Bağımsızlar

Bağımsızların ikinci yayının konuğu Halka Sanat Projesinin kurucu ve yöneticilerinden, araştırmacı ve sanatçı İpek Çankaya. İpek Çankaya ile 2017 yılında tamamladığı “Türkiye’de Sanat Sermayesi, Kamusal Alan ve Sanat İnisiyatifleri İlişkisine Eleştirel Bir Bakış“ başlıklı tezi üzerinden Türkiyede 80 sonrası sanat alanına bakıyoruz. Sanat inisiyatiflerinin tanımından, yasal çerçevede konumlanamayışına, kamusal alandaki  rollerine bakıyor, simgesel kamusal alan üzerine konuşuyor; inisiyatiflerin devlet ve sanat sermayesi ile ilişkilerine değinmeye çalışıyoruz. 

Bu hafta Devran Bengü ve Esma Çuravcı ile kamusal alanın ve şehrin belleğinin oluşumunda bağımsızların rolü ve etkisini tiyatrolar üzerinden konuştuk. Bu günlerde Kadıköy’de Moda, Yeldeğirmeni bölgesinde üretmeye ve paylaşmaya devam eden 30 civarında bağımsız tiyatronun özgün ve emek yoğun üretim modelleri ve dayanışma ile şehrin kültürel hayatını ve yereli nasıl dönüştürdüklerini konu ettik. 

Araştırmacı ve akademisyen Funda Lena ile bağımsızların yarattığı kültür sanat endüstrinisinin görünürlüğü, veri toplamama ve alanın savunuculuğu için bilgi üretme sorunu üzerine konuşuyoruz. Bir yandan bağımsızların yarattığı ekponominin boyutu öte yandan bu görünmeyen ekonominin sorunlarını ele almaya çalışıyoruz. Bağımsızlar yerleşik kurumsal yapıların yanında büyük bir ekonomi yaratırken ekonomik boyutunun dışında da kültür sanat alanındaki sosyal olarak dönüştürücü etkisi üzerinde duruyoruz.

Bağımsızlarda bu hafta geçtiğimiz yıl Ocak ayında konuk ettiğimiz Antakya'dan Akış Hikayeleri Kolektifi’nin çalışmasını paylaşmak istedik.

Antakya’daki Asi Nehri’nin unutulmuş hafızasını ve hikayelerini bir araya getiren bu çalışma Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi’nden Ebru Bingöl, italyan kolektif Paesaggi Migranti ve sinema alanında çalışmalar yapan Erinç Ulusoy’un bir araya gelerek 2020 yılında gerçekleştirdikleri kolektif bir animasyon belgesel. Tayfun Türkkanın seslendirdiği çalışmanın animasyonlarını ise Bilal Geliç, İrem İnce Keller ve Alper Kara çizdi.

Bugünden geçmişe bakmak, günümüzden geleceğe bir iz bırakmak için bu coğrafyanın hikayelerini bize aktaran belgeselin seslendirmesini sizlerle paylaşıyor, kaybettiğimiz her değerin yasını tutuyoruz.

Konuklarımız Zeynep İçöz, Hazer Kılınç ve Ekin Kula'yla işbirlikçi sanat alanı Yermekân üzerine konuşuyoruz.

Mesut Varlık ile bu kez Punto 24 Bağımsız Gazetecilik Derneği'ni konuk ediyoruz ve bağımsız gazeteciliğin sorunları, ifade özgürlüğü ve sansür, hak temelli bir sivil toplu kuruluşu olmanın güçlüklerini konuşuyoruz. Bu ay onuncu yılını kutlayan P24'ün K24, Gezegen 24, Kıraathane İstanbul Edebiyat Evi, P24 Akademi ve Kıraathane Yayınları gibi alt birimleri ile geniş bir yelpazede yürüttükleri çalışmaları dinliyoruz.  

Sanat yaşatır, sanat umudu yarına taşır. Bu bakış açısını kendine şiar edinmiş, sanatın gücünü ve işlevini önemseyen, yeni yaşamı kurabileceğine inanmış sanat insanları tarafından 2019'da kurulan Antakya Sanat Derneği’ni Edip Yeşil ile konuşuyoruz.

Konuklarımız Ramazan Bayram ve Rıdvan Aşar ile Hangi Sergi Nerede Platformu üzerine konuşuyoruz. Mardin Bienali sürecinde ortaya çıkan ve aslında oluşumu 3. Mardin Bienali'ne kadar geri giden platform, bölgede toplayıcı bir rol oynuyor. Bir yandan bağımsız sanatçıların ve mekanların görünürlüğünü sağlarken, öte yandan sanat ortamında canlılığa ve bağımsız sanat ortamının örgütlenmesine katkıda bulunuyor.

Eskişehir merkezli yeni bir yayın olan Buşone Fanzin’den Azra Yakar ve Onur Erkaya ile kim oldukları, ne yaptıkları ve gelecek projeleri üzerine konuşuyoruz.

Konuklarımız İzmir Akdeniz Akademisi’nden Zeynep Özen Barkot ve Ayşegül Sabuktay ile İzmir’de 24 Şubatta gerçekleştirdikleri İzmir Kültür İnisiyatifleri Buluşması üzerine konuşuyoruz. Kendileriyle, İzmir Belediyesi'nin bir müdürlüğü olarak kültür sanat alanındaki paydaşların katılımını arttırmaya çalışan İzmir Akdeniz Akademisi’nin yapısı ve Bağımsızlar'a bakışını anlamaya çalışıyoruz.

Direnişin Kendisi ve Formu Olarak Sanat adlı kitap üzerine, kitabın editörü Barış Acar ile bir araya geliyoruz. 

Mekâna özgü, süreç odaklı ve performatif sanatsal araştırmalar yürüten, disiplinler ötesi bir kolektif olan HemCereyan, “birlikte öğrenme”, “kolektif üretim”, beden–mekân ilişkisi ve öğretensiz/öğrencisiz öğrenme gibi kavramlar etrafında yürüttükleri pratikleri anlatıyor. 

HemCereyan’ın nereden estiğini, nasıl cereyan ettiğini ve hangi yönlere meylettiğini konuklarımız Şafak Çatalbaş, Ali Şahan Kuru, İris Ergül, Ilgın Hancıoğlu, Buse Aktaş ve Fırat Yusuf Yılmaz ile konuşuyoruz.

Buradayız Hatay Derneği'ni konuğumuz Mehmet Ali Gümüş ile konuşurken; deprem sonrası bir Instagram postu ile başlayan inisiyatifin 40 gün gibi kısa bir sürede derneğe dönüşmesinin, birlikteliğin ve dayanışmanın zor ama güç veren hikayesini dinliyoruz.
 

Bağımsızların üçüncü yayın konuğu Yeliz Kahya ile kent ve kamusal alan üzerine bir söyleşi gerçekleştiriyor, Bağımsızların kentin kamusal alanlarını çeşitlendirme ve dönüştürmedeki rolü üzerine konuşuyoruz. Bağımsız girişimler kenti daha demokratik kılıyor yeni ifade alanları açıyor, kentin kültürel çeşitliliğini arttırıyorlar. Bağımsızlar olmadan kamusal alanın kamusallaşamayacağını, kamusal alan olmadan bağımsız olunamayacağına vurgu yapıyoruz.