Bağımsızlar

Maddi Estetik Araştırma Kolektifi üyeleri Sidar Bayram, Duygu Doğan ve Mustafa Emin Büyükcoşkun’dan görsel-işitsel medya araştırmaları yoluyla tartışmaya açmayı hedefledikleri Türkiye’nin kültürel ve estetik pratiklerindeki dönüşümleri, arşiv materyallerini yeni duyumsama biçimleri yaratacak şekilde kamusallaştırma imkanlarını, bunların Türkiye’nin 90’lı yıllarında insan hakları siyasetiyle ve hakikatle olan ilişkisini dinliyoruz.

Genç tasarımcıların bir araya gelmesiyle Eskişehir’de oluşan Pavyon Sanat, Nurşen Uyar’ın anlatımıyla bu hafta Açık Radyo’da Bağımsızlar’ın konuğu.

Genç sanatçılar ile genç sanatçılar için çalışmalarına yön veren Pavyon Sanat, genç sanatçıların görünürlüğünü arttırma, hak ihlallerini görünür kılma ve alana veri üretme hedefleriyle kurulan bir alternatif sanat alanı.

Bergama’da hem bir üretim alanı, hem de buluşma ve gelişme mekanı olması amacıyla kurulmuş ve 2022’deki kuruluşundan bu yana ara vermeden çalışmalara, yuva olmaya devam eden bir alan olan Odeon Pergamon Kültür Sanat Alanı hakkında konuşuyoruz.

Performistanbul kurucu direktörü ve performans küratörü Simge Burhanoğlu ile performans sanatının Türkiye’deki durumunu, yaşanan sıkıntıları, performans sanatının yaygınlaştırılmasını ele alıyoruz.  
 

Konuğumuz İzmir’den misafir sanatçı programı Air Meserret.

Motorhane Kültür Ağı, “Motorhane” adıyla bilinen eski Merzifon Belediye Elektrik Santrali tesisinin kültür merkezine dönüştürülmesini amaçlayan; bu süreçte inisiyatif alacak, kültür merkezinin programlarını yerel yönetim ile işbirliği kurarak bağımsız olarak hazırlayıp yürütecek, Merzifonlu kültür sanat aktörlerinden oluşan sivil bir topluluktur.

2024 yılında İKSV’nin Avrupa Birliği destekli “Ortaklaşa” Hibe Programı kapsamında, Merzifon Belediyesi, Sinop Sürdürülebilir Kalkınma Derneği, Urban.koop ve ÇEKÜL Vakfı öncülüğünde kurulan Motorhane Kültür Ağı, Merzifon’da sanayi üretimineenerji sağlaması için kurulan ve uzun yıllardır işlevsiz kalmış Motorhane’yi, bugün kültür merkezli bir gelişimin enerjisini sağlayabilecek bir mekana dönüştürülmek için bir araya gelmiş gönüllü bir topluluktur.

Dört yılı aşkın süredir yürüttüğü yayın ve platform deneyimini masaya yatırıyor; bağımsız kültür-sanat alanında biriken deneyimleri, hafıza oluşturmanın önemini, dayanışma pratiklerini ve bağımsızların kültür politikalarının öznesi olma imkânlarını tartışıyoruz. 

Adından anlaşılabileceği gibi Mersin’de bir sinema sevenler derneğini olan Mersinefil’i Onur Aytaç ve Alper Yılmaz’la konuştuk.

Mersin barosunun sinema kulübü olarak başlayan ilgi Mersinefil’i oluşturmuş. Bu meslek örgütlerinin yapılanması açısından da pek çok rastlanır bir örnek değil sanırım hele bu günlerde en çok ihtiyacımız olabilecek şeylerden birisinin sinemayı seven hukuk profesyonelleri olabileceğini düşünürsek… Sinema kulüplerinin rutinleri arasında olan film çözümlemelerinin bazı meslekler için mecburi kılınması bile düşünülebilir belki. Neyse, biz Mersin’de sinemayı konuştuk. 
 

