Didik Didik Freud

Didik Didik Freud'un 17 Mayıs 2004 tarihli üçüncü bölümünde programcılar, Freud'un evliliğini, Martha'yla kurduğu komployu, dinî ritüellere yaklaşımını, çocuklarıyla ilişkisini, kızı Anna'nın hayatındaki yerini didiklerken, Freud'un kriz dönemlerinin getirdiği yaratıcılıkla, gündelik hayatında yaşadığı "muhteşem monotonluk ve muhteşem yalnızlık" üzerine konuşuyorlar.

4 Ekim 2004 tarihli programda Servet-i Fünun döneminden sonra kendini tanıma aşamasını tamamlayan Tevfik Fikret, Rübab-ı Şikeste'yi kapatarak toplumla hesaplaşma dönemine giriyor; "Sis" şiirini yazıyor, sis altında gördüğü toplumun kimliksiz ve kişiliksiz olduğunun altını çiziyor ve felaketi haber vermeye çalışıyor.

24 Mayıs 2004 tarihli programda Serol Teber ve Şenol Ayla, Freud'un hayatının dönüm noktası olarak Paris'i, gece hayatını, Louvre Müzesi ve Michelangelo'nun eserlerini, Charcot şokunu ve Freud'un melankoli nöbetlerini konuşuyorlar. Freud, insanın toplumsal, kültürel ve dinî baskılardan kurtulması, bireyselleşmesi ve özgürleşmesi üzerine düşünmeye başlıyor. Ve sahneye dünyanın ilk psikanaliz hastası Anna O. çıkıyor.

11 Ekim 2004 tarihli programda Osmanlı İmparatorluğu çökme dönemindeyken İstanbul'da destopik baskı giderek artıyor. Tevfik Fikret Abdülhamid'e yapılan başarısız suikast girişimi üzerine "Bir Lâhza-i Teahhur" şiirini yazıyor, hem sağ hem sol kesim tarafından eleştiriliyor, Aşiyan'daki fildişi kulesine sıkışan Fikret, gördüklerini söylemekten çekinmiyor, Tanin gazetesi yayın hayatına başlıyor.

Anna O. hikâyesi devam ediyor, Freyd'un Fliess'e yazdığı mektuplar açıkarttırmaya çıkarılıyor, Freus bu mektupların okunmamasından korkuyor, Avrupa aristokrasisinin ünlülerinden Marie Bonaparte mektupları alarak Freud'u kurtarıyor, Düş Yorumu yayımlanıyor, Viyana Çetesi kuruluyor, Yahudi Freud, "çok fazla Alman" Jung ile tanışıyor. 31 Mayıs 2004 tarihli programda, bir anlamda ortalık karışıyor.

Didik Didik Freud'un son iki programında melankoli konuşuluyor: Bir yaşam tarzı, bir ruhsal durum, bir kişilik tipi olarak melankoli; Antik Yunan mitolojilerinden Dürer'in gravürüne homo melancholicus'un özellikleri; yazar, şair, ressam ve düşünürlerin melankolisi didikleniyor.

7 Haziran 2004 tarihli programda Serol Teber ve Şenol Ayla, Freud'un hayatına giren, dünyanın en özgür, en dışa dönük ve en zeki kadınlarından Lou Andreas-Salomé'yi konuşuyor. Freud, kendisini analize başlıyor, günde 20 puro içiyor, Sabina Spielrein'dan fazlaca esinlenerek aşktaki tahrip içgüdüsü kavramını ortaya atıyor ve Kışkırtma Teorisi ile kutsal aileye darbe indiriyor. 

Meraklısı için not: Sabina Spielrein, Jung ve Freud’un ilişkilerini konu alan, David Cronenberg’in yönettiği A Dangerous Method filmi 2011’de ülkemizde de gösterime girmişti: http://www.imdb.com/title/tt1571222/

14 Haziran 2004 tarihli programda, Freud, Libido kavramının adını koyuyor, "içgüdü"yü tanımlıyor ve "bilinçdışı"nı psikanalizin temel kavramlarından biri olarak kullanmaya başlıyor. Kışkırtma teorisi Katolik Viyana'da çok tepki çekince, Freud'un akademik kariyeri de tehlikeye giriyor. Babasının ölümüyle Oidipus kompleksi teorisine yaklaşmaya başlıyor. 

21 Haziran 2004 tarihli programda Freud'un Oidipus kompleksine doğru giden yolu Shakespeare'den geçiyor: Neden Hamlet babasının öcünü almak için amcayı öldürmek isterken kararsız davranır? Hamlet kararsızlığı babayı öldürüp anneyle evlenme isteğini mi tanımlar? Freud'un ailevi romanı sona ererken tarihsel romanının sayfaları açılıyor ve Freud, Roma ve Troya'daki arkeolojik araştırmaların izinde kendi arkeolojisine başlıyor.

Freud arkeolojiye özel bir ilgi duymakta ve psikanalizi de ruhun arkeolojisine benzetmektedir. 

28 Haziran 2004 tarihli programda Freud, arkeolojiye büyük ilgisi sonucu psişik yapılanmaları ve bilinci açıklarken psiko-arkeoloji benzetmesini kullanıyor, yazdığı "Jensen'in Gradiva'sında Hezeyan ve Düşler" adlı denemesi sürrealistler tarafından coşkuyla karşılanıyor, Freud'un ruhun katmanlarına, serbest çağrışıma ve düşlere dair fikirleri sürrealizmin önünde yeni kapılar açıyor.

Sherlock Holmes ile Freud'un, formel düşünceden kaçış ve ayrıntılara önem verme gbi büyük benzerlikleri, psikopatolojilerin gizemlerini çözerken Freud'a yardım ediyor; Freud, unutmalardan, çağrışımlardan insan ruhunun gizemlerine varıyor, Holmes ile Freud arasındaki benzerlikler bu kadarla da kalmıyor...

25 Ekim 2004 tarihli programda dinin melankoliye bakışı, Fransız Devrimi'nin melankoli ve günaha bulduğu çözüm, psikiyatride melankolinin anlamı, karasevda-melankoli ilişkisi, Baudelaire'in melankolisi, yaratıcılıkta melankolinin etkisi konuşuluyor ve Didik Didik Freud sona eriyor.