Gündem kategorisinde yer alan içerikler

Bağımsız belgesel yönetmeni ve görsel antropolog Eda Elif Tibet'in çektiği belgesel Ballad for Syria (Suriye İçin Balad), Suriye’deki savaştan kaçarak İstanbul'a yerleşen Maisa Alhafez’in ve burada kurduğu İstanbul Çok Sesli Mozaik Korosu’nun hikâyesine odaklanıyor. Filmde tek bir karakter üzerinden pek çok hikâyeyi aynı anda izliyoruz. Eda Elif Tibet Açık Dergi'de konuğumuz oldu. 

Açık Bilinç'te  geçtiğimiz 6 hafta boyunca "Geleneksel, Alternatif ve Tamamlayıcı Tıp" başlıklı bir seri program yaptık. Bu seri kapsamındaki bütün programları bir arada derli toplu bir şekilde burada bulabilirsiniz:

Açık Gazete'nin Ekonomi Politik köşesinde Ali Bilge, KHK ile ayrılmak zorunda kaldığı işine dönmek için aylardır açlık grevi yaparak direnen akademisyen Nuriye Gülmen'le Ankara'da yaptığı görüşmeye ait izlenimlerini paylaştı. Daha sonra  OHAL ve KHK'lar altında Türkiye'nin insan hakları ve demokrasi açısından içinde bulunduğu durumu konuştuk.

Hukuk Güvenliği'nde bu hafta İnsan Hakları Hukuku Uzmanı, Avukat Duygu Köksal stüdyo konuğuydu. Programcımız Aynur Tuncel'le beraber insan hakları açısından Türkiye'nin OHAL altında geçen 2017 yılını değerlendirdiler.

İyi ve Kötü programlarının 7.sinde vardığımız sözcükler...

Her yıl olduğu gibi 2017'nin ardından da bir yıl sonu muhasebesi yapmak istedik. Umuyoruz ki, 2018 gezegenimiz ve üzerindeki tüm canlılar için umudun hakim olduğu bir yıl olsun.

2016 yılını kana bulayan terör örgütü Irak Şam İslam Devleti ya da kısaltılmış ismiyle IŞİD, yeni yılın ilk saatlerinde, saat 01.15’te İstanbul’un lüks eğlence mekânı Reina’da yılın ilk kanlı eylemini gerçekleştirdi.

Cüce Şubat, ülkede demokrasinin de iyice cüceleşmesine tanık olunduğu bir aydı. Demokrasinin en temel dayanaklarından biri, “Dördüncü kuvvet” medyanın yerinde yeller esiyordu. Reuters haber ajansının da belirtiği üzere, Türkiye “zorlu koşullarda haber geçilen” bir ülkeydi. Saygın uluslararası düşünce kuruluşu Freedom House Dünyada Özgürlükler Raporu'nda Türkiye'yi 2016'da özgürlüklerin en çok gerilediği ülke ilan etmişti bile.

Dünya Küresel iklim değişikliği heyulasını hem gündelik hayatında, hem de bilimsel raporlarda ortaya çıkan gerçekler eşliğinde her geçen gün daha şiddetli bir şekilde idrak etmeye devam ediyordu. Yayınlanan son raporlara göre, gezegenin doğal karbon depoları olan Alaska, Kanada, İskandinavya ve Sibirya’daki permafrost (yani sürekli donmuş toprak) tabakaları hızla erimekte dünya geri dönülemez bir uçuruma doğru koşar adım ilerlemekteydi.

Nükleer savaş, iklim değişikliği tehditleri ve insan hakları ihlalleri ile mahşerin 4 atlısını oluşturan kimyasal silah saldırıları 2017 yılının Nisan ayında yine dünyanın gündemindeydi.  

Amerikan Uzay dairesi Nasa'nın 137 yılın en sıcak Haziran ayı ölçümlerini yaptığı 2017 yılının tam ortasında, NASA’nın bağlı olduğu devletin başkanı milyarder emlakçi ve TV yıldızı Donald Trump, dünyanın kişi başına en fazla karbon emisyonu yapan ülkesini, gezegeni iklim yıkımından kurtarmak için son çaba olan Paris İklim Anlaşmasından çektiğini açıkladı.

