Açık Bilinç

12 Mart 2013: Açık Gazete'de Güven Güzeldere ile sosyal psikolojide sosyal uyum -konfomite- ve otoriteye itaat konusu ve sosyal psikolog Stanley Milgram'ın meşhur elektroşok deneyini konuştuk.

Açık Bilinç 6 Kasım 2012

Üç bölümden oluşacak yeni serimizin ilk bölümünde Yalansavar sitesi kurucusu ve yazarı Dr. Işıl Arıcan ile konuştuk.

Kişisel yazışmalarımız başkaları tarafından nasıl izlenebilir (veya izlenemez)? Bilgisayarımızı ve telefonumuzu casus yazılımlara karşı nasıl koruyabiliriz?  Nelere dikkat etmeliyiz? İçinde casus yazılım barındıran bir telefon kullandığımızı nasıl anlayabiliriz? 
Konuğumuz Prof. Tuna Tuğcu ile casus yazılımlar üzerine olan ikinci programımızda bu tür pratik sorulara yanıt arıyoruz.

19. yüzyılda çok rağbet gören 'Frenoloji' nedir, nasıl ortaya çıktı, sonra niye gözden düştü? Kafatasçılıktan nasıl farklı? Bir kişinin Türk olup olmadığı, kafatası biçiminden anlaşılabilir mi?

Bilim tarihinin en ilginç tuhaflıkları ve sahtecilikleri neler? Bilimde yapılan sahtekarlıklar ne derecede yaygın, niçin? İntihal ve sahteciliğin önüne nasıl geçilebilir? Konuğumuz Prof. Selim Badur örneklerle anlatıyor. 

Darwin'in 1859'da yayımladığı Türlerin Kökeni'nden bu yana geçen 165 yılda evrim kuramında neler değişti? Evrimsel yaklaşımın bugün biyolojideki yeri ne? Evrim kuramı serisinin son bölümünde, biyolog ve kuşbilimci Prof. Utku Perktaş anlatıyor. 

'Geştalt Kuramı' nedir? Geştalt kuramı ile terapisi arasındaki ilişki nereden kaynaklanıyor? Bilime ve insana Geştalt yaklaşımı ne şekilde farklı? Geştalt Psikolojisi konusunda uzman bilişsel psikolog Dr. Esra Mungan ile
konuşuyoruz. 

10 Haziran'da aramızdan ayrılan Türkiye'nin en tanınmış beyin cerrahı Prof. Gazi Yaşargil'i anıyoruz.

Prof. Gazi Yaşargil kimdi ve beyin cerrahisine ne gibi yenilikler getirdi?

Konuğumuz Prof. Ersoy Kocabıçak anlatıyor. 

Açık Bilinç 29 Aralık 2015 29 Aralık Salı 09:30 Açık Bilinç'te karbon dioksit artışının insan kognisyonu üzerindeki olumsuz etkilerini tartışacağız. Haberler kötü: İklim değişikliğiyle gezegenimizi felakete sürüklerken, bir yandan da bununla baş etmek için gereken zihinsel yeteneklerimizi yitiriyoruz. Endüstri devriminden bu yana atmosferde giderek yükselen CO2, insanlık tarihinde en üst seviyelere ulaşmış durumda. Önlem alınmazsa atmosferdeki CO2 seviyesinin yüzyılın sonunda milyonda 900 parçacık seviyesine ulaşacağı öngörülüyor. Yüksek CO2 seviyeleri insanlarda bilgi işleme, stratejik düşünme, kriz yönetme gibi bilişsel yetenekleri ciddi şekilde sekteye uğratıyor. Karbon dioksit artışının karar verme mekanizmalarımız üzerindeki olumsuz etkileri, Berkeley'de 2013 yılında yapılan bir çalışmayla belgelenmişti. Harvard Ün.'de yapılan yeni bir araştırma, çalışma ortamlarındaki yüksek CO2 seviyesinin kötü etkilerini teyid etti. Berkeley (2013) ve Harvard (2015) araştırmalarına şu bağlantılardan ulaşabilirsiniz: http://eetd.lbl.gov/sites/all/files/lbnl-6148e-is_co2_an_indoor_pollutant_v3.pdf http://ehp.niehs.nih.gov/wp-content/uploads/advpub/2015/10/ehp.1510037.acco.pdf Paris iklim zirvesinden yeni dönmüş olan Ömer Madra, programda bu konuları anlatan Joe Romm'un "Climate Change: What Everyone Needs to Know" başlıklı yeni kitabından da söz edecek.

