Çevre Ekoloji ve İklim
Antroposen Sohbetler'de Utku Perktaş, geçtiğimiz yıl Tanıl Bora ile gerçekleştirdiği “Antroposen’de Türkiye: Çevre Düşüncesi, Bellek ve Yeni Cereyanlar” başlıklı söyleşiye yeniden dönüyor; Türkiye’de çevre düşüncesinin bağımsız bir “cereyan” olup olamayacağını, ekolojizm ile çevrecilik arasındaki farkları ve Antroposen çağında düşüncenin nasıl yeni bir zemine kavuşabileceğini tartışıyor.
Uzman kuş gözlemcileri, tanıdık olmayan kuşları tanımlama konusundaki olağanüstü yeteneklerinin temelinde yatan beyin farklılıklarına sahip ve kuş gözlemciliğinin, dil veya müzik aleti öğrenmekle aynı şekilde beyni yeniden şekillendirebileceğini öne sürmekte. Bu tür aktiviteler, beynin yaşlanmaya karşı kendini savunma ve hasara uyum sağlama yeteneği olan bilişsel rezervi güçlendirebilir. Bir beceriyi öğrenirken veya uygularken, beyin kendini yeniden düzenler, ilgili yolları güçlendirir ve düzene sokar. Nöroplastisite olarak bilinen bu yetenek, uzmanlığın gelişimini destekler.
İklim Kuşağı Konuşuyor’da Atlas Sarrafoğlu, Uluslararası Adalet Divanı sonrası Birleşmiş Milletler’deki iklim müzakerelerini, aşırı sıcakların kahve üretimine etkisini ve mikroplastik bulgularını ele alarak iklim krizinin hukuk, ekonomi ve ekosistemlere uzanan etkilerini değerlendiriyor.
Bursa'nın Karacabey ilçesinde balıkçı Adem Yılmaz ile kurduğu dostlukla bilinen Yaren leyleğin eşi Nazlı, göç yolculuğunu tamamlayarak Eskikaraağaç Leylek Köyü'ne ulaştı. Bu yıl 15'inci kez köye gelmesi beklenen Yaren leylek henüz ortalarda görünmezken, eşi Nazlı'nın sabah saatlerinde yuvaya konduğu, ardından Yılmaz'ın evinin çatısına geçtiği belirtildi. Yaban hayatı fotoğrafçısı Alper Tüydeş tarafından görüntülenen bu anlar, leyleklerin göç takviminde yeni bir rekor olarak kayıtlara geçti.
İklimle ilgili bir başka araştırmaya göre şu anda dünya genelinde 1,5 milyar inek, koyun ve keçiye ev sahipliği yapan otlak alanlar, iklim değişikliğinin etkileri nedeniyle yüzyılın sonuna kadar %36 ila %50 oranında küçülebilir. Çalışmayı yürüten Potsdam İklim Etki Araştırma Enstitüsü (PIK), iklim değişikliğinin Afrika’daki otlaklar üzerindeki etkilerinin özellikle endişe verici olduğunu belirtti. Afrika’daki iklim koşulları halihazırda otlakların dayanabileceği sınırların neredeyse en uç noktalarında.
Kahramanmaraş’taki Afşin-Elbistan A Termik Santrali’ne yapılması planlanan iki yeni ek ünite için verilen Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu raporuna karşı yapılan ek bilirkişi raporu da ÇED raporunun uygunsuzluğuna işaret etti. Ek raporda da ÇED olumlu kararının çevre mühendisliği, orman mühendisliği, ziraat mühendisliği, maden mühendisliği, jeoloji ve hidrojeoloji mühendisliği ile sosyoloji yönünden uygun olmadığı vurgusu yinelendi.
Avrupa'nın büyük kısmında olduğu gibi, İzlanda 2025'te en sıcak yılını yaşadı. İzlanda Meteoroloji Ofisi'ne göre, ülkede geçen yıl ortalama sıcaklık 5,2°C oldu. Sıcaklıklar yılın neredeyse tüm aylarında, özellikle de ilkbaharda, "ortalamanın çok üzerindeydi". Ülkenin büyük bölümünde son 10 yılda yıllık yağış miktarı ortalamanın altında kalsa da, pek çok noktada hâlâ 1991-2020 ortalamasının üzerine çıktı.
Daha temiz enerji kaynaklarına geçiş konusunda iyi haberler var. Rüzgar ve güneş gibi yenilenebilir enerji kaynakları artık dünyanın en büyük enerji kaynağı. Dünyanın en büyük karbon salıcısı olan Çin'in karbon emisyonları yakında düşüşe geçebilir. Ancak, tehlikeli iklim değişikliğini önlemek için değişim yeterince hızlı gerçekleşmiyor.
Kopuk Bağlar’da Fatma Genç, Aslı Odman ve İlkay Nişancı ile Yavaş Ölüm belgeseli odağında Elbistan Ovası’ndaki ekolojik ve toplumsal yıkımı konuşuyor; yasın politikasını, kolektif umudu ve ertelenemeyen eylemi tartışıyor.
“Kaş Limanağzı'ndaki İzinsiz İnşaatı Durdurun” başlığıyla change.org/limanagzi adresinde Kaş Çevre ve Kültür Derneği tarafından bir kampanya başlatıldı. Kampanyada, Kaş–Kekova Özel Çevre Koruma Bölgesi içindeki Limanağzı'nda, inşaat ve çevre tahribatı gerçekleştiği, ormanın tahrip edildiği, zeytin ağaçlarının söküldüğü, onaylı imar planı ve gerekli izinler olmadan yürütülen bu hukuksuz faaliyetlerin derhal durdurulması gerektiği anlatılıyor.
