Edebiyat kategorisinde yer alan içerikler

Okul (isim) :

Baskı, Tecrit, Aynılaştırma, Nostalji

Eğitim ve öğretim verirken bazan nasıl  da hapishaneye dönüştüğünü sorguladığımız okulun bir kurum olarak travmalardan kırtasiye malzemelerine, kafamızda açtığı bin bir kapıdan birkaçı... 

Murat Gülsoy ile söyleşimizin bu ikinci bölümünde metinlerin birbirleri arasındaki ilişkilerini, sürekliği ve bu şekilde bir uzam oluşturmalarını; "yazarın "siyah maddesi"ni, bir yazarın metnindeki mektubun başka bir yazar tarafından okunmasını konuştuk.  Murat Gülsoy ile söyleşimize haftaya devam edeceğiz.

Nefret (isim): Ötekileştirme, İletişimsizlik. Nefret tohumları ekip nefret kusan toplumların nefretle kınadığı eylemlerden, nefret türlerine (korkan, hor gören, güç ifade eden, kıskançlıktan kaynaklanan, nefretten kaynaklanan nefret, zulmedenin nefreti, kurbanın nefreti vd...) masaya yatırdığımız bu hastalıklı duygudan bu defa sadece iki kelimeye vardık. 

Bu hafta programımızda Murat Gülsoy'u konuk ettik. Üç program devam edecek olan söyleşimizin bu ilk bölümünde anlatma, yazma ve edebiyattaki eylemlilik üzerine konuştuk. Murat Gülsoy ile söyleşimiz haftaya devam edecek.

Mahalle (isim): Aidiyet, Baskı, Güven, Sınır, Birlik, Kaçış, Koruma, Tecrit.  En küçük idari birim oluşundan, insani ilişkilere, baskılara, ayrımlara ve örgütlenmelere kadar uzayan anlamları içinden seçtiklerimiz...

Günün ve Güncelin Edebiyatı'nda Suat Duman'ı konuk ettik. Suat Duman ile politik polisiye türünü, suçlar ve politika arasındaki ilişkiyi konuştuk.

Kamus, sözlük demek. Dilimizin unutulmuş bir yerlerinde "Kamusla güreş olmaz" diye bir söz var. 'Sözcüğün sözlükte bir anlamı vardır, bu tartışılmaz' manasında bir deyiş... Biz, Didem Gürzap ve Kerem Doğan, sözcüklerin alışılagelmiş tanımlarının dışında, yanında yöresindeki diğer anlam ve çağrışımlarını araştırır ve karıştırırken tam da bunun dışında bir yolda ilerliyor. kelimelerle güreşe tutuşuyor, yeniyor, yeniliyor, yenişemiyoruz. Bu yolda, programımızın adına "Kamusla Güreş" koyduk.

12 programı geride bıraktıktan sonra, A'dan L'ye neler yaptığımıza göz atıp seçtiğimiz her sözcükten vardığımız yolları, çıkardığımız kimi anlamları ve bazı stüdyo anılarımızı dinleyicilerimizle birlikte anımsamak istedik. Ve dahi konuşup söyleştiğimiz yüzlerce başlıktan bazı seçmeleri içeren bilgi ve görsellerimiz artık  Açık radyo web sitesinde, onun müjdesini vermek, twitter adresimizi paylaştığımız bir program bu. 

https://twitter.com/kamuslagures

Geçmiş ve gelecek programlarımızın sözcükleriyle ilgili çağrışım, bilgi, kaynak paylaşımlarınızı twitter adresimize bekliyoruz. (Önümüzdekiler için mümkün olduğunca kullanmak, geçmişte kalanları da program bitince (umuyoruz) kitaplaştırmak için...

Kedi (Kedi):

Avcı, Karakter sahibi, Nankör, Esnek, Kutsal, Lanetli, Evcil, Yırtıcı

İnsanın bizi, tezat sözcükler arasında  dolaştıran kediye bakışından geriye yumuşacık patiler, Da Vinci'nin doğanın başyapıtı olarak gördüğü bir estetik ve asla ehlileştirilemeyen bir yan kalıyorbize... Kediden işte bu sözcüklere vardık.

Japonya (isim):

Savaşçılık, Doğa, Onur, Sadakat, Güneş, Deniz, Tezat, Emperyalizm, Devrimci değişim, Uyum, Çalışkanlık, Eğitim, Teknoloji, Atom bombası

Bir yandan Şintoizm dininin temelinde yatan doğayı yüceltirken bir yandan da yoksun olduğu kaynaklar ve savaşçı samuray geleneğinin de etkisiyle saldırgan politikalar izleyen tezatlarla dolu bir büyük uygarlığın bir ucundan tuttuk. Devede kulak seçkimizden çıkan sözcükler de Japon kültürünün kılıç, krizantem tezatını vurgular nitelikte.