Açık Bilinç 25Ağustos 2015 Bu hafta Açık Bilinç'te cevap aradığımız soru: Canlılar niçin yaşlanır? Ömrümüzü 2 kat uzatmak mümkün mü? Diyete bağlı olarak ve kalori alımının kısıtlanmasıyla kimi canlılarda yaşam beklentisinin uzatılabildiği uzun yıllardır biliniyordu. UCSF'de biyoloji profesörü olan Dr. Cynthia Kenyon, 1993'de basit bir genetik modifikasyonla C. Elegans kurtçuğunun yaşamının 2 katına çikartılabileceğini gösterdi. Benzer çalışmalar artık memelilerde de yapılıyor. Basit genetik değişikliklerle yaşlanma sürecini yavaşlatma araştırmaları sürüyor. İnsanlar için genetik bir "yaşam iksiri" bulmak, insan ömrünü 2 ya da 10 kat uzatmak mümkün olabilir mi? Dr. C. Kenyon'un yeni projesi bu! Dr. Kenyon'un insan ömrünü uzatma projesinin fonunu ise dev bir şirket sağlıyor: Google! Evrim serimizde bu hafta yaşlanmanın genetik mekanizması ve ömür uzatma araştırmalarını tartışıyoruz.

Açık Bilinç 21 Nisan 2015 Bu hafta Açık Bilinç'te ırkçılığın psikolojik kökenlerini bilim tarihi içinde tartıştık. "Cultural Psychiatry" dergisinin Nisan 2015 sayısında Dr. Steven Moffic ırkçılığın ruhsal bir hastalık olarak teşhis edilebileceğini öneriyor. Aynı makalede, ırkçılık konusunda bilim tarihinden ilginç bir sayfanın sözü geçiyor. Dr. Samuel Cartwright 1851'de "New Orleans Medical and Surgical Journal" dergisinde yayımladığı makalede "Drapetomania" ismini verdiği bir hastalık tarif eder. Cartwright'e göre Drapetomania ABD'de güneyli kölelerin plantasyonlardan kaçmalarına neden olan bir hastalıktır ve tedavi edilemesi gerekir. ("Report on the Diseases and Physical Peculiarities of the Negro Race.") Programda ayrıca ırkçı sözleri yüzünden bilim hayatı sona eren Nobel ödüllü biyolog James Watson'dan da söz ediyoruz.

Açık Bilinç 16 Aralık 2014 Açık Bilinç'te A.B.D. Senatosunun geçen hafta hazIrladığı raporda sözü geçen ve C.I.A. sorgulama yöntemlerinden olan "öğrenilmiş çaresizlik" kuramından ve bunları geliştiren psikologlardan söz ediyoruz.

19 Ağustos 2014: Açık Bilinç'te beyin bilimleri tartismalarina geri donerek beyinde plastisite ve ogrenme konusunu konusuyoruz. Konugumuz Prof. Dr. Hakan Gurvit.

15 Nisan 2014: Açık Bilinç'te bu hafta, Harvard Üniversitesi öğretim görevlilerin Harvard Üniversitesi Rektörü'ne gönderdikleri Üniversite'nin fosil yakıt yatırımlarından ayrılmasını talep eden mektubunu ele aldık.