Bağımsızlar

Tanıklıklar ve gözlem yoluyla kentin ve toplumsal yaşamın görsel belleğini tutmayı hedefleyen Demo Lab İnisiyatifi’nden Bekir Dindar, Derya Ülker ve M. Cevahir Akbaş ile inisiyatifin yapısını, çalışma yöntemlerini, Ocak ayında açtıkları “Sessizlik Biçimleri” kolektif sergisiyle gelecek projelerini konuşuyoruz.

Sine Ergun ile maumau’yu ve Türkiye’de bağımsız kültür sanat ortamını konuştuk.

2023 yılının ilk programını Zeyno Pekünlü ile gerçekleştirdik ve “Kırık” hakkında konuştuk. Kırık ana akım kültür sanat alnının gündemine almadığı konuları araştıran ve özgün sunumlar halinde izleyicisine sunan bir girişim. Kırık ilgi alanı ve yaklaşımını kırık sözcüğünün anlam yelpazesi ile imliyor: KUIR / GARIP / RENKTE NUANS / FAY KIRIĞI / ARALIK / ARADA KALAN.

Beral Madra ile bağımsızlar üzerine konuşuyoruz. Kendi küratoryal pratiğinde ve yönetici olarak rol aldığı çeşitli kurum ve projelerde bağımsızlarla işbirliği yapan Madra hem süresi hem çeşitliliğiyle bir anlamda Türkiye çağdaş sanat alanını da tarifleyen kendi deneyimlerini anlatıyor. 

“Birine güvenip güvenemeyeceğinizi anlamanın en iyi yolu ona güvenmektir.” 

Truman Capote’nin "Gece Ağacı" adlı öyküsünü incelemeye devam ediyoruz.

Tokatlıyan Han 'Açık Kapılar' etkinliğini Songül Canerik, Joel Menemşe ve Aylin Pakova ile konuşuyoruz. Beyoğlu’nda Tokatlıyan Han’ın ikinci katında bir yıl gibi kısa bir sürede bir araya gelen, sanatçı atölyelerinden oluşan mekanda, multidisipliner bir sergi ve konuşmalardan oluşan bir etkinlik organizasyonunun başını çeken üç sanatçı, handaki sanatçıları ve onların üretimlerini izleyici ile buluşturuyor. Sanatçılarla Tokatlıyan Han’ı, bir araya gelmenin enerjisini ve sanatın izleyicisi ile buluşmasının farklı yollarını konuştuk.

Bu hafta Sakarya merkezli ve oldukça genç bir kolektif olan Kolektif Senkre konuğumuz oluyor. Pandemi dönemi yalnızlığı sonrasında, bölgedeki sanatçıları harekete geçirme güdüsüyle ortaya çıkan Kolektif Senkre’den Gökçe Çilekar ve Osman Göbel ile süreçlerini, hedeflerini ve temas etmek istedikleri şeyleri konuşuyoruz. 

SHELTER Artist Run Space’in kurularından Şerife Aslan ve Mert Yavaşça’yı konuk ediyoruz. Shelter Artists Run Space, kâr amacı gütmeyen İzmir merkezli bir sanat insiyatifi olarak Aralık 2017’de ‘Fernweh’ sergisi ile kapılarını izleyiciye açtı. İşlevsiz bir apartman deposunu bir sanat mekânına dönüştüren Şerife Aslan ve Mert Yavaşça, İzmir’in merkezi noktalarına kolay ulaşılabilir konumu ile kısa sürede şehrin disiplinler arası ve alternatif etkinlik alanlarından biri durumuna gelmeyi başardı. Her sene Mayıs ve Aralık aylarında düzenlediği etkinlikleriyle, kurumsal yapısını yurtiçi ve yurtdışı birliktelikleri ile güçlendirip, sanatçıların disiplinler arası bir iletişim ortamında kendilerini ifade edebilecekleri güncel sanat etkinlikleri oluşturmayı hedefledi. Bir süre sonra İzmir’deki mekanını kapatan ve Çanakkale’de mekansız bir sanatçı inisiyatifi olarak devam eden Shelter, uzun bir aradan sonra Portekiz’deki Jardins do Bombarda ve Largo Rezidansı  ile uluslararası bir işbirliği içinde yeni etkinlik projelerine kapı aralıyor ve programda işbirliği çağrısı yapıyor.

