Gündem kategorisinde yer alan içerikler

Şiddeti ve karmaşıklığı giderek artan çevre sorunları artık hepimizin sağlığını ve varlığını tehdit eder hale geldi ve insanlık bu bilinmezler denizinin ortasında kendine yön gösterecek bir referans noktası arıyor. Çevre gazeteciliği bu noktada bir kutup yıldızı olma çabası belki de. Sudan Gelen'de Akgün İlhan'ın konuğu olan Büşra Akman ile bu konuları konuştuk. 

Bu hafta Açık Bilinç’te, nörobiyolog Doç. Dr. Çağhan Kızıl ile,Alzheimer hastalığı üzerine beyindeki sinir kök hücrelerini kullanarak yaptıkları yeni araştırmalardan ve tedaviye yönelik heyecan verici gelişmelerden söz ediyoruz.

The Guardian gazetesinde yayımlanan bir haber ve söyleşinin başlığı şöyle: “İsveçli 15 yaşındaki kız çocuğu, iklim kriziyle mücadele etmek için dersleri asıyor.” İsveç’in gelmiş geçmiş en sıcak yazının ardından, Greta Thunberg, politikacıları harekete geçirmek amacıyla parlamento önünde okul grevine başladı.

Açık Gazete'nin Ekonomi Politik köşesinde Ali Bilge'yle, Türkiye'nin ekonomik durumunu, özellikle döviz kurundaki artışa bağlı olarak enflasyon oranındaki ve fiyatlardaki artışı, içinde bulunduğumuz bu önemli ekonomik zorlukları aşmaya yönelik bir politika görüp göremediğimizi  konuştuk.

Joseph Hooker’ın 70 yılı aşan upuzun kariyerinin önemli bölümü bitkileri biriktirmekle, sınıflandırmakla geçti; yeni türler keşfetti ve dünyanın farklı köşelerinde önemli floralar üzerine çalıştı. Akademik kariyeri çağdaşı birçok Viktoryen bilim insanı ile benzer bir süreci izliyor. Varını yoğunu satıp çıkılan tehlikeli yolculuklar, yıllar yılı zorlu coğrafyalarda yapılan araştırmalar, çizimler, gözlemler, atlatılan hastalıklar… Ve sonra tüm bu birikimleri bilimsel bir temele oturtma çabası.

Açık Gazete'nin Seyyare köşesinde Sezin Öney'le, İspnaya'nın Valencia kentinde Franco döneminde 1939 yılında kurşuna dizilerek öldürülen 100 kişinin gömüldüğü bir toplu mezarın bulunması haberinin üzerine, tüm dünyada ülkelerin kendi tarihlerindeki insan hakları ihlallleri ile nasıl yüzleştikleri konusunu ele alırken, söz İstanbul'da yıllardır her hafta Galatasaray Meydanı'nda barışçıl bir şekilde oturarak gözaltında kayıp olan yakınlarının akıbetini soran Cumartesi Anneleri'nin 700. buluşmasının polsi tarafından engellenmesi, kayıp yakınlarının şiddet uygulanarak gözaltına alınmaları ve Osman Kavala'nın haksız tutukluluğunun devamı gibi kendi ülkemizdeki hak ihlallerine geldi.

Çevre/ekoloji mücadelelerinde zaman zaman tanık olduğumuz nöbetlerden birini konuşacağız bugün. 66. Bursa'nın Karaağız Köyü'nde süren nöbette bütün köylü, köyün girişine kendilerine haber dahi verilmeden kurulmak istenen Biyokütle Enerji Santralı'na karşı sabah akşam beklemede.

Karaağız Köyü Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği Başkanı Hayri Sönmez ve Halk Sağlıkçı Prof. Dr. Kayıhan Pala ile konuşuyoruz.

Köklü bir zihniyet değişimi geçirmedikçe, sözde değil özde özgürlükçü, demokrat, adil olmayı başaramadıkça, ayıbımız da zulüm karşısında güçsüzlüğümüz de sürecek demektir.

Bir önceki Müşterekler programında Hükümetin açıkladığı 100 günlük icraat programı üzerinden ekonomik krizin faturasının emeği ile geçinenlere ve dar gelirlilere çıkarılmaya hazırlanıldığı üzerine konuşmuştuk. Bu hafta ise ekonomik, ekolojik veya politik krizlerin şirketler tarafından nasıl fırsata çevrildiğine odaklandık.

Gezegen bizim şiddetli saldırımız altında Antroposen (İnsan Çağı) adı verilen bir döneme geçiş yapmakta. İnsanların sayısı 7 milyarın üstüne tırmanmış durumda. Karşılıklı bağımlılık ilişkisi içinde olan hava, su, buz ve kayalar değişim geçiriyor. Hararet yükseliyor. Antroposen, büyük olasılıkla insanlar ve diğer türlerin çoğu için yok oluşla ya da kitlesel bir soy tükenişi ile sonuçlanırken, aynı zamanda bilinen yaşam biçimlerinin büyük çoğunluğunu devre dışı bırakacak iklim koşulları yaratacak.

Bu hafta Açık Bilinç’te, bilim dünyasında kısa bir gezinti yaptık ve şu yeni haberlere değindik: Ay'da keşfedilen su kütleleri; 50 bin yıl öncesinden insansı bir melez kız çocuğu; Kardiyovasküler hastalıklarda Omega-3 tartışması; İnsan-Robot iletişiminde yeni bir aşama.
 

Botanik bahçesi felsefesini nasıl kurarız, geleceğe uzanan bir botanik bahçesi tanımını nasıl kurgulanmalı? Program konuğumuz Düzce Ün. Orman Fak. Orman Botaniği Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Necmi Aksoy ile sohbetimiz bu hafta da devam ediyor.

