abdullah Öztaş, Kadir Koçyiğit, Ömer Belek, Mahmut Fatih Bembeyaz, Müge Terlan, Xavier Allard ile proje sürecini konuşuyor.
 

Bu programda Nahid Sırrı Örik’in 1947-48 yıllarında yazdığı ve Oğlak Yayınları’nın 2008 yılında yayımladığı Tersine Giden Yol romanındaki Cezmi karakterinin gözünden 1930’lu yılların Ankara’sına bakıyoruz.

Abdülhamid dönemi vezirlerinden birinin oğlu olan, İstanbul’da çok şaşaalı bir hayat süren Cezmi, bir skandal sonucunda babası tarafından evden kovulur ve evlatlıktan reddedilir. İstanbul’da barınamayan Cezmi, yeni bir şans aramak için Ankara’ya gider ve yeni başkentin yeni kurumlarında ve sosyal sınıflarında kendine bir yer arar. Romandaki anlatılar üzerinden Ankara’nın yeni başkent olarak inşasını ve mekansal pratiklerini, İstanbul ve Ankara arasındaki gerilimleri tartışıyoruz.

31 Mart 2024 yerel seçimlerinde bir dönem daha İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı seçilen Ekrem İmamoğlu'nun seçim vaatlerini ve önerdiği kent politikalarını inceliyoruz.

2024 Olimpiyatları 26 Temmuz'da başladı. Paris'teki olimpiyatlar, kent çeperine yıldız mimarlarca inşa edilmiş dev bir stadyumu çevreleyen yeni bir "Olimpiyat kenti"nde gerçekleşmesi yerine, tarihi kent merkezinin ikonik meydan ve yapılarına yerleşen geçici ve hafif yapılarla, kentin ana oyuncu olarak boy göstereceği bir etkinlik olarak, önceki Olimpiyatlardan farklı bir yaklaşımla programlandı. Ayrıca, son yıllardaki Olimpiyatlardan daha düşük bir bütçe ve daha düşük karbon ayak izi ile "şimdiye kadar yapılan en yeşil olimpiyat oyunları" olacağı, oyunların kentin dezavantajlı bölgelerinin iyileştirilmesi imkanı sunacağı iddia edildi. Peki böyle mi? 2024 Paris Olimpiyatları ve kent ilişkisinin yanı sıra, programın son bölümünde, kitlesel turizm konusunu ve Avrupa'da son haftalarda buna karşı gerçekleşen protesto ve uygulamaları ele alıyoruz.

Herkes İçin Mimarlık'ın Açık Mimarlık'ta her ayın üçüncü haftası yürüttüğü köşe, bu ay üçüncü yılını tamamlıyor. Hem bunun hem de derneğin 13. yaşına girmesi vesilesiyle bu programda Berna Göl, Ceren Yıldırım, Emre Gündoğdu, Merve Gül Özokcu son yıllarda gerçekleştirdikleri afet sonrası çalışmalarını ve bu bölgelerdeki güncel durumun değerlendirmesini yapıyor.

Şişli Kent Konseyi yürütme kurulu başkanı Cem Solmaz ile Şişli'de tartışma konusu olan büyük ölçekli projeleri ve bölgeye etkilerini, sivil toplumdan gelen tepkileri, ilçe belediyesine kayyum atanması sonrası durumu konuşuyoruz.

Beykoz'daki tarihi Sümerbank fabrikasında Kundura Hafıza Arşiv ve Araştırma Merkezi, 14-17 yaşındaki gençler için beş günlük bir yaz okulu düzenliyor. Bu okul, yakın zamanda dernekleşen Kundura Hafıza'nın kültürel mirasla ilgili yürüttüğü çeşitli çalışmaların bir parçası. 18 Ağustos'ta başlayan yaz okulu programını ve devam eden çalışmaları ekipten Figen Tokgöz ve Nurtaç Buluç ile konuşuyoruz.

Programın ikinci yarısında ise Hülya Ertaş ve Cenk Dereli ile beraberiz; tescil başvurusu reddedilerek hakkında yıkım kararı verilen ve yerine yeni bir müze yapısı projelendirilmiş olan Antalya Arkeoloji Müzesi'ni "yapmama" fikri üzerinden konuşuyoruz. Avrupa'da son dönemde yeni bina yapmama akımının nasıl ve niçin etkili olduğuna, bu konudaki güncel tartışmalara, yerel yönetimler ve sivil toplumdaki uygulamalara değiniyoruz.

Mekanda Adalet Derneği, konut kooperatifçiliğinin potansiyelleri üzerine iki önemli çalışma yayımladı. "Türkiye'de Konut Kooperatifçiliği: Sınırlar, İmkanlar, Öneriler" başlıklı raporu Emrah Altınok yazdı; bu rapor Türkiye'nin mevcut hukuki ve kentsel koşullarında ihtiyaca yönelik alternatif çözüm önerileri geliştirilmesi için kooperatif temelli politika önerileri sunuyor. Beyond İstanbul süreli yayının son sayısı da "Mekanda Adalet ve Konut Kooperatifçiliği" temasıyla yayımlandı. Hüseyincan Eryılmaz ve Ulus Atayurt'un konuk editörlüğündeki sayıda Türkiye tarihinden ve dünyadan örnekler aktarılıyor ve bugünün koşullarındaki potansiyelleri tartışılıyor. Bahar Bayhan, Emrah Altınok, Hüseyincan Eryılmaz ile bir araya geldik; konut kooperatifçiliğinin güncel barınma krizine nasıl bir çözüm olabileceğini, bu örgütlenme modelinin ortaya çıkışını ve bugün nasıl uygulanabileceğini konuşuyoruz.

Konuklarımız Müge Cengizkan ve Ali Cengizkan ile “Bir Şehir Kurmak: Ankara (1923–1933)" sergisini konuşuyoruz. Ankara'nın ardından İstanbul'u ziyaret eden sergi, cumhuriyetin yeni başkentinin ilk on yılına ilişkin yeni bulunan belgeler, bugün var olmayan bölgelerin ilk kez yapılan üç boyutlu dijital modellemeleri, maketler, çeşitli görsel ve yazılı malzemelerle çok kapsamlı bir araştırma sunuyor.