2011'de 'müziği keşfet' mottosuyla yola çıkan ve Beyoğlu Caz Festivali ile 2024'te kendine yeni yollar da üretmeye başlayan İstanbul merkezli müzik platformu Dünyadan Sesler’i konuklarımız Selim Güneş ve Emin Gök eşliğinde konuşuyoruz. 

2024 yılında kurulan Eskişehir merkezli Paper People Project’in kurucuları Ece Ebrar Sözkesen ve Saltık Doğa Özsar’ı konuk ediyor ve ekibin yaptıkları çalışmaları ve açtıkları sergilerin yereldeki etkileri üzerine sohbet ediyoruz. 

Tasarımcı, mimar ve kültür yöneticisi Cansu Pelin İşbilen ve ekonomist Akın Erdoğan’ın kurucusu olduğu “müşterek, sürdürülebilir, eşitlikçi gıda için hareket” tanımı ile Açık Mutfak'ı, Açık Akşam Yemekleri ile başlayan sürecini, bağımsız olmanın ekonomi ile ilişkisini ve otosansürü konuşuyoruz.  

Görünmeyen Emek Fotoğraf İnisiyatifi, 2023’te İzmir’de, Arzu Filiz Güngör ve Nilgün Yoldaş yürütücülüğünde kadın emeğinin karşılıksız, ücretlendirilmemiş ve görünmeyen biçimlerine odaklanan bir fotoğraf atölyesi sonrasında kuruldu. Bu deneyim, görünmeyen emeğe dair düşünüp üretmeyi sürdürme arzusu duyan kadınları bir araya getirdi.

İnisiyatif, katılımcı üretimi, yatay örgütlenmeyi ve dayanışmayı önceleyerek, kişisel hikâyeleri kamusal alanda tartışmaya açan fotoğraflar üretmeyi, kalıplaşmış yargıları sarsacak imgeler bulup dolaşıma sokmayı, görünmeyen emek biçimlerini belgeleyip görünür kılmayı amaçlıyor.

Bu hafta festivalleri konuşmaya devam ediyoruz. Başka Sinema’dan ayrılarak “kendi deyimleriyle” tam bağımsız hale gelen Ayvalık Uluslararası Film Festivali’ni ve bir tüzel kişilik kazanmak için kurdukları Seyir Derneği’ni festival direktörü ve derneğin yönetim kurulu başkanı Azize Tan konuğumuz. Merkezden gelen deneyimin yerel festivallere olan katkısıyla, turistik bir kentin kültür sanat faaliyetleriyle farklı yönlerini görünür kılmasına olanak sağlayan etkisini ve yerelin bu faaliyetlere sahip çıkarak maddi, manevi desteğinin sürdürülebilirlik için önemini konuşuyoruz.

Bu hafta iki yayıncı konuğumuz var: Yayın hayatına 2015 yılında İzmir’de başlayan, 2022 itibariyle 26. sayısına ulaşan Caz Kedisi dergisi, caz ile edebiyatı bir arada ele alıyor; tasarlayıp uyguladığı disiplinler arası etkinliklerle yeni isimlere görünürlük kazandırıyor, mekânsal olasılıkları çeşitlendiriyor ve izleyici geliştiriyor. 2017 yılında yola çıkan Ekofil ise topluluk destekli bir yayıncılık modeli güderek gezegenin ve insanlığın selametini önemseyen yazarları, çizerleri, çevirmenleri, editörleri ve okurları aynı batında buluşturuyor. Halim Yazıcı Caz Kedisi’nin, Hira Doğrul ise Ekofil’in hikâyesini anlatıyor.

İpek Çankaya, Özgül Kılınçarslan ve Ekmel Ertan'la Türkiye çağdaş sanat alanı ve aktörleri üzerine yakın-tarihsel bir değerlendirme.