Gülderen Bölük

Rızacan Kumaş ile kripto sanat, NFT fotoğraf ve metaverse’ün dünyasını ve bu dünyada fotoğrafın yerini konuştuk. Eski fotoğraf arşivleri yeniden havalandırılıp bu yeni dünyaya dahil edilebilir mi?

Dimitri Vafiadis ile "2mi3museum" adlı sanal müze projesini oluştururken nasıl bir yol izlediğini, tecrübe ve önerilerini konuştuk.

Üç kuşak boyunca fotoğrafçılık yapan bir ailede dünyaya gelen Lotte Jacobi, Bertolt Brecht, Fritz Lang, Marc Chagall gibi sanatçıları fotoğraflayan bir fotoğrafçıydı. Hayatı ve eserleriyle Jacobi'yi konuştuk.

1891 yılında geldiği Osmanlı başkentini bir çok fotoğraf karesiyle kaydeden Elisa Zonaro'nun sanat çalışmalarını ve hayat hikayesini konuştuk.

 

Üzerinde yazı ve görsellerin bulunduğu bu efemerik malzemeler dönemin stüdyolarını, ortaya koydukları işleri ve o dönemin moda eğilimlerini anlamak için başvurulması gereken önemli belgelerdir.

Rötuşun ancak dijital devrimden sonra ortaya çıktığını düşünenler olabilir. Ancak rötuşun tarihi, neredeyse fotoğrafın tarihi kadar eski.

Adeta bir sanat galerisi ve neredeyse  bir müze tadında olan, teatral dekor ve aksesuarlarla doldurulmuş ilk stüdyoların nasıl yerler olduğunu, nasıl düzenlenip tanzim edildiğini, buralarda kaç kişinin çalıştığını konuşacağız. 

Yakın tarihimize kadar meydanlarda, resmi dairelerin önünde, ada ve mesire yerlerinde görülen alaminüt fotoğrafçılar ve onların naif üretimleri fotoğraf tarihimizde önemli bir yere sahip.  Çünkü bu fotoğraflar, halkın en alt kesimine inmeyi başaran, kayıt altına alan önemli sosyal belgelerdir. 

1800’lerin ortalarında görülen ve ‘kartomania’ olarak tanımlanan fotoğraf toplama çılgınlığı, Fransız mucit Disderi’nin tasarımından sonra yaşandı. Yeni bulunan kartvizit format fotoğrafı ucuzlattı ve halk tabakasına doğru yaydı. İşte olanlar da ondan sonra oldu...

İcadından sonraki ilk zamanlarında fotoğraf ne kadar resme benziyorsa o kadar başarılı kabul ediliyordu. Tabii ressamlar da konularını ve detayları ince ince işleyip, gerçekmiş gibi resimler yaparak fotoğrafa yaklaşıma çabası içindeydiler. Zamanla bu iki sanat birbirini pek çok açıdan etkiledi. İşte bu haftaki konumuz fotoğrafla resim arasındaki, bir dargın bir barışık ilişkiye dair.