Felsefe kategorisinde yer alan içerikler

Neye sanat denir, neye denmez? Hangi kıstaslarla neyin sanat olup olmadığını tartışabiliriz? Sanat felsefesi serisinin ilk bölümünde, küratör, akademisyen ve Açık Radyo programcısı Ekmel Ertan ile konuştuk.

Felsefe-bilim ilişkisi üzerine gerçekleştirdiğimiz ikinci programımızda Phainomena dergisinin kurucusu, felsefeci Dr. Kaan Özkan ile konuşuyoruz.

Felsefe, bilim için yararlı mı? Gerekli mi? Peki bilimin felsefeye katkısı nedir, ne olmalıdır? Bilim ve felsefe tarihi bize ne söylüyor? Bu hafta zihin felsefesi-nörobilim çerçevesinde iki programlık bir serinin ilk bölümünü gerçekleştiriyoruz.

F. Hüsnü Dağlarca'yı, Banu Kanıbelli'nin şairin 106. doğum günü için gerçekleştirdiği Sahibine Şarkılar programının deşifresi ve 95. doğum gününde, Ahmet Soysal konukluğundaki Açık Dergi yayınımızın podcast'iyle anıyoruz. 

Geçen günlerde yitirdiğimiz Oruç Aruoba'nın Harun Tekin'in hazırlayıp sunduğu Vita Activa programına 1999 yılında katıldığı bölümün kaydını ve deşifresini yayınlıyoruz. 

Bu mecburi tecrit günlerinde kapalı kapılar ardında kendimizle karşılaşıyoruz. Etkinliklerle dolup taşmasına alışık olduğumuz hayat donmuş durumda.

İşte bu ânı yakalamamızı, hayatla ilişkimiz üstüne düşünüp kafa yormamızı, nihayetinde bize faydası dokunacak bir can sıkıntısına batmamızı öneriyor Roger-Pol Droit.

Geçen hafta beraatlerle sona eren Gezi davasını da bu tarihi çözümleme ışığında düşünmek mümkün. Gerekçeli kararda da okuyabileceğiniz gibi, hiç olmaması gereken bu davanın çürük yapısı tamamen çöktü. Gerçek kazandı, ama geride bir sürü insanın yıllar süren mağduriyeti kaldı.

"Felsefe Portreleri" serimizin ikinci programında, Platon'un öğrencisi ve Büyük İskender'in hocası olmuş, Antik dönemin en önemli düşünürlerinden Aristoteles'i ele alıyoruz.

Açık Bilinç'te yeni bir seriye başlıyoruz: Felsefe Dünyasından Portreler.

Zihin ve Beden, birbirleriyle ne şekilde ilintililer? 'İçgüdü' ile 'akıl', 'akıl' ile 'zeka' arasında nasıl bir bağlantı var? Açık Bilinç’te, Kamusla Güreş programının yapımcıları Didem Gürzap ve Kerem Doğan ile, felsefenin en temel sorunlarından Zihin-Beden ilişkisine dair sözcüklerin kökenlerini ve kavramlar arasındaki ilişkileri konuştuk.

Psikoloji ile felsefe arasındaki ilişkiden yola çıkan 'Normalin Sınırları', dinleyicilerini, içsel bir yolculuğa davet ediyor. Bu içsel yolculuk, dinleyicilerini ve konuklarını, ‘klinik felsefe’nin sunduğu çerçeve içerisinde, gündelik hayat ile varoluşsal ve ruhsal alanın meseleleri üzerinden sohbete ortak ederek gerçekleşiyor.

Psikoloji ile felsefe arasındaki ilişkiden yola çıkan 'Normalin Sınırları', dinleyicilerini, içsel bir yolculuğa davet ediyor. Bu içsel yolculuk, dinleyicilerini ve konuklarını, ‘klinik felsefe’nin sunduğu çerçeve içerisinde, gündelik hayat ile varoluşsal ve ruhsal alanın meseleleri üzerinden sohbete ortak ederek gerçekleşiyor.

Açık Bilinç’te, 'Bilimin Karanlık Yüzü' serisinin son programında: Akademinin siyasi güçle ilişkisi ve bilim etiğine dair sorular.

Uluslararası Matematik Birliği'nin 2010 yılından bu yana dört yılda bir düzenlediği Leelavati Ödülleri'nin üçüncüsü Ali Nesin'in oldu. Ali Nesin Açık Dergi'de konuğumuzdu.

Bu hafta Açık Bilinç'te inanç tacirliğinin psikolojik ve siyasi faktörlerini ele alıdık. İnsanları tarikat ve cemaatlere çeken, taraftarı ve müridi yapan, nedir? Dünyada ve Türkiye'de tarikatların ortak noktaları ve cemaat mensubiyetinin zihinsel iç dinamikleri üzerine konuştuk.

Bu hafta Açık Bilinç'te Özyeğin Üniversitesi’nden Dr. Ercenur Ünal ile dil-düşünce ilişkisini ele aldık.  Düşüncemizi dil yoluyla ifade ediyoruz. Ama hangi dili kullandığımız, kavramlarımızı, algımızı, düşünce yapımızı belirliyor mu? Örneğin, ana dilimiz Türkçe değil Almanca olsaydı, farklı bir zihin yapımız olur muydu?

Bu hafta Açık Bilinç’te, hayal kırıklığı, ümitsizlik, ve yılgınlık üzerine konuştuk. Bu halet-i ruhiyeyi, felsefe tarihinde iç-dış dünya algısı, ve çağdaş psikoloji ve nörobilimde iyimserlik-kötümserlik ekseni üzerinden ele alıp, iç dünyamızdan yansımalar üzerine bir çözümleme yapmaya çalıştık.

Açık Bilinç'te bu haftaki sorumuz: Başkalarının cefasını, kendimiz deneyimlemeden, ne kadar anlayabiliriz Uluslararası Af Örgütü'nün hipnoz deneyi ışığında, toplumsal ayrışma, anlayış, empati, ve deneyim-idrak ilişkisi hakkında konuştuk.

Bu hafta Açık Bilinç’te konumuz, felsefe tarihi içinde, metafizik bir sorun olarak özgür irade. Her adımı önceden belirlenmiş bir dünyada, ipleri başkasının elinde olan kuklalar mıyız? Özgür irademiz olduğu düşüncesi bir yanılsama mı?

Bu hafta Açık Bilinç'te konumuz geçen hafta kaldığımız yerden devam ederek, nörobilim ve felsefe açısından özgür irade tartışmasıydı. Konuyu, canlılar dünyasında nadir rastlanan zihinsel bir meleke olarak irade; metafizik bir sorun olarak nedensellik, önceden belirlenmişlik, ve insan hayatında özgür iradenin yeri gibi başlıklar altında ele aldık.

Kamusla Güreş, bu yayın döneminin son ve Güzel x Çirkin tezadının 9. programında, vardığı yeni sözcüklerin yanında bazı dileklerini de  paylaşıyor. 

Son programda vardığımız sözcüklerse şunlar: GÖRME, GÖRÜLME, GÖSTERME, KİBARLIK, YAPAYLIK, SÜSLENME, ERDEM, İYİLİK, ÖZNELLİK, GÖRECELİK, KISTAS, BİLGİ, KARŞILAŞTIRMA, NESNELLİK, ÇEŞİTLİLİK