Bu hafta Bağımsızlarda, Sarı Denizaltı Sanat İnisiyatifi’nin kurucularından, lens temelli görsel sanatçı Günseli Baki’yi konuk ediyoruz. Bağımsızların kültür sanat alanında yapmış oldukları çalışmaların yerele olan etkisini, “kültür sanat bireysel ihtiyaç haline getirilebilir mi?” ve “bağımsızların çalışmaları yerel ölçekte bir değişime sebep olabilir mi?” soruları üzerinden bağımsızların kendi topluluklarını oluşturma konusunda izlediği yöntemleri konuştuk.

Bu hafta @cevrimci40dakika platformundan Arzu Arbak ve Beyza Boynudelik’i konuk ediyoruz. Pandemi döneminde bir araya gelen altı sanatçının; kendi deyimleriyle “etkileşimli, deneysel ve kolektif çalışmayı önceleyen bir yapı” olarak kurguladıkları bu bağımsız oluşumun, sanatçılar arasındaki diyaloğu nasıl geliştirdiğini, yöntemlerini ve üretim prensiplerini konuşuyoruz. 

Pandemi sürecinde İzmir’de psikocoğrafya kavramı ekseninde yaratıcı üretim için bir araya gelen sanatçı inisiyatifi İzmir Poetik’i konuk ediyoruz. İzmir Poetik inisiyatifinden sanatçılar Aslıhan Güçlü ve Pınar Boztepe Mutlu ile Covid-19 pandemisi sürecinin neden olduğu kolektif yalnızlık ve izolasyon ortamında, fiziksel ve zihinsel olarak İzmir'i gezmiş, yaşamışlarken bu tekil ve ortak serüveni, betimlemeye çalıştıkları ilk projeleri "Gezintiler Zamanı" ve diğer kolektif projeleri "Yeşilova Hat:59" sergisini konuşuyoruz.

İbrahim Muslimani’nin Gaziantep – Halep hattında müzikal miras ve sosyal içerme temelli çalışmalar yürüten Nefes Kültür Sanat Derneği’ni, Berfo Bari ise İzmir’de Kürt edebiyatı ve felsefe üzerine yayın üreten Na Yayınları’nı anlatıyor.

'Ek Biç Ye İç', kentte sağlıklı, keyifli ve sürdürülebilir bir hayat kurma fikriyle temelleri atılmış bir girişim. 2015'ten beri şehrin atıl her alanını ekip biçmeyi amaçlayan 'Ek Biç Ye İç'ten Kevser Öztürk, Onur Erbil ve Serhan Hasdemir ile yaptıkları işbirliği projelerini, kalıcılığı yaratmak için kurdukları 'direnç' ortamını ve kendi kendini döndürecek bir sistem yaratmanın önemini konuştuk.

Ezgi Bakçay, Çapak Yazı / Çizi Dergisi editörleri Esra Oskay ve Seniha Ünay ile konuşuyor.

"Çapak; gözden dışarı atılan ölü deri, görüntüde bir arıza, kirin ve tozun baskıdaki izidir.

Çapak: Bağımsız, süreli bir yayındır.
Genellikle online, fırsatını bulursa basılıdır.
Görünürlük telaşının dışında kalarak üretmenin ve görüntünün sınırları üzerine düşünür.

Çapak: Birbirine uzanarak hareket etmenin gücüne inanır.
Sanatın içinden doğan ve dışına taşan, disiplinlerarası karşılaşmalara alan açmayı amaçlar."
 

Çoğulcu bir perspektif ile yola çıkan yeni sanat mekânı gri alan, Ayvalık’ın güzel sokaklarından birinin köşesinde, günlük hayatın bir parçası olarak güncel sanatın ‘mesafeli algısı’nı kırarken, 'sanat pazarı' olarak galeri düşüncesinin aksine, sanat izleyicilerine yönelik yaşayan bir mekan deneyimi sunuyor. 

Queer sanata, interdisipliner ve kolektif projeler oluşturmak isteyen sanatçılara ve ana akımda yer bulamayan üretimlere, paylaşım ortamı sunmayı amaçlayan gri alan, yıl boyunca periyodik aralıklarla karma veya kişisel sergiler ortaya çıkarırken, kolektif performanslarla bağımsız sanatçılara da alan açıyor.