2017 yılının Temmuz ayının ortasında bu ana dek kayıtlara geçen en büyük buzdağlarından biri, Antarktika'dan koptu. Kıbrıs'ın yaklaşık üçte ikisi büyüklüğünde olduğu söylenen kitlenin, bölgedeki deniz ticaret yollarında problem yaratabileceği kaygısıyla gözlem altında tutulduğu söyleniyordu ama tehlikenin gemilerden ve ticaretten daha büyük olduğu söylenebilirdi.

Dünyanın en trajik gerçeklerinden bir olan gıda ve su kaynaklarınn aşırı tüketimi durumu bu yıl itibariyle had safhaya ulaştı.  Dünya’da bir senede üretilebilen gıda ve su kaynakları, önceki yıllarda ekim aylarında tükenirken, bu yıl 2 Ağustos itibarıyla tükenmiş oldu.

İnsanlık, dünyayı içinde bulunan canlılarla beraber hızla değiştirmeye devam ediyordu. ABD’li bilim insanları iklim değişikliği dolayısıyla olgunlaşma süresi değişen mürver meyvesini somona tercih etmeye başlayan Alaska boz ayılarının artık vejetaryen beslenmeye başladığını ya da buna mecbur kaldığını açıkladı. Araştırmacılar uyarıyordu: Böyle giderse iklim değişikliğinin türler arasındaki bu etkileri, ekosistemleri altüst edebilirdi.

2017 yılının Ekim ayında dünya gündemi, halkların kendi kaderlerini tayin etmek için gittikleri seçimler ve o kararlara engel olmak için harekete geçen iktidarların güç kullanımı örnekleriyle şekillenir gibiydi.

Kasım ayında ülke nüfusunun yüzde 8'e yakınını oluşturan kişinin, haklarında ilk derece soruşturma yürütülmekte olan şüpheli vatandaş hukuki statüsünde olduğu ortaya çıkıyordu.

İstanbul Sanat Merkezi, şehrin ressamları, tiyatro ekipleri, müzisyenleri ve partilerine ev sahipliği yaparken, bu çeşitliliği sağlayan kültür kısmının yanında toplumsal hareketlere de ev sahipliği yapmıştı. Bu ekiplerden biri günümüzde ismi iyi bilinen ama kendisi pek 'konuşmayan' ilginç bir örgütlenme biçimi: Adsız Alkolikler. Ekibin 28 yıllık üyesi Mehmet Bey, Tarlabaşı Bulvarı'nda yer alan Manastır'da 1995'ten itibaren en az 4-5 yıl geçirdiklerini anlatıyor ve 'Günümüzdeki binalardan farklı olarak bir ruhu vardı, başka bir yere girdiğini hissederdin" diyor. Adsız Alkolikler ekibi içinde ise mekân 'han' olarak anılıyor. Programda Adız Alkoliklerden Mehmet Bey'i ve Betül Hanım'ı ağırlıyoruz.

Birkaç gün önce çıkarılan 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 37. maddesine eklenen: “Resmî bir sıfat taşıyıp taşımadıklarına veya resmî bir görevi yerine getirip getirmediklerine bakılmaksızın, 15 Temmuz 2016 tarihinde gerçekleştirilen darbe teşebbüsü ve terör eylemleri ile bunların devamı niteliğindeki eylemlerin bastırılması kapsamında hareket eden kişiler hakkında da birinci fıkra hükümleri uygulanır,” ibaresi, ülkeye dayatılmaya çalışılan rejimin niteliğini açıkça değiştiren, niceliği niteliksel dönüşüme sıçratan adımdır.

“Cezasızlık” yani devletin suç işleyen kamu görevlilerine kol kanat germesi, Türkiye’de her zaman insan haklarını kemiren ve içini boşaltan bir kurt oldu. Bunun yol açtığı insan hakları ihlallerini birçok AİHM kararında görmek olanağı var. Ancak 15 Temmuz darbe girişiminden sonra cezasızlık yeni boyutlar kazandı.

Cesetler sahil boyunca her yere dağılmış. Definler karmaşık zira hiçkimse ölülerin– çoğu açlık ve yoksulluktan kaçan kadınlar ve çocuklar kendilerine vaadedilen bolluk ülkesine ulaşmaya çalışırken bunun yerine girdaplı sularda erken bir son ile karşılaşıyorlar–  isimlerini bilmiyor.  Seyirciler son deniz kazasının geride bıraktığı “kayalıklar üzerinde yumurta kabuğu gibi çatlayan” enkaza hayretle bakarken diğerleri hiçbirşey olmamış gibi işlerine devam ediyorlar.