Yer Yüzleri'nde

Konuğumuz Altınbaş Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Öğretim Üyesi Deniz Türker ile çeper ve çeperdekiler üzerine konuşuyoruz. 

Defne Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü Antakya Çevre Koruma Derneği Başkanı Nilgün Karasu ile Antakya'nın çevre sorunları beş ayrı başlıkla konuşuyoruz. 

Almanya'daki seçimlerin yansımalarını, kazananlarını, kaybedenlerini ve sonuçlarını masaya yatırırken, Alternative for Germany (AfD) partisinin göçmenlik karşıtı politikasına değiniyoruz. 

İstanbul’da yüzmenin kamusal hikâyesini konuşuyor; deniz hamamlarından plaj kültürüne, kirlilikle zayıflayan denizle ilişkimizi kaybetme sürecinden bugünün 'yüzen kentlilerine' uzanan bu yolculukta, kentin sahillerinde yeniden şekillenen yüzme deneyimlerini ele alıyoruz. 

Konuğumuz mimar ve araştırmacı Cansu Yapıcı, hem İstanbul üzerine yaptığı çalışmalar, hem de bir İstanbul yüzeri olarak kişisel deneyimleriyle şehrin denizle kurduğu bağı yeniden düşünmemize eşlik ediyor. 

2025’te bir yandan dünyada ses getiren New York kenti siyasetine bakarken, diğer yandan dünyanın yeni “cool” mekanı Kadıköy’ün nasıl Kadıköy olduğunu anlamaya çalıştık. Aramıza katılan Funda Ferhanoğlu kent tarihinden bir çok konuyu ve konuğu programımıza taşıdı.

2025 yılının son günü, bu programlarda konuştuklarımızı, ortaya attığımız soruları yeniden hatırlayarak 2026’ya giriyoruz.

20. yüzyılın ilk yarısında Doğu Yakası’nın öyküsünü, Üsküdar-Kadıköy ve Havalisi Halk Tramvayları Şirketi’nin kuruluş, yükseliş ve çözülme süreçleri üzerinden tartışıyoruz. 

Anadolu Yakası’nın gelişme öyküsü, İstanbul kent tarihi içinde birkaç paragraf ya da uzun dipnotlarla geçiştirilemeyecek kadar derin ve belirleyici. “Doğu Yakasının Öyküsü”, sorgulandıkça giriftleşen, çok katmanlı bir bilmeceyi andırıyor; pek çok yönü hâlâ karanlıkta kalan bu kentleşme tarihi, açığa çıkarılmayı bekliyor.

Murat Güvenç, bir yandan veri toplayıp bir yandan yazıya döktüğü bu çalışmada, Üsküdar-Kadıköy ve Havalisi Halk Tramvayları Şirketi’nin merkezi rolünü ortaya koyarken; aşina olduğumuz semtlerin, banliyö hatlarından ziyade tramvay şebekesi üzerinden, ABD ve Birleşik Krallık’ta gözlenen “tramvaya bağlı alt kentleşme” (streetcar suburbanization) süreciyle şekillendiğini gösteriyor.

Yer Yüzleri'nin bu ilk bölümünde, programın genel bağlamını, adını alma hikâyesini ve Metropolitika'yla bağlantısını konuşuyoruz.

Murat Güvenç'le Tarih Vakfı ve İPM işbirliğiyle Minerva Konuşmaları'nda yer alan ''Galata, sokaklar, iş yerleri ve konutlar'' üzerine konuşacağız. 

Reşad Ekrem Koçu, İstanbul Ansiklopedisi'ni yazarken İstanbul nasıl bir İstanbul’du? Ansiklopedinin yazıldığı 1940’lı yıllardan 1970’lere kadarki süreçte kent ve kentliler nasıl dönüştü? Kadir Has Üniversitesi İstanbul Çalışmaları Merkezi’nden Prof. Dr. Murat Güvenç ile mimar Yağmur Yıldırım, Salt Galata Atölye'de düzenlenen söyleşide bu soruları cevapladı. 

Bodrum Deniz Müzesi'nde açılan 'Deniz Ülkesi' sergisinin küratörleri ve sanatçıları ile bir araya geliyoruz. 

Konuğumuz Orhan Esen ile tarihi kent üzerinden Berlin'i konuşuyoruz.  

İlk Kadıköy programında değinilemeyen konular ele alıyor ve Kadıköy’ün değişen kimliği, yerel deneyimlerin bireylerin bakış açılarını nasıl şekillendirdiği ve semte dair farklı hikâyeleri masaya yatırıyoruz.

Murat Güvenç, ulaştırma altyapısındaki dönüşümleri ele alırken; Aysim Türkmen ise son yıllarda gelişen sanat ve kültür ortamını inceliyor.

İstanbul’da suya erişimin tarihsel seyrini, dönüşüm hikâyesini konuşuyoruz.

Konuğumuz Yıldız Teknik Üniversitesi İktisat Bölümü’nden araştırma görevlisi Ecem Doygun ile bugünün su sorununun ansızın ortaya çıkan bir sorun mu yoksa uzun bir zaman dilimine yayılan tercihlerin, geciken-gerçekleştirilmeyen altyapı hamlelerinin ve büyüyen mekânsal-toplumsal ayrışmaların birikimi mi olduğu sorusundan hareket ile 19. yüzyıldan itibaren İstanbul’un suyla kurduğu ilişkiyi birlikte yeniden düşünmeye çalışıyoruz.

Konuğumuz Apaçık Radyo programcısı Yağmur Yıldırım'ın doktora tezini, "YÜZYIL ORTASI İSTANBULU’NDA KENT FANTAZİLERİ: EDEBİYAT, MEKÂN VE KENTİN PSİKOSOSYAL ÜRETİMİ (1945–1960)" konuşuyoruz. O dönemde yazılmış romanlar üzerinden dönüşen kente ve değişen kentlilere göz atan bu tezi Yağmur'un kendisinden dinliyoruz.