Bu hafta 25 Ağustos Cumartesi gününe denk gelen Radyo Agos'ta gündemimiz Cumartesi Anneleri'nin 700. buluşmasıydı. Bu sabah, programın yayınlandığı saatlerde gözaltında kaybolan evlatlarının akıbetini sormak için anneler ve yakınları hak arayışlarının 700. haftasında Galatasaray Meydanı'nda olacaktı. Radyo Agos'ta konuklarımızla Cumartesi Anneleri'ni konuşurken, bu buluşmaya izin verilmedi, polis plastik memi ve biber gazı ile müdahale etti 34 kayıp yakını gözaltına alındı.

Monsanto’nun ürettiği Roundup ve RangerPro adlı herbisitlerde (otkıranlar) bulunan glifosat yüzünden kansere yakalandığı iddiasıyla şirkete dava açan Dewayne Johnson’a 289,2 milyon dolar tazminat ödenmesi kararı çıktı. İki ay süren bu dava Monsanto’ya karşı glifosat hakkında görülen ve kazanılan ilk dava olarak tarihe geçti. Türkiye'de de on yıllardır kullanılan bu zehrin, Monsanto'nun  ve sadece Johnson’un değil, hepimizin hikâyesini Sudan Gelen'e konuk olan Yeşil Gazete yazarı Ayşe Bereket’le konuştuk.

Uluslararası Matematik Birliği'nin 2010 yılından bu yana dört yılda bir düzenlediği Leelavati Ödülleri'nin üçüncüsü Ali Nesin'in oldu. Ali Nesin Açık Dergi'de konuğumuzdu.

Bu hafta Ekonomi & Ekoloji'ye Türkiye'de yüzden fazla yerde çıkan yangınlarla ilgili haberleri ve bunların iklim değişikliği ile bağlantısını konuşarak başladık. Daha sonra, Bursa, Antalya ve Cunda'da daki yangınların yanısıra Dersim'in Hozat ilçesinde neredeyse bir haftadır süren ve "güvenlik nedeniyle" zamanında müdahale edilmediği belirtilen yangını Dersim Baro Başkanı Barış Yıldırım ile konuştuk. Barış Yıldırım'la bölgenin ekosisteminin ayırıcı özelliklerine, önemine ve bu ekosistemin korunması için yapılması gerekenlere, ayrıca bölgenin diğer ekolojik sorunlarına da değindik.

Bu hafta Dolar ve Euro’nun yükselmesinin yaratacağı ekonomik krizin su varlıklarını ve diğer müşterekleri nasıl etkileyeceğini ele almaya çalıştık. 2008 krizi sonrası ABD ve Avrupa ülkelerinde yaşanan kemer sıkma politikalarına karşı yükselen su hakkı hareketlerini hatırlattık.

Türkiye'de iyiliğin de kötülüğün de her çağda inadı baki, buna şahitlik ediyoruz. İki taraftan biri mutlaka kazanacak demeyeceğim ama bu süreçte mücadele eden insanların inadını düşününce de mutlaka  ve gönül rahatlığıyla "Bir başka tarih yazılacak" diyebiliyorum. "Soma Nöbeti" bu zamanda ülkede bir haberi takip etmenin benim için yeni bir formülüydü, Türkiye'ye yaratıcılığımızı tetiklediği için teşekkür ediyorum.

Botanik bahçeleri, ülke florasındaki bitkilerin sergilendiği bir açık hava müzesi olmaktan öte, çevre baskısını artarak hissettiğimiz bu dünyada, sunduğu bilimsel araştırma olanaklarıyla doğanın ve insanoğlunun geleceği açısından da son derece önemli mekanlar. Peki, botanik bahçesi nedir; diğer bahçe türlerinden hangi özellikleriyle ayrılıyorlar? İlk botanik bahçeleri hangi tarihe uzanıyor, ne amaçla kurulmuş? Program konuğumuz Düzce Ün. Orman Fak. Orman Botaniği Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Necmi Aksoy sohbetimizde, bu soruları yanıtlarken bizim bahçe geleneğimizin köklerinden de söz ediyor...

Altın Saatler'de bu hafta Kanada Trent Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Ekonomik Kalkınmalar Bölümü'nden Prof. Dr. Feyzi Baban konuğumuzdu. Dr. Kim Rygiel ile birlikte yazdıkları ve İKSV tarafından yayımlanan ve mülteci ve göçmenler ile ev sahibi nüfusun uzun vadede bir arada yaşama pratikleri geliştirmesinde kültür ve sanatın rolüne odaklanan "Birlikte Yaşamak: Kültürel Çoğulculuğu Sanat Yoluyla Geliştirmek" başlıklı rapordan yola çıkarak bu alanda hem Avrupa'nın çeşitli ülkelerindeki hem de ülkemizdeki durumu konuştuk.

Dünya bir gıda krizinin ortasında. Tükettiğimiz gıda maddelerinin su ayakizi, karbon ayakizi kısacası ekolojik ayakizi muazzam boyutlara ulaşıyor. Sürdürülebilir bir biçimde beslenme için tarım, gıda ve tüketim sistemlerinde bir evrime ve süreçte agroekolojiye ihtiyacımız var. Norwegian University of Life Sciences’tan agroekolojist İdil Akdöş agroekolojinin felsefesini, uygulamalarnıı ve doğayla uyumlu sosyal hareketlerini anlatıyor. Başka bir gıda ve tarım, başka bir dünya mümkün! Değişmek ve değiştirmek gerçekten mümkün.