İki (İsim) :

Zıtlık, Uyum, Eş, Aşk, İkilem, İkiz, Çift, Benzerlik, Seçim, Düşmanlık- Rekabet

İkiliğin, ikiyüzlülüğün, ikirciğin tavan yaptığı günümüzde Pisagor Tarikatı'ndan sanatta Dualizme "2"nin nerelere ve kimlere gittiğine bakarken karşımıza çıkan sözcükler...

Bu hafta programımızda Sema Kaygusuz'u konuk ettik. Üç programdan meydana gelen bu ilk programımızda edebiyatta kelimeleri, sözcükleri ve sözleri; katliam, köken ve travmayı konuştuk. 

Işık ( İsim ) :

Bilgi, Pencere, Kutsallık, Aydınlanma, Ateş, Optik, Elektromanyetik

Tesla'nın elektriğe dönüştürdüğü ışık, Türk Edebiyatında kutsallığı simgelerken bir yandan da Barok resme hakkını verir. Bilimden mitolojiye,dinden sanata ışıktan bu kelimelere vardık.

Kemal Varol ile programızın bu ikinci bölümünde anlatıda birden çok anlatıcı kullanmayı, hikâyeleri biriktirmeyi; Yaşar Kemal'in edebiyattaki mirasını epiği dönüştürmeyi konuştuk. 

Kemal Varol ile programımızın bu ilk bölümünde sözlü kültürün edebiyattaki yerini, edebiyatın yerli kalmasını, sözlü kültür ve roman arasındaki ilişkiyi konuştuk. Programımıza önümüzdeki hafta devam edeceğiz.

Gerçek (isim):

 Yanılsama, Acı, Akıl, Süreç, Gaba, Gözlem-deney

"Half of knowledge" (bilginin yarı ömrü) diye bir şey olduğunu öğrendikten sonra gene de Hegel'den Marcuse'a, Andre Breton'dan Marquez'e gerçeği araştırırken yolumuza çıkan sözcükler bunlar oldu. 

Şule Gürbüz ile sohbetimizin ikinci bölümünde hayatın ve ölümün, ölüm sonrasının edebiyatta monologlarla ele alınışını; yazıya sirayet eden neşeyi konuştuk.

Günün ve Güncel'in Edebiyatı'nda Şule Gürbüz Açık Radyo stüdyosunda Seval Şahin'in konuğuydu. Kaçıranlar için burada. 

Engel (isim):

Yasak, Sansür, Baskı, Direniş, Koruma, Kendini aşma, Sınır, Günah, Ayrımcılık

Dilden dine, töreden yasaya türlü engeli konuşurken vardığımız kimi sözcükler... 

Bu defa programımızın iki de konuğu vardı. Mustafa Özyürek ve Ilgın Aydınoğlu... Bir körü, 'kör' demenin değil, 'rağmen' sözcüğünün rahatsız ettiğini biliyor muydunuz? Ve 'Bir gün siz de engelli olabilirsiniz' pragmatik yaklaşımıyla engellilere yardım etmeye çalışırken kadın haklarını savunan erkeklerin ya da hayvan hakları için savaş verenlerin önünde hangi seçenekler var?!...

Mayıs 2016 ile Ekim 2016 arasında British Council işbirliğiyle yayınlayacağımız, ölümünün 400. yıldönümü anısına bütün dünyada yapılan Shakespeare Lives (Shakespeare Yaşıyor) etkinliklerinin bir parçası olan Shakespeare Aramızda programı bugün başladı. 

İlhami Algör ile programımızın bu ikinci bölümünde edebiyatın, tarihi bir anlatı olarak kullanmasını, bunu dönüştürmesini, eserlerinin birbirini tamamlayıcı yönlerini; suskunluğun anlatısını yazmayı konuştuk.

Dışlama, Kutsama, Tanı koyma, Sınıflama, Yok etme, Kurban, Özgürlük, Alay, Kolektif delilik

Tarihte ve anbean günümüzde örnekleri çokça görülen kolektif deliliğin, bireysel olandan büyük tehlikelere yol açtığı dünyamızda, kime, niye, ne adlar koyarak deli diyoruz? Geçmişe, bugüne ve araştırmalara bakarak biz, bu sözcüklere vardık.