Omelas

Konuğumuz bilimkurgu ve sinema üzerine inceleme yazıları bulunan Buğra Şendündar ile bilimkurgu sinemasında artık bir kült haline gelmiş Alien serisi üzerine konuşuyoruz. 

Fermi Paradoksu ve bu paradoksa çözüm olarak önerilen hipotezlerden birkaçı üzerine konuşuyoruz. 

Jülide Kayaş ve İsmail Yamanol, 57. yayın döneminde dinleyicisiyle buluşan Omelas programını tanıtıyor.

'Robot nedir?', 'Tembel yaradılışlı olmasak robotlar olsun ister miydik?', 'Robot tahayyülümüz nerelerde karşımıza çıkıyor?' gibi sorulara cevaplar vermeye çalışıyoruz. 

FABİSAD yöneticilerinden Arzu Taşçıoğlu ve Ozancan Demirışık ile geçtiğimiz hafta verilen 10. GİO ödüllerini değerlendiriyoruz.

Bilimkurgu eserlerinin ağırlıklı bir kısmının olmazsa olmazı uzaylılar bilimkurgu eserlerinde nasıl temsil ediliyorlar? Humanoid uzaylı temsilleri teknolojik ve toplumsal değişimlerden nasıl etkileniyor? 

Bu hafta bilimkurgunun nasıl ortaya çıktığından, bilimkurgunun farklı tanımlarından söz edecek, bilimkurgunun evrelerine değinmeye başlıyoruz. 

İlk olarak sanayi devriminden ve sanayi devriminin robotları kurgulamamız üzerindeki etkilerinden, 18. yüzyıl ortalarından konuşuyoruz. Ardından, edebiyatta ismi hâlâ robot olmasa da kendiliğinden hareket eden makinelerden söz eden örneklerin peşine düşüyor, Herman Melville'in Çan Kulesi adlı öyküsündeki robot - makine çarpıcı tasvirini alıntılıyoruz. 

Osmanlı Türkçesiyle yazılmış olan pek çok eseri Latin alfabesine aktaran Merve Köken'i konuk ediyoruz. Karakarga Yayınları'nın Kayıp Kitaplar Kütüphanesi serisinde yer alan bu eserler arasında, Başka Dünyalarda Canlı Mahlukat Var Mıdır?, Canvermezler Tekkesi, Sergüzeşt-i Kalyopi, Bir Hatıra-i Pejmürde, Makinalı Kafanın Esrarı ve son olarak Perviz sayılabilir.

Konuğumuz yazar Seran Demiral ile çocuk edebiyatında bilimkurgu konusunu konuşuyor; çocuklar bilimkurguya nasıl yaklaşıyor, çağımızın medya bombardımanı hayal güçlerini nasıl etkiliyor, yayınevlerinin bu konudaki yaklaşım nedir sorularına yanıt arayarak konuğumuzun çocuklarla yürüttüğü çalışmalardaki gözlemlerini bu bakış açısıyla değerlendiriyoruz.

Kökeni Samsatlı Lukianos'a kadar uzanan yerli bilimkurgu tarihinde Tanzimat döneminin fennî edebiyatına kadar olan süreci konuştuk. 

Robotları konuşmaya devam ederken, rotamızı beyazperdeye kırıyor ve 'Sinemada hangi robotlar var?', 'Bunları nasıl ayırıyoruz?', 'Android nedir?', 'Cyborg nedir?' sorularını cevaplandırıyoruz. 

Konuğumuz editör, çevirmen ve yazar Ozancan Demirışık ile 2016 yapımı bilimkurgu filmi Arrival üzerine konuşuyoruz. 

Ray Bradbury, "Hayal edebildiğin her şey kurgu, başarabildiğin her şey ise bilimdir. İnsanlık tarihi başlı başına bilimkurgudur," demişti. O halde, "Bugün, yarın ve daima bilimkurgu!" diyoruz.

Bu bir veda değil, fakat ufak bir yaz arası veriyoruz; Omelas'ın iki yıllık macerası bugün son buluyor.

Osmanlı ütopyacılığıyla birlikte Tanzimat sonu ve sonrası yerli bilimkurgu edebiyatından söz ediyoruz.